Το φάντασμα του… Γουίλιαμ Γουάλας πλανιέται πάνω από την Ευρώπη



movie-mistakes-9-braveheart-1091439-TwoByOneΗ Πέμπτη 18 Σεπτεμβρίου του 2014 θα μείνει στην ιστορία ως η ημέρα που ο λαός της Σκωτίας κλήθηκε να δικαιώσει τον Γουίλιαμ Γουάλας, μέσα από ένα δημοψήφισμα.

Σχεδόν 4,3 εκατομμύρια πολίτες που κατοικούν στη Σκωτία έχουν το δικαίωμα ψήφου στο δημοψήφισμα της Πέμπτης. Η ερώτηση στην οποία θα κληθούν να απαντήσουν είναι: «Θα πρέπει η Σκωτία να είναι ανεξάρτητη χώρα;». Το αυριανό δημοψήφισμα δείχνει να είναι αμφίρροπο, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις που γίνονται στη Σκωτία. Τι θα γίνει όμως στην περίπτωση που ο Σκωτσέζικος Λαός πει «ΝΑΙ» στην ανεξαρτησία του, από την Μεγάλη Βρετανία;

Ο Πέτρος Παπακωνσταντίνου σε άρθρο του στην Καθημερινή (14/9) σημειώνει:

Η απόσχιση της Σκωτίας δεν θα στερήσει από τη Βρετανία μόνο το ένα τρίτο του εδάφους της, 5,3 εκατ. κατοίκους, το πετρέλαιο της Βόρειας Θάλασσας και σημαντικές πυρηνικές βάσεις. Θα φέρει πιο κοντά την προοπτική απόσχισης της Βόρειας Ιρλανδίας, κάτι που θα συρρικνώσει το Ηνωμένο Βασίλειο σε μια ασταθή, ετεροβαρή ένωση Αγγλίας και Ουαλίας. Ακόμη και αν ο ακρωτηριασμός περιοριστεί στηΣκωτία, το πλήγμα για το διεθνές γόητρο της Βρετανίας θα είναι βαρύ, σε σημείο που αρκετοί να μιλούν ήδη για αμφισβήτηση της μόνιμης θέσης της στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Σοβαρότατες προβλέπονται οι επιπτώσεις και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Χάρη σε μια άλλη, υψηλού ρίσκου πρωτοβουλία του Κάμερον, η Βρετανία προβλέπεται να πραγματοποιήσει και δεύτερο, κρίσιμο δημοψήφισμα το 2017, με ερώτημα την παραμονή ή όχι στην Ε.Ε. Με δεδομένο ότι οι Σκωτσέζοι εκπροσωπούν το πιο φιλοευρωπαϊκό κομμάτι του Ηνωμένου Βασιλείου και ότι οι Άγγλοι ευρωσκεπτικιστές βρίσκονται σε διαρκή άνοδο, η απόσχιση της Σκωτίας θα ενισχύσει σοβαρά τις πιθανότητες εξόδου της Βρετανίας από την Ένωση. Μια εξέλιξη που θα υποβάθμιζε σοβαρά την Ε.Ε. σε όλα τα επίπεδα –ιδίως στο στρατιωτικό και το χρηματοπιστωτικό– ενώ θα ανέτρεπε τις υπάρχουσες ισορροπίες στο εσωτερικό της, οδηγώντας σε μια πιο γερμανική Ευρώπη και μια πιο ανήσυχη Γαλλία.

Επιπλέον, η επικράτηση του «ναι» στη Σκωτία θα δώσει φτερά στα πόδια των αυτονομιστών σε διάφορες περιοχές της Ευρώπης. Πρώτα απ’ όλα στην Καταλωνία, η οποία προσανατολίζεται σε δημοψήφισμα, χωρίς τη νομιμοποίηση της Μαδρίτης, στις 9 Νοεμβρίου. Αν η Ε.Ε. δεχθεί –και φυσικά θα δεχθεί, αν και όχι αυτόματα– στους κόλπους της τη Σκωτία, πώς μπορεί να αρνηθεί το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση των Καταλανών; Όπως και των Βάσκων, των Φλαμανδών του Βελγίου και των Τυρολέζων της Βόρειας Ιταλίας – για να μην αναφέρουμε τους ρωσόφωνους αυτονομιστές της Κριμαίας, του Ντονέτσκ και του Λουγκάνσκ;

Ιστορική αναδρομή

Το ‘Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας’ δημιουργήθηκε με την υπογραφή της ‘Ενωτικής Πράξης του 1707’ μεταξύ της Αγγλίας και της Σκωτίας, κάτι που προκάλεσε από την αρχή στη Σκωτία, έντονη λαϊκή δυσαρέσκεια και ταραχές στις μεγάλες πόλεις. Στους τρεις αιώνες που ακολούθησαν, το αίτημα για μεγαλύτερη αυτονομία ή και πλήρη ανεξαρτησία της Σκωτίας, έστω και αν δε συσπείρωνε την πλειοψηφία του πληθυσμού, εξακολούθησε να είναι επίκαιρο. Αξίζει να αναφερθεί η σφαγή των απεργών υφαντών στο Κάλτον από Βρετανούς στρατιώτες το 1787 για παράδειγμα, που γενικά αναγνωρίζεται ότι σηματοδοτεί την αρχή του οργανωμένου Σκωτσέζικου εργατικού κινήματος. Την ημέρα της σφαγής, το πανό των απεργών παρίστανε τον Γουίλιαμ Γουάλας, εθνικό ήρωα της Σκωτίας στους πολέμους της ανεξαρτησίας του 13ου και 14ου αιώνα, να χτυπά το «θηρίο της τυρρανίας». Mεταξύ του 1947 και του 1950, περίπου 2 εκατομμύρια Σκωτσέζοι υπέγραψαν το «Σύμφωνο της Σκωτίας» που ζητούσε τη δημιουργία Σκωτσέζικου κοινοβουλίου.  Στις δεκαετίες του 1960 και του 1970, παράλληλα με την ύφεση της Σκωτσέζικης βιομηχανίας αλλά και την ανακάλυψη κοιτασμάτων πετρελαίου στη Βόρεια θάλασσα, έχουμε και την άνοδο των εκλογικών ποσοστών του «κεντροαριστερού» «Σκωτσέζικου Εθνικού Κόμματος» (SNP) στο πρόγραμμα του οποίου η ανεξαρτησία αποτελεί κεντρικό στόχο. Το 1979 με αντάλλαγμα τη στήριξη της κυβέρνησης του Εργατικού Κόμματος στο Βρετανικό κοινοβούλιο, το SNP απέσπασε συγκατάθεση  για ένα δημοψήφισμα με θέμα τη δημιουργία Σκωτσέζικου κοινοβουλίου με περιορισμένες αρμοδιότητες. Το «ΝΑΙ» συγκέντρωσε το 52% των ψήφων. Ένας από τους όρους του δημοψηφίσματος ωστόσο, προέβλεπε ότι το «ΝΑΙ» έπρεπε να στηριχτεί από τουλάχιστον το 40% του εκλογικού σώματος. Κάτι τέτοιο δε συνέβη (η συμμετοχή ήταν 63.6%, οπότε μόλις το 32.9% του εκλογικού σώματος ψήφισε «ΝΑΙ») οπότε τα σχέδια έμειναν στα χαρτιά. Στη δεκαετία που ακολούθησε, η πολιτική της Θάτσερ γονάτισε τη Σκωτσέζικη βιομηχανία με  αποτέλεσμα την εκτόξευση της ανεργίας και τη διάλυση ολόκληρων κοινοτήτων. Πολλοί Σκωτσέζοι είδαν στην κυβέρνηση του Λονδίνου «έναν δυνάστη τον οποίο δεν είχαν ψηφίσει» μιας και τα ποσοστά του Συντηρητικού κόμματος είναι παραδοσιακά χαμηλά σε σχέση με αυτά της υπόλοιπης Βρετανίας στη Σκωτία όπου από το 1959 και μετά οι Εργατικοί έχουν έρθει πρώτοι σε ψήφους σε όλες τις εθνικές (Βρετανικές) εκλογές. Την ίδια νεοφιλελεύθερη πολιτική με τη Θάτσερ συνέχισαν και οι μεταγενέστερες κυβερνήσεις των Εργατικών βέβαια, αλλά η ψυχολογική επίπτωση της «εποχής Θάτσερ» ήταν τρομακτική, σε βαθμό που αναφέρεται συνεχώς ακόμα σήμερα σαν επιχείρημα υπέρ της ανεξαρτησίας. Έτσι, το 1997, σε νέο δημοψήφισμα, το 74.3% του εκλογικού σώματος ψηφίζει υπέρ της δημιουργίας Σκωτσέζικου κοινοβουλίου με αρμοδιότητες σε θέματα όπως παιδεία, υγεία, δικαιοσύνη, αγροτική πολιτική και περιορισμένες αρμοδιότητες σε ότι αφορά τη φορολογική πολιτική.

Οι πρώτες Σκωτσέζικες κοινοβουλευτικές εκλογές, έγιναν το 1999. Το Σκωτσέζικο εκλογικό σύστημα, είναι φτιαγμένο ώστε να ευνοεί τις κυβερνήσεις συνεργασίας και όχι τις αυτοδύναμες (κατά πολλούς για να αποτρέψει την πιθανότητα αυτοδύναμης κυβέρνησης του SNP). Παρόλ’ αυτά, η νεοφιλελεύθερη μετάλλαξη του μεγαλύτερου παραδοσιακά κόμματος στη Σκωτία, των Εργατικών και η απογοήτευση που αυτή προκάλεσε, οδήγησε στις εκλογές του 2011 στον θρίαμβο του SNP που σχημάτισε την πρώτη Σκωτσέζικη αυτοδύναμη κυβέρνηση στην ιστορία. Αυτό με τη σειρά του οδήγησε στο δημοψήφισμα του Σεπτεμβρίου του 2014 με θέμα τη δημιουργία ανεξάρτητου κράτους. Έτσι, εάν πλειοψηφήσει το «ΝΑΙ», η Σκωτία θα ανακηρυχθεί ανεξάρτητο κράτος την 24η Μαρτίου 2016 και η «Ένωση» που ισχύει από το 1707 θα λάβει τέλος. Αξίζει να αναφερθεί πως δικαίωμα ψήφου έχουν όλοι οι κάτοικοι της Σκωτίας, ανεξαρτήτου εθνικότητας (ενώ δεν έχουν δικαίωμα ψήφου οι Σκωτσέζοι κάτοικοι άλλων χωρών), κάτι που δείχνει πως το αίτημα για ανεξαρτησία δεν είναι κατ’ ανάγκη εθνικιστικό αλλά κατά βάση κοινωνικό.

 




Comments (1)

Trackback URL | Comments RSS Feed

  1. Ιωάννης Γκούμας says:

    Η μόνη περίπτωση να αποδεχτούν να μείνουν στην Μ.Βρετανία είναι ως ισότιμοι πολίτες. Αν η Αγγλία δεν είναι έτοιμη να κάνει αυτό το βήμα, μάλλον θα αποσχισθούν.
    Μια κοινοπολιτεία ίσως να ήταν καλύτερη λύση για το συγκεκριμένο κράτος.

Σχολιάστε