Σαν σήμερα έφυγε από τη ζωή ο Κωστής Παλαμάς



Σαν σήμερα, στις 27 Φεβρουαρίου 1943, έφυγε από τη ζωή ο Κωστής Παλαμάς, ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές, με σημαντική συνεισφορά στην εξέλιξη και ανανέωση της νεοελληνικής ποίησης.

Οι γονείς του κατάγονταν από το Μεσολόγγι. Η οικογένεια του πατέρα του ήταν οικογένεια λογίων, με αξιόλογη πνευματική δραστηριότητα, και ασχολούμενων με τη θρησκεία. Ο προπάππος του Παναγιώτης Παλαμάς (1722-1803) είχε ιδρύσει στο Μεσολόγγι την περίφημη “Παλαμαία Σχολή” και ο παππούς του Ιωάννης είχε διδάξει στην Πατριαρχική Ακαδημία της Κωνσταντινούπολης. Ο θείος του Ανδρέας Παλαμάς υπήρξε πρωτοψάλτης και υμνογράφος, τον οποίο ο Κωστής Παλαμάς αναφέρει στα “Διηγήματά” του (Β’ έκδοση, 1929, σελ. 200). Ο Μιχαήλ Ευσταθίου Παλαμάς (αδελφός του Ανδρέα) και ο Πανάρετος Παλαμάς ήταν ασκητές. Ο Δημήτριος Ι. Παλαμάς, επίσης θείος του Κωστή, ήταν ψάλτης και υμνογράφος στο Μεσολόγγι.

Ο Κωστής Παλαμάς αγαπούσε τον Πόρο. Ως επισκέπτης, διέμενε σε σπίτι στην Πούντα και συγκεκριμένα εκεί που στεγαζόταν το παλιό μπαρ “Εκάτη”, και όπου σήμερα βρίσκεται αναθηματική πλάκα στη μνήμη του. Ως γνωστόν, ο Πόρος περιλαμβάνεται σε ένα από τα ποιήματα του Κωστή Παλαμά:

Πάει τὸ ταξίδι…

Πάει τὸ ταξίδι, φτάσαμε. Τ᾿ ὡραῖο νησάκι νά το!
Διπλὰ ἀκρογιάλια. Τ᾿ ἀνοιχτό, φῶς ὅλο, τὸ χιονάτο,
μὲ τὰ γραμμένα ἐρείπια καὶ μὲ τὰ μαυροπούλια·
καὶ τ᾿ ἄλλο. Ὢ δάση ἀπὸ μυρτιές, ὢ κῆποι ἀπὸ ζουμπούλια,
καὶ κάτω ἀπὸ τῆς νεραντζιᾶς τῆς φουντωτῆς τα κλώνια,
ὢ ἴσκιοι! οἱ ἔρωτες μιλοῦνε, ἀντιμιλοῦν τ᾿ ἀηδόνια.
Τὸ ἕν᾿ ἀκρογιάλι Ἐδ! μᾶς λέει, τ᾿ ἄλλο ἀκρογιάλι Νἄμε!
Βαρκούλα, ποῦ θ᾿ ἀράξουμε; Βαρκάρη, ποῦ θὰ πᾶμε;

Ἡ ἀσάλευτη ζωή, 1904
Ἅπαντα, τόμ. Γ´, σελ. 155

 




Comments (4)

Trackback URL | Comments RSS Feed

  1. MARIA KOUMPI says:

    Ηχήστε οι σάλπιγγες… Καμπάνες βροντερές,
    δονήστε σύγκορμη τη χώρα πέρα ως πέρα…
    Βογκήστε τύμπανα πολέμου… Οι φοβερές
    σημαίες, ξεδιπλωθείτε στον αέρα !

    Σ’ αυτό το φέρετρο ακουμπά η Ελλάδα! Ένα βουνό
    με δάφνες αν υψώσουμε ως το Πήλιο κι ως την Όσσα,
    κι αν το πυργώσουμε ως τον έβδομο ουρανό,
    ποιόν κλεί, τι κι αν το πεί η δικιά μου γλώσσα;

    Μα εσύ Λαέ, που τη φτωχή σου τη μιλιά,
    Ήρωας την πήρε και την ύψωσε ως τ’ αστέρια,
    μεράσου τώρα τη θεϊκή φεγγοβολιά
    της τέλειας δόξας του, ανασήκωσ’ τον στα χέρια
    γιγάντιο φλάμπουρο κι απάνω από μας
    που τον υμνούμε με καρδιά αναμμένη,
    πες μ’ ένα μόνο ανασασμόν: “Ο Παλαμάς !”,
    ν’ αντιβογκήσει τ’ όνομά του η οικουμένη !

    Ηχήστε οι σάλπιγγες… Καμπάνες βροντερές,
    δονήστε σύγκορμη τη χώρα πέρα ως πέρα…
    Βογκήστε τύμπανα πολέμου… Οι φοβερές
    σημαίες, ξεδιπλωθείτε στον αέρα !

    Σ’ αυτό το φέρετρο ακουμπά η Ελλάδα ! Ένας λαός,
    σηκώνοντας τα μάτια του τη βλέπει…
    κι ακέριος φλέγεται ως με τ’ άδυτο ο Ναός,
    κι από ψηλά νεφέλη Δόξας τονε σκέπει.

    Τι πάνωθέ μας, όπου ο άρρητος παλμός
    της αιωνιότητας, αστράφτει αυτήν την ώρα
    Ορφέας, Ηράκλειτος, Αισχύλος, Σολωμός
    την άγια δέχονται ψυχή την τροπαιοφόρα,
    που αφού το έργο της θεμέλιωσε βαθιά
    στη γην αυτήν με μιαν ισόθεη Σκέψη,
    τον τρισμακάριο τώρα πάει ψηλά τον Ίακχο
    με τους αθάνατους θεούς για να χορέψει.

    Ηχήστε οι σάλπιγγες… Καμπάνες βροντερές,
    δονήστε σύγκορμη τη χώρα πέρα ως πέρα…
    Βόγκα Παιάνα ! Οι σημαίες οι φοβερές
    της Λευτεριάς ξεδιπλωθείτε στον αέρα !
    .
    .
    …Άγγελος Σικελιανός…

    Η κηδεία του μετατράπηκε σε παλλαϊκή συγκέντρωση και αντικατοχικό συλλαλητήριο.

    «Χτες βράδυ μία είδηση ακατανόητη μας ήρθε. Μία είδηση ασύλληπτη. Ο Γέρο-Παλαμάς πέθανε. Είχαμε ξεχάσει πως ήταν θνητός» γράφει στο προσωπικό της ημερολόγιο η Ιωάννα Τσάτσου.

  2. ΑΝΤΑΝΗΣ says:

    Για την ανάρτηση αυτού του αρχείου, σχετικά με την ημερομηνία που ταξίδεψε στα Ηλύσια Πεδία της Ποίησης, ο μεγάλος αυτός ποιητής της Ελλάδας, καταχωρώ ένα τετράστιχο του ίδιου του Παλαμά, που περιλαμβάνεται στην έκδοση του Εκδοτικού και Τυπογραφικού Οίκου “Ο Κοραής” (οδός Κοραή 7, ΑΘΗΝΑ 1929). Το ανεκτίμητης φιλολογικής αξίας αυτό βιβλίο μού χάρισε ο αγαπημένος φίλος μου, Γιώργος Π. Βασιλακόπουλος, Αρχιτέκτων, κάτοικος Πόρου, τα Χριστούγεννα του 2016. Τον ευχαριστώ δημόσια γι αυτό το σπουδαίο δώρο, που κοσμεί την βιβλιοθήκη μου, και στο οποίο ανατρέχω συχνότατα, όπως τώρα:

    “Χαίρετε, ώ τόποι, που έζησα μ’ εσάς τα πρώτα μου τα νιάτα!
    Βράδιασα. Εσάς, της νέας χρονιάς, η αυγή στα βράδια να μην [πάει.
    Πάντα να μεγαλώνετε δροσάτα, στης αυγής τη στράτα,
    τα δώρα πάντα, η προκοπή, για σας, πιο πλούσια να σκορπάει.”

    Για την αντιγραφή:
    ΑΡΙΣ ΑΝΤΑΝΗΣ
    Με την απαγγελία και με φωνή στεντόρεια, της ευχής τού αείμνηστου Κωστή Παλαμά, προς όσους προχωράνε “στης αυγής τη στράτα”.
    Ευελπιστώ ότι, και με αυτή την ευκαιρία, θα διακρίνει ο αναγνώστης για μια ακόμα φορά, αυτό που πρεσβεύω, ότι δηλαδή υπάρχει αγεφύρωτο χάσμα, μεταξύ των αληθινών ποιητών, και ημών, που απλώς μας αρέσει να γράφουμε ποιήματα.
    Και θα συνεχίσουμε, φυσικά, γιατί αυτή νιώθουμε πως είναι και η προτροπή του Κωστή Παλαμά. Και δεν ήταν τυχαίο που πέρασε από τον Πόρο.”Φτάσαμε…”

  3. Νικλ says:

    Βεβαίως και πρέπει να γράφουμε,αν αυτό ικανοποιεί την επιθυμία μας,αρκεί αυτά που γράφουμε να μη τα δημοσιεύουμε και γινόμαστε ρεζίλι

  4. ΑΝΤΑΝΗΣ says:

    Επιτέλους να και μια φορά που συμφωνώ 100% με τον Κο Νικλ για την αυτογνωσία του.
    Θεωρώ μάλιστα πρόοδο που το Nikl το έκανε Νικλ με ελληνικά στοιχεία. Είναι μία πρόοδος. Την επόμενη φορά μπορεί να μας πει και το όνομά του. Ή και να μας τηλεφωνήσει αυτοπροσώπως.
    ΑΝΤΑΝΗΣ
    arimari@otenet.gr
    6972977491

Σχολιάστε