Τα μονοπάτια και τα βατραχάκια!



Tης Χριστίνας Κονταξή*

Όλο και περισσότερες περιοχές συνειδητοποιούν τον πλούτο που αποτελούν τα μονοπάτια και αποφασίζουν να τα αναδείξουν. Ο Δήμος Πόρου, σε συνεργασία με πολίτες και επιχειρηματίες Ποριώτες και μαζί με τη Κοιν.Σ.Επ. Μονοπάτια της Ελλάδας, έχει ξεκινήσει τη διαδικασία δημιουργίας Δικτύου Πεζοπορικού Τουρισμού. Το Δίκτυο σήμερα έχει σχεδιαστεί, έχει εγκριθεί από τον Ε.Ο.Τ., και αναμένεται και η έγκριση του από την οικεία Διεύθυνση Δασών. Στα επόμενα βήματα είναι η σήμανση, οι απαραίτητοι καθαρισμοί και η προβολή του στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Τα μονοπάτια είναι η κοινή μας κληρονομιά, δεν αποτελούν ιδιοκτησία κανενός και όπως παλιά εξυπηρετούσαν τις τοπικές ανάγκες σήμερα μπορούν να αποτελέσουν το μέσο για την ανάδειξη ενός τόπου από άκρη σε άκρη. Στα βασικά σημειώνεται ότι όσο και αν η γραφειοκρατική διαδικασία είναι συχνά χρονοβόρα αυτό που έχει τη μεγαλύτερη αξία είναι η συντεταγμένη προσπάθεια όλων των δυνάμεων του κάθε τόπου και αυτοί που συνήθως προχωρούν μέχρι τέλους είναι και αυτοί που πραγματικά καταλαβαίνουν τη δύναμη της συνεργασίας.

Τα Μονοπάτια της Ελλάδας αποτελούν μια ομάδα από άτομα διαφορετικών ειδικοτήτων. Αν και η δική μου δουλειά είναι η σύνθεση των διαδρομών με διοικητικές και νομοθετικές διαδικασίες, περιβαλλοντικές και χρήσεων γης, το να ακολουθώ την ομάδα στη φύση αποτελεί την καλύτερη ανταμοιβή. Τις περισσότερες φορές καταλήγουν οι συνεργάτες μου να με  «τραβούν» γιατί θαυμάζω μια ορχιδέα ή συνομιλώ με ένα σκαθάρι. Το 2017 κατά τη διάρκεια της έρευνας των μονοπατιών του Πόρου, ήμουν σχεδόν σίγουρη ότι άκουσα βατράχι. Γύρισα πίσω στο ξενοδοχείο και το είπα με χαρά μιας και καταγραφές αμφιβίων στο νησί δεν υπάρχουν. Η απάντηση ήταν: Θες να σε πάω απέναντι στο Γαλατά να δεις πολλά βατράχια;;;

Σήμερα, λύματα και άλλα ανθρωπογενή χημικά έχουν καταστρέψει τους βιοτόπους των βατραχιών. Απολήψεις ύδατος καθώς και πλήθος υδραυλικών έργων που έγιναν / γίνονται για να εξασφαλιστούν πηγές υδροδότησης, έχουν επίσης οδηγήσει στην εξαφάνιση βατραχιών σε αρκετά ελληνικά νησιά. Ιδίως τα νησιά μας αν και αποτελούν νησίδες βιοποικιλότητας για αρκετά είδη, είναι ταυτόχρονα ευάλωτα και για την εξαφάνιση ειδών λόγω του περιορισμένου χώρου αλλά και της αδυναμίας μετακίνησης τους. Πήγα και την επόμενη μέρα στο σημείο χωρίς τύχη.

Ένα χρόνο μετά, έλαβα μια φωτογραφία πατημένου βατραχιού από την Κατερίνα. Δύσκολη η αναγνώριση από τους ειδικούς. Της είχα σπείρει το μικρόβιο. Λίγες μέρες αργότερα, δεύτερη καλύτερης ποιότητας φωτογραφία νεκρού είδους έφτασε στο κινητό μου (τα καλά της τεχνολογίας). Η αναγνώριση έγινε άμεσα. Ένα είδος φρύνου, ο πράσινος φρύνος, νυκτόβιος, αν και παρατηρείται και την ημέρα, ειδικά την άνοιξη. Κάποιες μέρες αργότερα έφτασε και video. Δεύτερο είδος – η δύναμη της συνεργασίας! Ελληνικός βαλτοβάτραχος, ημερόβιος, βάτραχος που συχνά λιάζεται έξω από το νερό και βουτά μέσα σε αυτό μόλις αισθανθεί κίνδυνο. Βάτραχοι και φρύνοι ανήκουν στην ίδια οικογένεια και αν και οι περισσότεροι από εμάς τα αποκαλούμε όλα βατράχια, υπάρχουν διαφορές ανάμεσα σ’ αυτά και στους φρύνους. Ίσως η πιο εύκολα διακριτή διαφορά είναι ότι τα βατράχια έχουν μακριά πίσω πόδια, κατασκευασμένα για να πηδούν και να κολυμπούν ενώ οι φρύνοι έχουν κοντά πίσω πόδια, φτιαγμένα περισσότερο για να περπατούν παρά να πηδούν.

Αν και οι περισσότεροι έχουμε συνυφασμένη τη σχέση βατραχιού – νερού επειδή αυτά είναι αμφίβια και ζουν αμφί – βίο, δηλαδή ζουν και στην ξηρά και στο νερό, αυτό που έχει τη μεγαλύτερη σημασία για τον άνθρωπο είναι ότι αποτελούν δείκτη της ποιότητας των νερών που διαβιούν. Οι γυρίνοι, το στάδιο αφότου τα αυγά έχουν γίνει προνύμφες και πριν ξεκινήσει το στάδιο της μεταμόρφωσης σε κανονικό άτομο, τρέφονται με άλγη και άλλους φυτικούς οργανισμούς των υδάτων που «διεκδικούν» οξυγόνο. Τα παλιά τα χρόνια, τα ύδατα χωρίς γυρίνους δεν ήταν κατάλληλα για πόση. Τόσο ο πράσινος φρύνος όσο και ο ελληνικός βαλτοβάτραχος προστατεύονται από την ελληνική νομοθεσία και διεθνείς συμβάσεις. Τα είδη και η ακριβής εξάπλωση στον Πόρο δεν είναι γνωστή και χρειάζεται μελέτη. Μέχρι τότε, προσοχή στην οδήγηση ιδίως την άνοιξη!

Ευχαριστούμε την Κατερίνα Σακελλίου και όλη την ομάδα του Odyssey Poros.

Οι αναγνωρίσεις έγιναν από τον Ηλία Στραχίνη, Βιολόγο  – μέλος της Ελληνικής Ερπετολογικής Εταιρείας και διαχειριστή της ιστοσελίδας herpetofauna.gr

*Η Χριστίνα Κονταξή είναι συνεργάτης της Κοινωνικής Συνεταιριστικής Επιχείρησης Μονοπάτια της Ελλάδας – Paths of Greece – η οποία δραστηριοποιείται στον τομέα του πεζοπορικού τουρισμού.




Comments (1)

Trackback URL | Comments RSS Feed

  1. Kouneli says:

    Prin apo 20-25 xronia, eixa kavei protasi se topiko epixeirimatia gia na anoiksoun ta monopatia kai na ekdothoun xartes me ta monopatia tis perioxis. I apantisi : Ti theleis na tous steileis sta bouna? ase tous edo na peinoune (kai na katanalonoun) birres. Auti itan i nootropia tote. Htan oi “kales”(?) epoxes tou tourismou sti dekaetia tou 80 me ta groups pou gemizan to nisi apo xenous kai ta bars ekanan xryses douleies.
    25 xronia meta, to vasimo tis protasis mou ekinis epivevaionetai. Giati omos na exoume xasei 25 xronia?

    Pantos, kallio arga para poté. Euxomai na mou dothei i eukairia na eimai sto nisi se epoxi ektos kalokairiou pou organonontai oi pezopories gia na lavo meros. Sugxaritiria stin omada protovoulias.

Σχολιάστε