Παιχνίδια άλλων εποχών: Το “Στεκαμάν”



https://www.facebook.com/Poros.School.Pictures

https://www.facebook.com/Poros.School.Pictures

Γράφει ο Γιάννης Πουλάκης-
Τα ο παιχνίδι «στεκαμάν», ήτανε περίπου ίδιο με αυτό που παίζανε «κλέφτες κι αστυνόμοι» κι άρχισε να παίζεται κυρίως τα μεταπολεμικά χρόνια. Μόνο που εδώ τα παιδιά είχανε στα χέρια τους ψεύτικα όπλα, πλαστικά ή ξύλινα.
Μαζευόντουσαν στην πλατεία της Πούντας, στην πλατεία Κορυζή, στην πλατεία Δημαρχείου, στα Δεντράκια, στο «Χάλασμα», στους δρόμους ή σε καμιά μικρή αλάνα, αλλά κι άλλο ανοιχτό χώρο και χωριζόντουσαν σε ομάδες με αρχηγό και στρατιώτες.
Μετά σκορπιζόντουσαν στα γύρω στενά και στις γωνίες ή πίσω από κορμούς δέντρων. Κατόπιν οι αρχηγοί και οι στρατιώτες βγαίνανε έξω να «πολεμήσουνε» με άλλες ομάδες, που μερικές φορές δεν ήτανε και λίγες. Ήτανε μια παράσταση πολεμική, παρμένη από τον ελληνογερμανικό πόλεμο και την Κατοχή και «σκότωνε» ο ένας τον άλλο, όταν τον έβλεπε πρώτος ή βρισκότανε στη γωνία ενός σπιτιού κι έπιανε τον άλλο να κοιτάει αλλού. Τότε του πρότεινε το ψεύτικο πιστόλι ή αν δεν είχε τέτοιο, σχημάτιζε με τα χέρια του, πιάνοντας το μεγάλο δάχτυλο του αριστερού χεριού με το δείκτη του δεξιού και πρότεινε το δείχτη του αριστερού χεριού του σαν κάννη του όπλου και του φώναζε «στεκαμάν, σε σκότωσα Χρήστο», «στεκαμάν, σε σκότωσα Κώστα». Νομίζω πως το στεκαμάν είναι γερμανική λέξη και σημαίνει κάτι σαν «ακίνητος».

Το παιδί που «σκοτωνόταν», τελείωνε από τη «μάχη» και πήγαινε «αιχμάλωτος» στην πλατεία, όπου πήγαιναν όλους τους αιχμαλώτους. Για να μπορέσει να πιάσει το παιδί στον ύπνο τον αντίπαλο, χρειαζότανε στρατηγική και πονηριά.

Από τις φωνές των παιδιών και τις φασαρίες που γινόντουσαν στις μάχες ποιος «σκότωσε» πρώτος τον άλλονε, γινότανε μεγάλη χαχλαουνία και βγαίνανε οι νοικοκυρές στα παράθυρα και φωνάζανε: «Βρε, που κακοχρονάχετε, δε σταματάτε πια, βράδιασε και θέλει ο κόσμος να ησυχάσει», γιατί το παιχνίδι αυτό συνεχιζότανε να παίζεται και το βράδυ με το φως που βγάζανε οι λάμπες της ΔΕΗ και οι νοικοκυραίοι θέλανε ν’ ακούσουνε από το ραδιόφωνο τις ειδήσεις των οκτώ.

Πολύ καλός σε αυτό το παιχνίδι ήταν ο Δημήτρης Χατζημελέτης και γι’ αυτό του κολλήσανε το παρατσούκλι «Στεκαμάν», που όταν το άκουγε, το θεωρούσε σαν βρισιά και γινότανε θηρίο. Ακόμα και μεγάλοι στο Λιμενικό, μετά από χρόνια που τον είδα και τον φώναξα με το «κοσμητικό του επίθετο», θύμωσε και μου επιτέθηκε με ανάλογες φράσεις.

Ένα άλλο παρόμοιο παιχνίδι ήταν αυτό με τα ξίφη, δηλαδή γινότανε κανονική ξιφομαχία με ξύλινα σπαθιά. Εκεί «πέφτανε στη μάχη», όχι με όπλα αλλά με τα ξύλινα σπαθιά. Σε μερικούς τα φτιάχνανε μαραγκοί, αλλά οι πιο πολλοί τα φτιάχνανε και μόνοι τους. Ήτανε βέβαια επικίνδυνο παιχνίδι, γιατί με το σπαθί, μπορούσε να τραυματιστεί κάποιο παιδί ή ακόμα χειρότερα να χάσει το μάτι του.

Αυτά ήτανε βιώματα από τον αληθινό πόλεμο που είχανε ζήσει τα προκατοχικά παιδιά, αλλά και τα παιδιά της «Κατοχής».-




Comments (3)

Trackback URL | Comments RSS Feed

  1. ΑΡΙΣ ΑΝΤΑΝΗΣ says:

    Γιαννάκη, το “στεκαμάν” προέρχεται από την αγγλική φράση “Stick them up”, δηλαδή “κόλλα τα ψηλά”, δηλαδή “ψηλά τα χέρια”, που προφέρεται “στικ-εμ-απ” στα Αμερικάνικα. Το ακούγανε να επαναλαμβάνεται συχνά οι πιτσιρικάδες, στα καουμπόϊκα έργα, αλλά δεν έπιαναν τις λέξεις σωστά. Και μετά που παίζανε – και παίζαμε κι εμείς- το “στικ-εμ-απ” έγινε “στεκαμάν” και έτσι έμεινε.
    Ωραίο το κείμενο. Μας θύμισε τα παιδικά μας χρόνια.
    Το είχαμε ανάγκη, ανάμεσα σε όσα ακούγονται καθεμέρα και μας μελαγχολούν, γενικά, αλλά και στο νησί μας ειδικότερα, όπου πρέπει οπωσδήποτε να μονιάσουμε, γιατί εδώ και αρκετό καιρό το…”Στεκαμάν” βουίζει απειλητικά στ’αφτιά μας. Να είσαι καλά.
    Αριστείδης

  2. Πάνος Θεοχάρης says:

    Πάντως σε όλη την υπόλοιπη Ελλάδα το λέγανε στάκαμαν όπως και την ταινία….

  3. Ιωάννης Πουλάκης says:

    Άρι ευχαριστώ πολύ.

Σχολιάστε