Ο Πόρος, το ψάρι και ο πελεκάνος



του Μενέλαου Τζαφάλια.
Το περασμένο Σάββατο 7 Μαΐου, ο Υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού, κ. Παύλος Γερουλάνος, ήταν να εγκαινιάσει τη Διεθνή Έκθεση Επαγγελματικών Σκαφών στον Πόρο Τροιζηνίας, που θεωρείται μια από τις σημαντικότερες εκδηλώσεις ποιοτικού τουρισμού στη Μεσόγειο. Έτυχε να μην παραβρεθεί τελικά ο κ. Γερουλάνος. Και πάλι καλά. Ειδάλλως, θα είχε να αντιμετωπίσει την έντονη δυσαρέσκεια σημαντικής μερίδας του τοπικού πληθυσμού, όπως φάνηκε από το πανό με το σύνθημα «Θέλουμε Θαλάσσιο Τουρισμό και Όχι Ιχθυοτροφεία», που αναρτήθηκε στην είσοδο του λιμανιού τη μέρα των εγκαινίων . Το γεγονός ότι η οικογένεια του κ. Γερουλάνου βρίσκεται πίσω από την ιχθυοκαλλιέργεια-πρότυπο Kefalonia Fisheries , μια βιολογική αλλά και κερδοφόρο – συνάμα – επιχείρηση, μάλλον δεν συγκίνησε τους συντάκτες του απαξιωτικού μηνύματος.

Εξάλλου, λίγες μέρες νωρίτερα, οι κάτοικοι της ευρύτερης περιοχής μαζί με τους εκλεγμένους αντιπροσώπους τους, είχαν επισκεφτεί τον Αναπληρωτή Υπουργό ΠΕΚΑ, κ. Νίκο Σηφουνάκη για να του εκφράσουν την αντίθεσή τους στο υπό διαβούλευση Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού Αειφόρου Ανάπτυξης για τις Υδατοκαλλιέργειες, που θα εντάξει μεγάλο μέρος των γύρω ακτών και θαλασσών σε μια Περιοχή Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών. Ο σκοπός είναι «να διασφαλιστεί τόσο η ανταγωνιστικότητα του κλάδου όσο και η προστασία του περιβάλλοντος» . Οι πιο θορυβημένοι από τις εξελίξεις κάτοικοι υποστηρίζουν ότι περιοχή ουσιαστικά θα μεταμορφωθεί σε ζώνη ιχθυο-βιομηχανίας , με αρνητικές επιπτώσεις για το φυσικό περιβάλλον και τον τουρισμό.

Μα δεν γίνεται να συνυπάρξουν ο ποιοτικός τουρισμός και η προστασία του περιβάλλοντος με τις ιχθυοκαλλιέργειες και όλοι να κερδίσουν; Μίλησα με το δήμαρχο Πόρου, κ. Δημήτρη Στρατηγό, την περασμένη Πέμπτη. Αυτό που κράτησα ήταν ότι δεν γίνεται επαρκής περιβαλλοντολογικός και χωροταξικός έλεγχος στις ιχθυοκαλλιέργειες που ήδη λειτουργούν στην περιοχή, οπότε οι κάτοικοι φοβούνται ότι με την επέκταση τα προβλήματα θα διογκωθούν. Επιπλέον, οι δημότες Πόρου έχουν σοβαρό πρόβλημα με την κατασκευή βιομηχανικών εγκαταστάσεων στις παραλίες αλλά και στο εσωτερικό του νησιού, ενώ ενδέχεται να αποψιλωθούν εκτάσεις εντός του μοναδικού δάσους του Πόρου. Ακόμα και οι τοπικοί φορείς εκείνοι που βλέπουν με καλό μάτι τις εξελίξεις, προτείνουν η δέσμευση (για ανάγκες δόμησης) των 1000 μέτρων εντός του χερσαίου τμήματος του νησιού «να μειωθεί στα 100 μέτρα αφού οι κλίσεις του εδάφους και γενικά η μορφολογία του εδάφους, του βόρειου τμήματος, δεν προσφέρονται για δημιουργία ιχθυογεννητικών σταθμών, μονάδων προπάχυνσης καθώς και συσκευαστηρίων». Πάλι καλά που πρόλαβε να ολοκληρωθεί το συμπόσιο που οργάνωσε ο Γιώργος Παπανδρέου το περασμένο καλοκαίρι [ ].

Η ορθή και σε μακροχρόνιο ορίζοντα πρόβλεψη για τις χρήσεις γης είναι το πρώτο ζητούμενο. Το άλλο είναι ο σωστός τρόπος υπολογισμού του τελικού κέρδους: έχει νόημα να είναι μεν επικερδείς οι υδατοκαλλιέργειες, αλλά να μειωθούν δυσανάλογα τα έσοδα και τα κέρδη από τις υπόλοιπες οικονομικές δραστηριότητες στον Πόρο;

Ένας προορισμός που προσωποποιεί σε δραματικό βαθμό την ανάγκη εύρεσης μιας ισορροπίας ανάμεσα στη σαγήνη του άμεσου χρηματικού κέρδους και το σεβασμό προς τα στοιχεία εκείνα που συνθέτουν την ιδιαίτερη ταυτότητα του μέρους, είναι η Σαντορίνη. Εκεί, η παράδοση έρχεται κάθε μέρα σε αντιπαράθεση με τη λεγόμενη ανάπτυξη. Η ταινία «Η Βάρδια του Πελεκάνου» της Ελληνο-Δανής Λέα Μπίνζερ καταγράφει με τρόπο ανθρώπινο και γλαφυρό αυτή την καθημερινότητα των πρακτικών αντιθέσεων. Δυστυχώς δεν κατάφερα να δω τον «Πελεκάνο» στο εφετινό Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης όπου προβλήθηκε – και θα αργήσει ακόμα να βγει στις αίθουσες . Αλλά μίλησα με τον κ. Νίκο Μάνεση, συμπαραγωγό της ταινίας και συγγραφέα σε θέματα οίνου . «Δεν είμαστε κατά του τσιμέντου αλλά ας τεθούν επιτέλους κάποια όρια», μου είπε. Αναφερόταν στους παραδοσιακούς αμπελώνες που χάνονται για να γίνουν μεζονέτες, αλλοιώνοντας έτσι το Σαντορινιό τοπίο.

Ναι, έχουμε στα χέρια μας άλλο ένα περίπλοκο θέμα και, ναι, δεν έχουμε την πολυτέλεια να χρονοτριβούμε ναρκισσιστικά όταν με μένος μας κυνηγούν οι πιστωτές μας. Αλλά μήπως είναι προτιμότερο να ακονίσουμε καλά το σπαθί μας και να κόψουμε μια και καλή τους γόρδιους δεσμούς που μας κρατούν πίσω αντί να προσπαθούμε πανικόβλητοι να συγκαλύψουμε την ύπαρξή τους, πλακώνοντας τελικά τους ίδιους τους εαυτούς κάτω από τα μπάζα ;

*Ο Μενέλαος Τζαφάλιας είναι δημοσιογράφος.

ένα άρθρο των πρωταγωνιστών




Σχολιάστε