Για τα 45 χρόνια από τον θάνατό του Εμμανουήλ Καίσαρα



29251“Φαίνεται πια πως τίποτα… τίποτα δεν μας σώζει” – Ένας “Ποριώτης” που πέρασε στην αθανασία…

Γράφει ο Γιάννης Σουλιώτης –

Σε ένα από τα μεγαλύτερα αριστουργήματά του ο υμνητής της θάλασσας ,ο μεγάλος, Νίκος Καββαδίας έδωσε τον τίτλο: «Το γράμμα στον Εμμανουήλ Καίσαρα» , μέρος της ποιητικής συλλογής  του «Μαραμπού»Το ποίημα αυτό μελοποιήθηκε και ερμηνεύθηκε από τον Δ. Ζερβουδάκη.

Ο Καββαδίας το έγραψε  για κάποιο νεαρό  ποιητή ονόματι Εμμανουήλ Καίσαρα, ο οποίος αυτοκτόνησε μια μέρα  στο γραφείο του  ανάμεσα σε σωρούς  από βιβλία και χαρτιά ,έχοντας αφήσει  ως τελευταίο του  σημείωμα, κάτι σύνηθες σε αυτόχειρες, τη φράση : «Φαίνεται πια πως τίποτα …τίποτα δεν μας σώζει…»

Το ποίημα θεωρείται ότι είναι όντως απάντηση σε εκείνη τη φράση του Εμμανουήλ, η οποία όμως δεν ανιχνεύεται πουθενά στα γραπτά του. Ίσως, ο Καββαδίας, όπως λέγεται,  να είχε υπόψη του μια περίοδο κατάθλιψης του Εμμανουήλ .

Ο τίτλος του ποιήματος, γραμμένο το 1932, είναι, όπως είπαμε πιο πάνω, διαφορετικός ,όπως διαφορετική είναι και η αλήθεια για τον ήρωα του, ο οποίος ποτέ δεν αυτοκτόνησε!

Έτσι ,όμως, ο Νίκος Καββαδίας παρέδωσε στην αθανασία τον «Ποριώτη»ποιητή Εμμανουήλ Κaίσαρα!

Αλλά, ποιος ήταν ο Καίσαρ Εμμανουήλ;

Γεννήθηκε στην Αθήνα τo 1902.Ήταν ξάδελφος του ποιητή Ιωάννη Παπαδιαμαντόπουλου , πιο γνωστού με το ψευδώνυμο Jean Moreas.  Αυτό που είναι σημαντικό για μας είναι ότι ο  Καίσαρ εμφανίζεται από τους βιογράφους του να έχει περάσει τα  μαθητικά και εφηβικά του χρόνια στον Πόρο! Κάτι που στην πραγματικότητα είναι ένας σημαντικός χρόνος. Ήταν ο πατέρας του δημόσιος υπάλληλος,  στρατιωτικός, εκπαιδευτικός  τοποθετημένος στον Πόρο, όπου πέρασε ένα τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα με την οικογένειά του; Η έρευνα μας δεν μας έδωσε απάντηση. Αν κάποιος γνωρίζει ας μας πληροφορήσει. Πάντως, το γεγονός της μακράς διαμονής του νεαρού τότε Εμμανουήλ στο νησί μας, όπου πήρε τα νάματα της εκπαίδευσης, μας επιτρέπει να τον ανακηρύξουμε συμπατριώτη.

Μετά τον Πόρο, τον βρίσκουμε στον Πειραιά ,όπου τέλειωσε το Γυμνάσιο. Γράφτηκε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, διέκοψε τις σπουδές του στο τελευταίο έτος για να υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία και μετά την ολοκλήρωσή της αναγκάστηκε να εργαστεί, έτσι δεν αποφοίτησε παρά το 1938.

Ο Καίσαρ Εμμανουήλ πρωτοεμφανίστηκε στη λογοτεχνία το 1924 και συνεργάστηκε με τα λογοτεχνικά περιοδικά Μούσα, Κριτική και Τέχνη,

Νέοι Βωμοί, Ελληνική Επιθεώρηση. Νέα Εστία, Λόγος, Κύκλος, Ρυθμός, Μπουκέτο, Οικογένεια, Αναγέννηση, Νέα Επιθεώρηση, Το τρίτο μάτι, Μακεδονικά Γράμματα και άλλα. Η πρώτη του ποιητική συλλογή είχε τίτλο «Ο παράφωνος αυλός» και εκδόθηκε το 1929. Ακολούθησαν τρεις ακόμη συλλογές, ενώ ο κύριος όγκος του έργου του αποτελείται από ποιητικές, πεζογραφικές, θεατρικές και άλλες μεταφράσεις και διασκευές. Η ποίηση του Εμμανουήλ τοποθετείται στα πλαίσια της ελληνικής μεσοπολεμικής ποίησης, ειδικότερα στους νεώτερους ποιητές της γενιάς του είκοσι (ανάμεσα στους Αλέξανδρο Μπάρα, Γιάννη Σκαρίμπα, Ορέστη Λάσκο, Κώστα Ουράνη, Νίκο Καββαδία και άλλους που ακολούθησαν εν μέρει τα χνάρια των Καρυωτάκη, Λαπαθιώτη, Φιλύρα, Άγρα κ.α.)

Άνοιξε φροντιστήριο στο Νέο Φάληρο και το 1928 διορίστηκε μεταφραστής (μιλούσε αγγλικά, γαλλικά και ιταλικά) στην ασφαλιστική εταιρεία Αθηναϊκή, όπου παρέμεινε για δέκα περίπου χρόνια. Μετά την αποφοίτησή του από το Πανεπιστήμιο δίδαξε σε ιδιωτικά εκπαιδευτήρια για εικοσιπέντε περίπου χρόνια. Από το 1937 ως το 1940 συνεργάστηκε με τη ρουμανική εφημερίδα «Le moment» ως γαλλόφωνος φιλολογικός ανταποκριτής. Μετά το 1953 εργάστηκε στην εκπαίδευση στην Κύπρο, την Αλεξάνδρεια, το Κάιρο και την Ισμαηλία. Μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα αφοσιώθηκε στις λογοτεχνικές μεταφράσεις και διασκευές ως το τέλος της ζωής  του.

Πέθανε από ζάχαρο στο δημοτικό νοσοκομείο της Αθήνας, σε ηλικία 68 ετών, το 1970.

 

 




Σχολιάστε