Ο Καποδίστριας και ο Πόρος



kapodistrias15Γράφει ο Γιώργος Αθανασίου –

 «Ούτε ο φόβος των μηχανογραφιών και των ραδιούργων ούτε αι μακραί συκοφαντικαί στήλαι μερικών εφημερίδων, δεν θέλουν με παρεκκλίνει ποτέ της πορείας, την οποίαν εχάραξα εις την ζωήν μου. Ας λέγουν και ας γράφουν ό,τι θέλουν. Θα έλθει όμως κάποτε καιρός, ότε οι άνθρωποι κρίνονται όχι σύμ τον Ιωάννη Γαβριήλ Εϋνάρδο 13 ημέρες πριν την φωνα με όσα είπον ή έγραψαν περί των πράξεών των, αλλά κατ’ αυτήν την μαρτυρίαν των πράξεών των. Υπ’ αυτής της πίστεως, ως αξιώματος, δυναμούμενος έζησα μέσα εις τον κόσμον, με θεμέλιον αυτάς τας πνευματικάς αρχάς μέχρι τώρα, οπότε ευρίσκομαι εις την δύσιν της ζωής μου, και υπήρξα πάντοτε ευχαριστημένος διά τούτο. Μου είναι αδύνατον πλέον να αλλάξω τώρα. Θα συνεχίσω εκπληρών πάντοτε το χρέος μου, ουδόλως φροντίζων περί του εαυτού μου, και ας γίνει ό,τι γίνει… ».  

Απόσπασμα από επιστολή του Ιωαν. Καποδίστρια προς τον Ιωάννη Γαβριήλ Εϋνάρδο 13 ημέρες πριν την δολοφονία του

 

Τον τελευταίο καιρό γίνεται πολύ συζήτηση για το Ιωάννη Καποδίστρια και  ότι θα πρέπει να τιμηθεί και να αναδειχθεί το έργο του και στον Πόρο.  Για το θέμα μάλιστα αυτό έγινε αναφορά στις επετειακές εκδηλώσεις που έγιναν στην Αίγινα, για την ορκωμοσία του Κυβερνήτη  και την έναρξη και λειτουργία του Νεότερου Ελληνικού Κράτους, στην εκδήλωση που έγινε στον Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου για την επανατοποθέτηση  μετά από 187 χρόνια, του  στασιδιού που η Δημογεροντία του Πόρου είχε παραγγείλει  για τον Ιωάννη Καποδίστρια (?), καθώς και με την προ ολίγου καιρού αξιόλογη παρουσίαση του φίλου Γιάννη Μανιάτη με θέμα «Η ιστορική πορεία του Πόρου στα  κρίσιμα χρόνια 1829-1831».

Με αφορμή λοιπόν τα παραπάνω και με εκπεφρασμένη επιθυμία από πολλούς ότι θα πρέπει να δημιουργηθεί δίκτυο όλων των Καποδιστριακών πόλεων, δηλαδή των πόλεων,  που είχαν σχέση με τον Κυβερνήτη, θα ήθελα να εκφράσω ορισμένες σκέψεις μου, και να αναφερθώ σε σχετικές με το θέμα αυτό προτάσεις  που έχουν επαναδιατυπωθεί στο πρόσφατο παρελθόν.

Για παράδειγμα η πρόταση  «να δημιουργηθεί δίκτυο όλων των Καποδιστριακών πόλεων, όπως του Ναυπλίου, του Πόρου, της Τροιζήνας, της Αίγινας κ.α. για να τιμάται η μνήμη του και να αναδειχθεί το έργο του στην περιοχή μας» που έγινε πρόσφατα, δεν θα είχε διατυπωθεί αν είχε γίνει ευρέως γνωστό ότι από το 2007 υφίσταται «Δίκτυο Καποδιστριακών Πόλεων».

Οι πόλεις αυτές είναι, η Κάπο-΄Ιστρια πόλις των Δαλματικών ακτών, απ’ όπου καταγότανε η οικογένεια του πατέρα του. Η Αμμόχωστος, τόπος καταγωγής της μητέρας του. Η Κέρκυρα πατρίδα του Ιωάννη Καποδίστρια και τέλος το Ναύπλιο και η Αίγινα που ερίζουν για την πατρότητα της πρώτης πρωτεύουσας του υπό ίδρυση Ελληνικού κράτους.

Το Ναύπλιο, ήταν  η πόλις που είχε οριστεί  από την Γ΄Εθνοσυνέλευση ως πρωτεύουσα του Ελληνικού κράτους, και η Αίγινα η πόλις όπου ορκίσθηκε ο Κυβερνήτης και εγκαταστάθηκε η κυβέρνηση για μεγάλο χρονικό διάστημα, επειδή στη Πελοπόννησο ο Ιμπραήμ συνέχιζε το καταστροφικό του έργο.

Δεν θα πρέπει να μας διαφεύγει όμως και το γεγονός ότι ο Καποδίστριας για μεγάλο χρονικό διάστημα παρέμεινε και στον Πόρο όπου και έγιναν οι συζητήσεις  και διαπραγματεύσεις που αφορούσαν τον καθορισμό των συνόρων του νεοσύστατου Ελληνικού κράτους,

Σημαντικά μάλιστα διατάγματα όπως π.χ. το διάταγμα για την ίδρυση των Ελληνικών ταχυδρομείων κ.ά. συνετάχθησαν και υπεγράφησαν στον Πόρο. Μερικά μάλιστα τον αναφέρουν και ως τόπο έκδοσης του σχετικού φύλλου της εφημερίδας της Κυβέρνησης.

 

Κατά την άποψή  μου δε, ειδικά τα πρώτα χρόνια πριν υπογραφούν τα πρώτα όρια του Νεοελληνικού κράτους  και αποχωρήσει ο Ιμπραήμ από την Πελοπόννησο,  δεν υπήρχε πρωτεύουσα με την σημερινή έννοια, αλλά  όπου βρισκότανε ο Κυβερνήτης εκεί θεωρητικά ήτανε και η πρωτεύουσα. Για τον λόγο αυτό και οι διάφορες αποφάσεις της Κυβέρνησης, στην «Γενική Εφημερίς της Ελλάδος», αναφέρουν  διαφορετικό τόπο έκδοσης.

Κατά καιρούς έχουν γίνει αρκετές προσπάθειες  για την ανάδειξη του έργου του Καποδίστρια που σχεδιάστηκε ή υλοποιήθηκε στην ευρύτερη περιοχή μας.

Αξίζει  να υπενθυμίσουμε  ότι στο «Α΄ Διεθνές Συνέδριο Ιστορίας Αρχαιολογίας Αργοσαρωνικού» που διοργάνωσε ο Δήμος Πόρου μαζί με την τότε Β΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων το 1998 επί Δημαρχίας Σπύρου Σπυρίδωνα, έγινε εκτενής αναφορά στο έργο του Κυβερνήτη και ιδιαίτερα στην προσφορά του για τον Πόρο, από πολλούς ομιλητές.

Το 1998 ο τότε Δήμαρχος  μάλιστα μου ζήτησε  (με το υπ’αρ. 4594/9-11-1998 έγγραφο)  όπως τον ενημερώσω αν θα μπορούσα να αναλάβω, με την ιδιότητα του αντιπροέδρου  της Δημοτικής Βιβλιοθήκης, την διοργάνωση επετειακών εκδηλώσεων για την πιο σημαντική ίσως προσφορά του Κυβερνήτης στο Ελληνικό κράτος. Την διαμόρφωση δηλαδή των συνόρων του νεοσύστατου Ελληνικού Κράτους , για τα ποία οι διαπραγματεύσεις έγιναν στον Πόρο όπου και υπεγράφει  και το σχετικό προσύμφωνο.

Ο Ιωάννης Καποδίστριας  είχε επιτύχει με την μοναδική διπλωματική του ικανότητα και τον σεβασμό  που ενέπνεε στα τότε  Ευρωπαϊκά κέντρα λήψης των αποφάσεων, την προσάρτηση και επί πλέον εδαφών επεκτείνοντας τα σύνορα, σε κόντρα με την Αγγλία η οποία επιδίωκε ένα συρρικνωμένο Ελληνικό κράτος. Δυστυχώς όμως για διάφορους λόγους, αυτή η εκδήλωση δεν κατέστη δυνατό να υλοποιηθεί.

Στο σημείο αυτό θα ήθελα να αναφερθώ επίσης  στις ημερίδες  που έγιναν στην Αίγινα , στις 26-28 Σεπτέμβριο 2008 με θέμα «Ο Καποδίστριας και το έργο του» και στις 22 και 23 Νοεμβρίου 2008, με θέμα «Καποδίστριας – Σπινέλης- Ευρώπη » από το Δίκτυο  Καποδιστριακών Πόλεων, σε συνεργασία με το Γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και την αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα.  Στις ημερίδες αυτές είχα την ευκαιρία  να παραστώ και να απευθύνω  χαιρετισμό εκ μέρους του Δημάρχου Πόρου κ. Στρατηγού  και του,  την περίοδο εκείνη Περιφερειάρχη Δυτικής Ελλάδος, κ. Σπυρίδωνα οι οποίοι είχανε προσκληθεί στις εν λόγω εκδηλώσεις και δεν μπόρεσαν να παραστούν, κάνοντας  σχετικά αναλυτική αναφορά  στην προσφορά του Καποδίστρια στον Πόρο.

Με την επιστροφή μου στο Πόρο, απευθύνθηκα εγγράφως  στον Δήμαρχο Πόρου κ. Στρατηγό  στις 19 Νοεμβρίου του 2008  (αρ.πρ. 6232/14-10-2008) αλλά  και το Σεπτέμβριο του 2009 (αρ.πρ. 4978/2-9-2009) και  ζητούσα να συμμετάσχει και ο Πόρος στο  Δίκτυο των Καποδιστριακών Δήμων, και παράλληλα να οργανωθεί  συνέδριο, για να τιμηθεί  ο πρώτος Κυβερνήτης  που τόσο αγάπησε τον Πόρο,  χωρίς  δυστυχώς, για λόγους που δεν γνωρίζω, να υπάρξει θετική ανταπόκριση.

Στη συνέχεια το 2011 ο φίλος Γιάννης Μανιάτης οργάνωσε μία ενδιαφέρουσα παρουσίαση για τον Ιωάννη Καποδίστρια με ομιλητή τον κ. Σαράντο Καργάκο.

Με την ευκαιρία αυτή, απευθύνομαι  σήμερα με την παρούσα δημόσια ανακοίνωση στον Δήμο Πόρου ζητώντας να γίνουν  οι κατάλληλες διεργασίες ώστε να συμμετάσχει και ο Πόρος, αλλά και ο Δήμος Τροιζήνας εάν το επιθυμεί, στο εν λόγω  Δίκτυο των Καποδιστριακών Πόλεων.

Κάτι τέτοιο θα είχε ιδιαίτερη σημασία σήμερα που, αφού απ  ότι έχω πληροφορηθεί το  2016 με την συμπλήρωση τα 200 χρόνια από την Ιστορική Διπλωματική νίκη του Ι. Καποδίστρια στο Συνέδριο της Βιέννης, στο οποίο πρωτοστάτησε στην σύνταξη του Συντάγματος της Ελβετίας και το οποίο αποτέλεσε το τέλος των μακροχρόνιων πολέμων  την χώρα αυτή, θα γίνουν  εκδηλώσεις,  για να τιμηθεί η Πανευρωπαϊκά αναγνωρισμένη  αυτή Προσωπικότητα.

Θα πρότεινα, δε  με την  ευκαιρία αυτή, όχι μόνον ο Πόρος αλλά και η   Τροιζηνία να συμμετάσχουν σ’αυτές τις εκδηλώσεις και να οργανώσουμε από κοινού  ένα Συνέδριο κύρους, αντάξιο του Τιμωμένου Προσώπου, με σκοπό  να τιμήσει  τον Κυβερνήτη αλλά και  να αναδείξει παράλληλα τα πολύ σημαντικά γεγονότα που διαδραματίστηκαν  την εποχή εκείνη  τόσο στην Τροιζήνα,   όπου η Γ Εθνοσυνέλευση αποφάσισε την  ανάθεση της διακυβέρνησης της χώρας, στην πιο προβεβλημένη προσωπικότητα του κόσμου την εποχή εκείνη, όσο και τον Πόρο τον  τόπο υπογραφής της πιο σημαντικής απόφασης, όπως προανέφερα, για την εδραίωση  του Ελληνικού κράτους. Απόφαση  που διασφάλισε  την γένεση του Νέου Ελληνικού Κράτους και την επιβίωση του Έθνους μας.

Λίγα λόγια για τον Ιωάννη Καποδίστρια και τον Altiero Spinelli.

Ο Ιωάννης Καποδίστριας ως Υπουργός Εξωτερικών της Ρωσικής Τσαρικής αυτοκρατορίας βοήθησε στην δημιουργία των δημοκρατικών αρχών για την ένωση των γερμανικών κρατιδίων, αλλά συγχρόνως βοήθησε και στην διατήρηση της Ευρωπαϊκής Ισορροπίας και την αποσαφήνιση της φυσιογνωμίας των Ευρωπαϊκών κρατών, μετά τους Ναπολεόντειους πολέμους  υποστηρίζοντας στο Συνέδριο της Βιέννης το 1814 τον μη διαμελισμό της Γαλλίας, όπως επιθυμούσε η Αγγλία.

Συνεισέφερε στη θεσμοποίηση της Ελβετικής ουδετερότητας, τη διαμόρφωση συντάγματος για την Ελβετική Συνομοσπονδία που αποτελεί πρότυπο δημοκρατικής μεταρρύθμισης, ακόμα και στην εποχή μας.

Ήταν ο άνθρωπος που έπαιξε βασικό ρόλο στην διατήρηση και την διαμόρφωση συνταγματικών σχεδίων και κειμένων στον Ευρωπαϊκό χώρο κατά τον 19ο αιώνα.

Για τον λόγο αυτό και ο Τσάρος της Ρωσίας παρ’ όλο που παραιτήθηκε από την θέση του,  το 1821, λόγο του Ελληνικού προβλήματος, του επέτρεψε να φέρει τον τίτλο του Υπουργού Εξωτερικών της Ρωσικής Αυτοκρατορίας μέχρι που ανέλαβε την θέση του Κυβερνήτη της Ελλάδος.

Ήτανε ο άνθρωπος που ήξερε πότε θα πει το μεγάλο Ναι ή το μεγάλο Όχι.

Ο Καποδίστριας μπορεί να μην ήτανε ένας ριζοσπάστης δημοκράτης, διεκήρυττε όμως ότι τα συμφέροντα και τα δικαιώματα των λαϊκών τάξεων έπρεπε να υπολογίζονται με τον ίδιο τρόπο όπως και η φωνή των μορφωμένων, αν ήθελαν να εμποδίσουν μελλοντικές επαναστάσεις.

Πίστευε ότι οι κυβερνήσεις έπρεπε να θεμελιώνουν το έργο τους επάνω σε νόμους και να πολεμούν για τον περιορισμό της αυθαίρετης εξουσίας, παρόλο που οι συνθήκες τον ανάγκασαν να μην εφαρμόσει τα πιστεύω του.

Ήτανε ο άνθρωπος ο οποίος ηρνείτο για τον εαυτόν του και την πλέον στοιχειώδη άνεση

και ανάπαυση. Ζει μία ζωή εντελώς ασκητική μόνο και μόνο για να συγκακοπαθή με τον πένητα ελληνικό λαό και να συμμερίζεται την αθλιότητά του. Την προσωπική του περιουσία την είχε διαθέσει σχεδόν όλη υπέρ της παιδείας των ελληνοπαίδων, δίνοντας πρώτος το παράδειγμα, όταν έκανε εκκλήσεις προς τους ανά τον κόσμο πλουσίους Έλληνας διά να εισφέρουν υπέρ της παιδείας.

 

Ο Altiero Spinelli (1907-1986) ήτανε Ιταλός Ευρωβουλευτής από το 1976 έως το θάνατό του 1986. Υπήρξε ο εισηγητής του ψηφίσματος του Σχεδίου Συνθήκης που ίδρυσε την Ευρωπαϊκή Ένωση και το οποίο υιοθετήθηκε με μεγάλη πλειοψηφία του Κοινοβουλίου το 1984. Πρόθεσή του ήτανε μια νέα Συνθήκη σε αντικατάσταση της Συνθήκης της Ρώμης, δίνοντας την δυνατότητα για εσωτερική αγορά και περισσότερη συνεργασία στην εξωτερική πολιτική σε θέματα τα οποία συμπεριελήφθησαν στην Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη του 1986. Ήτανε ένας άνδρας που είχε πάντα ένα ξεκάθαρο όραμα για τις δυνατότητες της Ευρώπης, και ο οποίος ήτανε ικανός να δημιουργεί συνασπισμούς πάνω σε πλατιά βάση υποστήριξης. Ήτανε ένας Ευρωπαίος Οραματιστής, ο οποίος πιθανόν να τρόμαζε με την σημερινή υπάρχουσα κατάσταση στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σήμερα ένα από τα κτίρια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου φέρει το όνομά του.

Γιώργος Αθανασίου

Ιστορικός ερευνητής




Σχολιάστε