Ο Κωστής Παρθένης “επέστρεψε” στον Πόρο



Με την ευκαιρία της εορτής του Μεγάλου Καλλιτέχνη Κωνσταντίνου Παρθένη, που φιλοτέχνησε την Μητρόπολη του Πόρου, καθώς και της μεταφοράς των οστών του από την Αθήνα στο νησί μας, το Εκκλησιαστικό Συμβούλιο του Ιερού Μητροπολιτικού Ναού του Αγίου Γεωργίου Πόρου, τέλεσε ιερό μνημόσυνο την Κυριακή 20 Μαΐου 2018. Ο ποριώτης συγγραφέας Γιάννης Σουλιώτης, ο άνθρωπος που ανέλαβε και έφερε εις πέρας τις προσπάθειες για την μεταφορά των οστών του Καλλιτέχνη στον Πόρο, διάβασε τα ακόλουθα λόγια:

“Πέρασαν 140 χρόνια από τη γέννησή του,111 από την αγιογράφηση του Αγίου Γεωργίου και 51 από τον θάνατό του Μεγάλου Καλλιτέχνη Κωστή  Παρθένη που τίμησε και δόξασε με την παρουσία και το έργο του τη Σφαιρία και την Καλαυρία.

Τη Σφαιρία με τον Άη Γιώργη και την Καλαυρία με το Μοναστήρι. Εκεί ζωγράφισε πολλά θαυμάσια έργα του, αλλά κυρίως τον περίφημο Ευαγγελισμό του με ντεκόρ την απλή αλλά πανέμορφη αυλή του. Ο πίνακας αυτός, γνωστός στην οικουμένη, πήρε το Χρυσό βραβείο στη Διεθνή Έκθεση στο Παρίσι.

Εδώ, αγιογράφησε τούτη την εκκλησία, που προκαλεί τον θαυμασμό όλων των καλλιτεχνών. Λίγο μετά, θα επαναλάβει τούτον τον Παντοκράτορα ,στον τρούλο του Αγίου Γεωργίου στο Κάιρο της Αιγύπτου. «…τον ίδιο που έκανα και στον Πόρο, και σου έστειλα τη φωτογραφία…» γράφει στη γυναίκα του.

Η αγάπη του για το νησί μας ήταν τόσο μεγάλη, ώστε ερχόταν συχνά για διακοπές με την οικογένεια του.
Πριν 5 χρόνια ,ο Παρθένης ήρθε και πάλι στον Πόρο, φέρνοντας μαζί του στο κτίριο Συγγρού, προσωπικά αντικείμενα, έργα του, τα περισσότερα που έβλεπαν το φώς της δημοσιότητας για πρώτη φορά, για να τιμήσει μαζί μας τα 300 χρόνια από την ίδρυση του Μοναστηριού ,που απαθανάτισε με τον Ευαγγελισμό , αλλά και άλλα του έργα σχετικά με αυτόν τον ιερό χώρο.

Την παραμονή της Εκθέσεως εντοιχίσαμε μια πλακέτα στην οικία Σπίρτζη , όπου έμεινε.
Θα πρέπει εδώ να υπενθυμίσω ότι το περασμένο καλοκαίρι προσφέραμε στο Ηγουμενοσυμβούλιο του Ιερού Ιδρύματος ,ως ελάχιστο φόρο τιμής σ’ Αυτόν που το δόξασε, μιαν αναθηματική πλακέτα, με τη θερμή παράκληση να τοποθετηθεί εκεί όπου ο Παρθένης συνέλαβε και πραγματοποίησε την ιδέα του Ευαγγελισμού, ώστε να το πληροφορούνται οι επισκέπτες του.

Αγαπητοί φίλοι,
Πέρσι, τέτοια εποχή, με την ευκαιρία της επετείου των 50 χρόνων από τον θάνατο του Παρθένη , αρχίσαμε έναν, πολύ δύσκολο Μαραθώνιο αγώνα, για την μεταφορά των οστών του, από το Οστεοφυλάκιο του Α’ Νεκροταφείου Αθηνών, όπου βρίσκονταν ξεχασμένα, λησμονημένα, σκονισμένα…, στον τόπο που λάτρεψε, και όπου μεγαλούργησε, την δεύτερη πατρίδα του, τον Πόρο.

Την πρωτοβουλία μας αυτή υποδέχθηκε με χαρά ο Δήμος Πόρου, ο οποίος και μας ενεθάρρυνε για τη συνέχιση της και ανέλαβε την προώθησή της στον Δήμο Αθηναίων . Πράγματι, στην επιστολή του προς αυτόν , έθετε σαν προϋπόθεση και απαράβατο όρο για την επιστροφή των οστών του Παρθένη, «τον ενταφιασμό των οστών του στα χώματα του νησιού μας» καθώς και την πρόθεσή του Δήμου Πόρου «δημιουργίας ενός Μουσείου Κωνσταντίνου Παρθένη».

Οι μακρές και άοκνες προσπάθειες μας στέφθηκαν τελικά με επιτυχία, χάρη στην πρόθυμη και ευγενική συμπαράσταση ενός σημαντικού αριθμού δημοτικών Συμβούλων, του Δήμου Αθηναίων, προεξάρχοντος του Δημάρχου κ. Καμίνη, με αποτέλεσμα το αίτημά μας να γίνει ΟΜΟΦΩΝΑ δεκτό από το Συμβούλιο! Γεγονός που συνέβαινε για πρώτη φορά στην ιστορία του, όπως μας ελέχθη.

Η μεταφορά των οστών του Παρθένη από την Αθήνα στον Πόρο είχε προγραμματισθεί να γίνει μια μέρα του περσινού Ιουλίου, με όλες τις πρέπουσες τιμές, με την παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας, πολλών προσωπικοτήτων των γραμμάτων και των τεχνών, οι οποίοι και είχαν αποδεχθεί την πρόσκλησή μας.
Τα οστά του θα μετέφερε άγημα ευζώνων της Προεδρικής φρουράς, από το πλοίο μέχρι το Ηρώον, όπου θα παραδίδονταν στον Δήμαρχο του Πόρου. Αίτημα που είχε γίνει δεκτό από την Αθήνα.
Αλλά, γιατί η παρουσία ευζώνων σε αυτή την τελετή;
Η μεταφορά των οστών του Κωστή Παρθένη από άγημα ευζώνων της Προεδρικής φρουράς δεν θα σήμαινε ΤΙΠΟΤΑ ΑΛΛΟ …παρά ελάχιστη ένδειξη τιμής στον καλλιτέχνη που σχεδίασε τις στολές τους.
Και επιμένω στη διευκρίνιση αυτού του σημείου προς αποφυγή παρεξηγήσεων…
ΝΑΙ! Ο Παρθένης είναι εκείνος που σχεδίασε το 1930, τις στολές των ευζώνων της προεδρικής φρουράς!
Άλλωστε, πολλοί από εσάς θα ενθυμούνται ότι στην Έκθεση που κάναμε στο κτίριο Συγγρού, ένα από τα εκθέματα ήταν αυτή η ίδια στολή που είχε πρωτοφορέσει σαν μοντέλο η κόρη του καλλιτέχνη Σοφία.
Στο σημείο αυτό οφείλω να ευχαριστήσω ακόμη μια φορά ,αλλά σήμερα δημόσια, όλους εκείνους, πολλούς, συμπατριώτες μας ,οι οποίοι χωρίς κανένα δισταγμό , και με μεγάλη χαρά, προσφέρθηκαν να έρθουν αρωγοί στην προσπάθειά μας για την υλοποίηση αυτής της τελετής.
Λόγοι, όμως, ανώτεροι της θέλησής μας, ΔΕΝ επέτρεψαν την πραγματοποίηση της.
Τα οστά του Παρθένη μεταφέρθηκαν, τελικά, στο νησί μας, με τη φροντίδα του Δήμου, μια ήρεμη ημέρα του χειμώνα που πέρασε, χωρίς τυμπανοκρουσίες, και εναποτέθηκαν προσωρινά, χάρη στην αγάπη και την διακριτικότητα του Παπα- Γιώργη, στον ιερό τούτο χώρο, όπου ο καλλιτέχνης πέρασε οκτώ ολόκληρους μήνες αγιογραφώντας τον.
Λέω, προσωρινά, μια και σφοδρή επιθυμία μας, αλλά και δέσμευσή μας που έχουμε αναλάβει απέναντι στον Δήμο Αθηναίων, και οι συμφωνίες πρέπει να γίνονται σεβαστές-pacta sunt servanda-είναι η δημιουργία ενός Μουσείου αφιερωμένου, στην αγκαλιά του οποίου ο Παρθένης θα αναπαυτεί αιώνια.
Στα εγκαίνια του, εύχομαι και ελπίζω διακαώς να αποδοθούν οι πρέπουσες τιμές στη μνήμη του.
Ένας τέτοιος χώρος ,ελάχιστος φόρος τιμής του Πόρου, σ’ Εκείνον που τον τίμησε και δόξασε, θα μπορούσε να είναι εδώ κοντά, όπως π. χ. η Δεξαμενή, την οποία ειδικοί που προσκαλέσαμε την βρήκαν, ιδανική, για έναν τέτοιο σκοπό.
Και τούτο γιατί, ο επισκέπτης του θεάρεστου θρησκευτικού του έργου σε τούτη την εκκλησία, θα μπορεί αμέσως μετά να επισκέπτεται και το Μουσείο του.
Κάτι τέτοιο θα έδινε μια νέα ζωοποιό πνοή στον περιβάλλοντα χώρο ετούτης της γειτονιάς, της λεγόμενης και Άνω Πόλη!
Θέλω να ελπίζω ότι θα γίνετε όλοι θερμοί υποστηρικτές της πρότασης μας.
Επίσης, να σας γνωρίσω κάτι, πολύ σημαντικό:
το Μουσείο θα μπορέσει να λειτουργήσει ΑΜΕΣΩΣ μετά την ολοκλήρωση του, χάρη σε φίλους του Παρθένη ,του Πόρου και προσωπικά δικούς μας, οι οποίοι θα διαθέσουν αντικείμενα που ανήκαν κάποτε στον Μεγάλο Καλλιτέχνη.
Σαν πρώτη συμμετοχή σε αυτή την εκστρατεία είναι η παραίτησή μου από την είσπραξη των πνευματικών δικαιωμάτων ,από το πόνημα μου «Οδοιπορικό στον Πόρο…», που υποβάλαμε από καιρό στον Δήμο Πόρου για πώληση στους τουρίστες ,με την παράκληση το ποσόν αυτό να διατίθεται για το Μουσείο.
Τελειώνοντας, θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τον Σεβαστό παπά-Γιώργη και το Εκκλησιαστικό Συμβούλιο για την αποδοχή του αιτήματός μας για την τέλεση αυτού του ιερού μνημόσυνου!
Σήμερα, με τις καρδιές μας γεμάτες ελπίδες για ένα καλύτερο ,όχι μακρινό, αύριο, ας κλείνουμε το γόνυ με σεβασμό κι ευλάβεια μπροστά στα οστά του Κωστή Παρθένη, που ήρθε, επιτέλους, η ώρα να δουν, το φως του Πόρου.
Τα ιερά οστά Εκείνου που δόξασε και τίμησε την πατρίδα μας στα πέρατα του κόσμου και μας κάνει όλους πολύ υπερήφανους!
Αιωνία του η μνήμη!”

Στο μνημόσυνο μίλησαν  ο π. Γεώργιος Στόκος και η Τατιάνα Σπινάρη- Πολλάλη, Ιστορικός τέχνης, οι οποίοι υποστήριξαν θερμά την πρόταση του Γιάννη Σουλιώτη και επικέντρωσαν ιδιαιτέρως την προσοχή τους στο βάρος αυτής της ανεκτίμητης πολιτιστικής κληρονομιάς την οποία ο Πόρος θα πρέπει να εκμεταλλευτεί καταλλήλως και μάλιστα το ταχύτερο δυνατόν.




Comments (1)

Trackback URL | Comments RSS Feed

  1. ΑΝΤΑΝΗΣ says:

    Φίλτατε Γιάννη Σουλιώτη,
    Δεν υπάρχουν λόγια για να εκφράσει κανείς την αγαλίαση που νιώθει, ούτε τις ευχαριστίες του, κυρίως προς εσένα, που πρωτοστάτησες με την επιμονή σου και την επίπονη και μεθοδευμένη κινητοποίησή σου, για την επίτευξη αυτού του θεάρεστου έργου.
    Ο Πόρος – νομίζω- πως σού οφείλει ευγνωμοσύνη.

    Θα σου έλεγα “άξιος”, αν:

    ‘Είμαι άραγε
    άξιος, ν΄αναφωνώ:
    Είσαι άξιος;’

    Επειδή γνωρίζω ότι δεν είμαι άξιος, αλλά όπως ξέρεις δεν μπορώ να κλείσω και το στόμα μου, ιδίως όταν νιώθω συγκίνηση,
    σου αφιερώνω το παραπάνω χαϊκού, αφού, εκτός από pacta sunt servanda και … scripta manent. (Ό,τι γράφει δεν ξεγράφει).
    Κλέβοντας και τον προσφιλή χαιρετισμό του άλλου φίλου, Γιάννη Μανιάτη, σου εύχομαι,
    …τοις των φίλων φιλτέροις τα φίλτατα. Τα αξίζεις!
    Με τιμή και εγκάρδιο χαιρετισμό
    Άρις Αντάνης
    arimari@otenet.gr

Σχολιάστε