Σχετικά με την εφαρμογή ρυθμίσεων του Ν.4178/13 σε ιδιοκτησίες μέσα στον οικισμό του Πόρου



aderes porosΓράφει ο Γιάννης Γκούμας – 

Όταν ψηφίστηκε ο Ν.4014/11 για τις τακτοποιήσεις, ανάμεσα στις περιπτώσεις του νόμου όπου δεν ήταν δυνατόν να ρυθμιστεί μία ιδιοκτησία με αυθαιρεσίες ήταν και η περίπτωση να βρίσκεται σε παραδοσιακό οικισμό ο οποίος να έχει χαρακτηριστεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο (3.στστ άρθρο 23).

Σε σχετικό έγγραφο με Αρ.Πρωτ. 26479/10-9-2013 της Γενικής Διεύθυνσης Πολεοδομίας, Διεύθυνσης Αρχιτεκτονικής, τμήμα παραδοσιακών οικισμών, δίνεται απάντηση στο ερώτημα, εάν είναι δυνατόν να εφαρμοστούν οι διατάξεις για την ρύθμιση αυθαίρετων κατασκευών με τον Ν.4014/11 και τον μεταγενέστερο του Ν.4178/13 για αυθαίρετες κατασκευές στον οικισμό του Πόρου. Η υπηρεσία επέλεξε να απαντήσει μόνο τι γίνεται με τον Ν.4014/11 στο έγγραφό της και απέφυγε να απαντήσει για τον Ν.4178/13.

Επίσης είπε ότι δεν επιτρέπονται ρυθμίσεις μέσα στον Πόρο γιατί έχει χαρακτηριστεί ως «ιστορικό διατηρητέο μνημείο» και αυτό απαγορεύεται λόγω του (3β) του άρθρου 23. Δεν είχαν προσέξει όμως ότι το συγκεκριμένο εδάφιο δεν μιλάει για όλα τα ιστορικά διατηρητέα μνημεία, αλλά τα μνημεία όπως αυτά ορίζονται στον Ν.3028/2002.

Παραθέτω το εδάφιο του νόμου:

«3. β) η αυθαίρετη κατασκευή ή αλλαγή χρήσης έχει εκτελεστεί ή εγκατασταθεί σε κηρυγμένο διατηρητέο κτίριο ή κτίριο που είναι αρχαίο ή κηρυγμένο νεότερο μνημείο, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 3028/ 2002 (Α΄ 153)»

και παρατηρώ ότι το εδάφιο αναφέρεται σε κτίρια και όχι σε οικισμούς!

Ταυτόχρονα είναι σαφές στο άρθρο 2 του Ν.3028/2002 (το άρθρο των ορισμών), ότι μνημεία και γενικά πολιτιστικά αγαθά είναι μόνο τα ανθρώπινα δημιουργήματα και όχι εκτάσεις στις οποίες είναι τοποθετημένα.

Συνεπώς το εδάφιο 3.β ΔΕΝ απαγορεύει τις ρυθμίσεις στον Πόρο!

Παραθέτω και το ακριβές εδάφιο του Ν.4014/11 που απαγορεύει τις ρυθμίσεις στον Πόρο:

«3.στστ) σε παραδοσιακό οικισμό και σε οικιστικό σύνολο που έχει χαρακτηριστεί ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο,»

από το οποίο προκύπτει πραγματικά η απαγόρευση ρύθμισης με τον Ν.4014/11, η οποία απαγόρευση δεν προκύπτει από το εδάφιο 3.β που επικαλέσθηκε η υπηρεσία.

 

Το επιχείρημα ότι ο Πόρος είναι χαρακτηρισμένος ως διατηρητέο ιστορικό μνημείο από το 1968 δεν ισχύει διότι ο Ν.3028/2002, πλέον καταργεί τον όρο ως μεταγενέστερος και ο οικισμός του Πόρου είναι ιστορικός τόπος, ο οποίος δεν έχει ακόμα οριοθετηθεί, πράγμα όμως που είναι δρομολογημένο σαν διαδικασία.

Σαν ιστορικός τόπος λοιπόν δεν απαγορεύεται η ρύθμιση διότι ισχύει το παρακάτω εδάφιο:

«3.εε) σε αρχαιολογικό χώρο, ιστορικό τόπο, ιστορικό διατηρητέο οικισμό και περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, εφόσον απαγορευόταν η δόμηση κατά το χρόνο εκτέλεσης της αυθαίρετης κατασκευής ή εγκατάστασης της αυθαίρετης χρήσης»

Άρα και από αυτό το εδάφιο υπάρχει δυνατότητα ρύθμισης για τα ακίνητα στον Πόρο.

… το οποίο λέει το εξής: Αν όταν έγινε μία αυθαιρεσία, την ίδια περίοδο είχε βγει διαταγή να μην χτίζει κανείς, τότε αυτή η αυθαιρεσία δεν ρυθμίζεται. Αν την περίοδο που έγινε η αυθαιρεσία υπήρχε δυνατότητα να βγεί άδεια, τότε η αυθαιρεσία ρυθμίζεται.

 

Σύμφωνα με τα παραπάνω η απαγόρευση ένταξης στις ρυθμίσεις του Ν.4014/11 προέρχεται από το εδάφιο (3.στστ) και όχι από το (3.εε) ή το (3.β)

 

Συνεχίζοντας με τον Ν.4178/13 για την περίπτωση του οποίου δεν δόθηκε απάντηση από το σχετικό έγγραφο αναφέρω τα παρακάτω:

 

Παραθέτω τα εδάφια που ταυτίζονται με του Ν.4014/11:

«ια) Σε ιστορικό τόπο, ιστορικό διατηρητέο οικισμό και περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλλους εκτός αν δεν απαγορευόταν η εκτέλεση οικοδομικών εργασιών κατά το χρόνο εκτέλεσης της αυθαίρετης κατασκευής ή εγκατάστασης της αυθαίρετης χρήσης

και

«ιδ) Σε κηρυγμένο διατηρητέο κτίριο, με την επιφύλαξη των οριζομένων στο άρθρο 14 του παρόντος ή σε κτίριο που είναι αρχαίο μνημείο ή κηρυγμένο νεότερο μνημείο κατά τις διατάξεις του ν. 3028/2002 (Α΄ 153).» (όχι 2000 – έχει γίνει τυπογραφικό λάθος στον 2ο νόμο, το οποίο μπορεί να έχει ήδη διορθωθεί με μεταγενέστερο ΦΕΚ).

Πάλι και στον Ν.4178/13 όπως και στον Ν.4014/11 η απαγόρευση αναφέρεται σε κτίρια διατηρητέα ή μνημεία οποιασδήποτε κατηγορίας (περιόδου της ιστορίας μας).

Και στους δύο νόμους όταν πρόκειται για οικισμό ή οποιαδήποτε ευρύτερη περιοχή, γίνεται διάκριση στο εάν επιτρεπόταν η δόμηση ή όχι κατά την περίοδο που έγινε η αυθαίρετη κατασκευή ή αλλαγή χρήσης, για να κριθεί αν υπάρχει δικαίωμα ρύθμισης στην κάθε ιδιοκτησία.

Παραθέτω την διάταξη του Ν.3028/2002 κατά την οποία περιγράφεται ο οικισμός του Πόρου:

«δ) Ως ιστορικοί τόποι νοούνται είτε εκτάσεις στην ξηρά ή στη θάλασσα ή στις λίμνες ή στους ποταμούς που αποτέλεσαν ή που θα υπάρχουν ενδείξεις ότι αποτέλεσαν το χώρο εξαίρετων ιστορικών ή μυθικών γεγονότων, ή εκτάσεις που περιέχουν ή στις οποίες υπάρχουν ενδείξεις ότι περιέχονται μνημεία μεταγενέστερα του 1830, είτε σύνθετα έργα του ανθρώπου και της φύσης μεταγενέστερα του 1830, τα οποία συνιστούν χαρακτηριστικούς και ομοιογενείς χώρους, που είναι δυντατόν να οριοθετηθούν τοπογραφικά, και των οποίων επιβάλλεται η προστασία λόγω της λαογραφικής, εθνολογικής, κοινωνικής, τεχνικής, αρχιτεκτονικής ή επιστημονικής σημασίας τους.»

Με βάση και το υπόλοιπο άρθρο 2 του Ν.3028/2002, μνημεία είναι τα ανθρωπογενή δημιουργήματα του πολιτισμού μας και αρχαιολογικοί ή ιστορικοί τόποι (ανάλογα την χρονολογική περίοδο) είναι εδαφικές περιοχές που τα περιέχουν αυτά και δύναται να οριστούν τοπογραφικά.

 

Σύμφωνα με τα παραπάνω, ο οικισμός του Πόρου δεν είναι μνημείο κατά το άρθρο των ορισμών του Ν.3028/2002 και ορθά οι Ν.4014/11 και Ν.4178/13 στις αντίστοιχες περιπτώσεις 3β) και ιδ) αναφέρονται μόνο σε κτίρια. Το γεγονός ότι δεν έχει οριοθετηθεί ως ιστορικός τόπος από το αρμόδιο όργανο δεν αλλάζει κάτι για την εφαρμογή των παραπάνω νόμων, ίσως μόνο αν κάποια ιδιοκτησία είναι αμφίβολο αν βρίσκεται στα όρια της πιθανής έκτασης, να πρέπει να λαμβάνεται κάθε φορά σχετική απόφαση, όπως γίνεται με την αδιανόητη καθυστέρηση της ανάρτησης των δασικών χαρτών. Στην περίπτωση του Πόρου, βέβαια, τα όρια του οικισμού έχουν ήδη ορισθεί από σχετικά σχέδια πόλης και είναι πολύ απλό να χρησιμοποιηθούν τα ίδια και για τον τοπογραφικό προσδιορισμό του ιστορικού τόπου ή να προσδιοριστεί και μία ευρύτερη ακτίνα, αντίστοιχη των περιμετρικών ζωνών των οικισμών.

 

Με βάση τα παραπάνω ο χαρακτηρισμός «μνημείο» δεν εμποδίζει ακίνητα σε οικισμό να ρυθμιστούν.

 

Παρόλα αυτά η διαφορά στους δύο νόμους είναι η παράγραφος

«3.στστ) σε παραδοσιακό οικισμό και σε οικιστικό σύνολο που έχει χαρακτηριστεί ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο,»

Που υπάρχει μόνο στον Ν.4014/11 η οποία περιγράφει τον οικισμό του Πόρου και απαγορεύει την όποια ρύθμιση.

Σε αντιδιαστολή, στον Ν.4178/13 διατυπώνεται το παρακάτω:

«ιβ) Σε παραδοσιακό οικισμό ή παραδοσιακό τμήμα πόλης, με την επιφύλαξη των οριζομένων στο άρθρο 13 του παρόντος.»

Στο σχετικό άρθρο 13 του Ν.4178/13 διατυπώνεται ότι για την ρύθμιση τέτοιων κατασκευών κατά περίπτωση (βλέπε άρθρο), απαιτείται τεχνική έκθεση από Αρχιτέκτονα μηχανικό περί συμμόρφωσης με μορφολογικούς περιορισμούς ή εξέταση φακέλου από Αρχιτεκτονικό Συμβούλιο, οριζόμενης σύστασης από το άρθρο 12 του ιδίου νόμου, αλλά επιτρέπεται η ρύθμιση! και περιγράφεται ο τρόπος που γίνεται.

 

Σε νεώτερο έγγραφο της ίδιας υπηρεσίας (Γενικής Διεύθυνσης Πολεοδομίας, Διεύθυνσης Αρχιτεκτονικής, τμήμα παραδοσιακών οικισμών) με αρ. πρωτ. 8462/25-2-2015 σε συνέχεια του παραπάνω εγγράφου και της διαδικασίας που έχει ξεκινήσει για τον χαρακτηρισμό του Πόρου με βάση τους ορισμούς που δίνονται στον νόμο 3028/2002, ως ιστορικό τόπο, γίνεται αναφορά μόνο στην συγκεκριμένη διαδικασία που έχει ξεκινήσει και πάλι δεν δίνεται απάντηση στα παραπάνω.

 

Παρόλα αυτά έχει επικρατήσει η εσφαλμένη άποψη ότι ιδιοκτησίες εντός του οικισμού του Πόρου απαγορεύεται η οποιαδήποτε ένταξη στις ρυθμίσεις του Ν.4178/13 χωρίς να έχει τεκμηριωθεί.

Σύμφωνα με τα παραπάνω έχει επιβληθεί ο αποκλεισμός των πολιτών του Πόρου από τις ρυθμίσεις του Ν.4178/13 λόγω παρερμηνείας του εδώ και 1,5 χρόνια εφαρμογής του. Ταυτόχρονα, λόγω του χαρακτηρισμού του οικισμού ως παραδοσιακού, η όποια ρύθμιση θα επέβαλε τυχόν συμορφώσεις των ιδιοκτητών, συνδράμοντας στην περαιτέρω ανάδειξη του οικιστικού και πολεοδομικού συνόλου του Πόρου.

Τα ερωτήματα που προκύπτουν είναι σοβαρά όπως τα ακόλουθα:

Πότε θα εφαρμοστεί ο νόμος;

Γιατί όταν οι νόμοι εξυπηρετούν τον πολίτη δεν εφαρμόζονται γρήγορα και μπαίνουν εμπόδια, ενώ όταν δεν τον εξυπηρετούν κινείται το σύμπαν για να εφαρμοστούν;

Μία εγκύκλιος ενός υπουργού και μία απάντηση μία υπηρεσίας της διοίκησης είναι αρκετή για να τροποποιήσει ένα νόμο; Τότε γιατί ασχολούμαστε και ψηφίζουμε βουλευτές κάθε τέσσερα χρόνια; Να εκλέγουμε κατευθείαν την κυβέρνηση και να κλείσει η βουλή και να καταργηθεί ο κοινοβουλευτικός έλεγχος….

Θα μας δώσουν παράταση στις προθεσμίες του νόμου ανάλογη της καθυστέρησης που προκλήθηκε με δική τους υπαιτιότητα;

 

 

 

Γιάννης Γκούμας

Αρχιτέκτων μηχανικός




Comments (3)

Trackback URL | Comments RSS Feed

  1. Πάνος says:

    Αγαπητέ κύριε Γκούμα

    Θα αποφύγω να σχολιάσω τις ερμηνείες που δίνεται στους 2 νόμους, καθότι έχετε κατά την γνώμη μου υποπέσει σε λάθος που δεν μας επιτρέπει να φτάσουμε την ανάλυση των δύο νόμων.

    Ο Ν.3028/2002 δυστυχώς δεν αναφέρει πουθενά ότι καταργεί τους προηγούμενους νόμους (αν και θα έπρεπε) βάση των οποίων έχουν γίνει οι προηγούμενοι χαρακτηρισμοί, όπως και ο δικός μας χαρακτηρισμός.

    Άλλωστε αν το έκανε, θα έπρεπε να προβλέψει ρητά ότι αυτομάτως ότι ήταν χαρακτηρισμένο με προηγούμενους νόμους, θα έπρεπε να επαναχαρακτηριστεί αυτόματα ή να όριζε την διαδικασία που θα γινόταν ο επαναχαρακτηρισμός, και έτσι θα μπορούσε ο Πόρος από Διατηρητέο Ιστορικό Μνημείο, να γίνει Ιστορικός Τόπος.

    Αυτό είναι ένα συνήθης λάθος που γίνεται στην Ελληνική Νομοθεσία, και καταλήγουμε με πολυνομία και αδιέξοδα όπως αυτό στο οποίο βρίσκεται αυτή την στιγμή ο Πόρος μας.

  2. Γιάννης Γκούμας says:

    Ακόμη και αν ισχύει αυτό που λέτε, τόσο ο 4014/11 όσο και ο 4178/13 όταν αναφέρονται σε μνημεία, αναφέρονται ρητά στην ερμηνεία που δίνεται από τον 3028/2002. Συνεπώς η όποια απαγόρευση ή όχι προκύπτει από εκεί. Άρα δεν τίθεται θέμα παρερμηνείας ή επιλογής αν υπερισχύει ο Ν.3028/2002 ή το διάταγμα του 68.
    (βλέπε την παρένθεση στο τέλος των σχετικών εδαφίων. Όπως είπα μιλάνε για απαγόρευση μόνο σε κτίρια που είναι διατηρητέα ιστορικά μνημεία. Όσο ο Πόρος δηλαδή δεν είναι κτίριο αλλά είναι οικισμός, επιτρέπονται οι τακτοποιήσεις)

    Επίσης όταν βγαίνει ένας νεότερος νόμος που έρχεται σε ρίξη με τον παλιό, από όσο γνωρίζω υπερισχύει ο νεώτερος και σαφώς οι νόμοι υπερισχύουν των υπολοίπων πράξεων νομοθετικού περιεχομένου εκτός του Συντάγματος, λόγω της ιεραρχίας των αρχών και θεσμών που τις εκδίδουν.
    Είναι ευθύνη της βουλής να ελέγχει αν κάτι που ψηφίζει έρχεται σε αντίθεση με κάτι προηγούμενο και να καταργεί το προηγούμενο, αλλά αν κάτι ξεφύγει ο κανόνας είναι ότι ο νεώτερος νόμος είναι σε ισχύ και πρέπει να εφαρμόζεται.

  3. Γιάννης Γκούμας says:

    Επίσης δες τις μεταβατικές διατάξεις του Ν.3028/2002 που δεν είχα διαβάσει για να μεταφέρω και ζητώ συγνώμη.
    άρθρο 73 παράγραφος 10:
    …”πολιτιστικά αγαθά που έχουν ήδη χαρακτηριστεί κατά κατηγορίες χαρακτηρίζονται εκ νέου σύμφωνα με την διαδικασία και υπό τις προϋποθέσεις του παρόντος νόμου. Έως τότε προστατεύονται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου.”…
    Ο χαρακτηρισμός γίνεται αυτόματα με το άρθρο 6 και το άρθρο 2 (ορισμοί) και με το άρθρο 16 οριοθετούνται.
    Μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία προστατεύονται κατά τις διατάξεις του 3028/2002.

    Άρα ο Πόρος αντιμετωπίζεται ως ιστορικός τόπος που εκρεμεί οριοθέτηση, και προστατεύεται ως ιστορικός τόπος χρησιμοποιόντας την οριοθέτηση του παλιού χαρακτηρισμού.
    Θα συνέστηνα στην διοίκηση να χρησιμοποιήσει προς το παρόν τα παλιά όρια για να τελειώνει μια ώρα αρχίτερα η διαδικασία και αν δεν της αρέσουν τα αλλάζει αργότερα.

Σχολιάστε