Μνήμες αείμνηστων



Γράφει ο Γιάννης Μανιάτης
Συμπληρώνεται μήνας από την οδυνηρή απώλεια του αγαπητού φίλου και συμπατριώτη μας Γιώργου Καλού και η ζωηρή ανάμνησή του διατηρείται αναλλοίωτη στη μνήμη μας, χάρη και στην οργανωμένη από τον ίδιο παρουσίαση του τελευταίου του βιβλίου λίγες μόνο μέρες μετά το θάνατό του, αλλά και στην δικής του έμπνευσης καθιερωμένη πια ετήσια τοπική γιορτή των «Συνοριακών» που ακολούθησε.
Ιδιαίτερα στην παρουσίαση του βιβλίου του το ακροατήριο ένοιωσε κοντά του το πνεύμα του με το συγκινητικό περιβάλλον που δημιουργήθηκε και τα πλείστα όσα συγκλονιστικά για το βίο και την πολιτεία του αναφέρθηκαν από τα πρόσωπα που μίλησαν.

Στο περιθώριο αυτής της εκδήλωσης, είχα την ευκαιρία να μιλήσω με ένα από αυτά, τη διακεκριμένη ομότιμη καθηγήτρια Οδοντιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρώην βουλευτή Μερόπη Σπυροπούλου, να την συγχαρώ και να της ζητήσω για το αρχείο της Βιβλιοθήκης την εμπνευσμένη ομιλία της για τον παλιό της συνάδελφο και το βιβλίο του. Τιμώντας τη μνήμη του, επισυνάπτω αυτή την υπέροχη ομιλία της καθηγήτριας στο συνημμένο αρχείο.

Πέρα από αυτά, και αναλογιζόμενος την ηθική υποχρέωση του τόπου μας προς το επίλεκτο τέκνο του για τα όσα αυτός του προσέφερε ως εκπαιδευτικός (με δωρεάν και αθόρυβη παροχή ενισχυτικής διδασκαλίας σε δεκάδες ντόπιους μαθητές), ως βουλευτής, ως Υφυπουργός Παιδείας και ως συγγραφέας ενός πολύτιμου έργου, σκέφτηκα να προτείνω στη Δημοτική Αρχή του νησιού μας:

1ον: Να δώσει τιμητικά το όνομά του στο όμορφο νεοκλασικό κτήριο του παλιού Πάνω Σχολείου που ο ίδιος φοίτησε, και που σήμερα διαθέτει αίθουσα και αίθριο τελετών, εκδηλώσεων του τόπου και χώρο συνεδριάσεων Δ.Σ., τη Λαογραφική Συλλογή του Π.Σ.Γ.Π. και την Υπηρεσία Τοπικού Αρχείου που με προσωπική του μέριμνα ως Υφυπουργού Παιδείας ιδρύθηκε. Τίτλος: Πολιτιστικό Κέντρο Πόρου «Γιώργος Καλός».

Και 2ον: Ο μπροστινός χώρος του κτηρίου από την κεντρική είσοδό του μέχρι και το σιντριβάνι της Γοργόνας (που δεν έχει όνομα σήμερα) να ονομαστεί «Πλατεία Γιώργου Καλού».

Η ομιλία της ομότιμης καθηγήτριας ΕΚΠΑ Μερόπης Σπυροπούλου ήταν η ακόλουθη:

Γιώργου Καλοῦ : «ΕΓΩ Ο ΠΑΥΛΟΣ»
Παρουσίαση στίς 29 Αὐγούστου, 2018, στόν Πόρο.

Μέ βαθειά συγκίνηση παίρνω τόν λόγο καί μέ ζωηρή τήν ἀνάμνηση ἀπό τήν τελευταία τηλεφωνική συνομιλία μας μέ τόν Γιῶργο, μόλις πρίν ἀπό ὀκτώ μέρες. Ὁ ἦχος τῆς φωνῆς του ἔδειχνε τήν μεγάλη χαρά του γιά τό γεγονός ὅτι πλησίαζε ἡ ὥρα νά πραγματοποιηθεῖ ἕνα του ὄνειρο. Νά συμμετάσχει, μέ τό συμβολικό αὐτό ἔργο του, στίς ἐκδηλώσεις «Συνοριακά τῆς Νεότερης Ἑλλάδας» πρός τιμήν τοῦ Ἰωάννη Καποδίστρια, ὁ ὁποῖος – θά χρησιμοποιήσω ἐπί λέξει τά ὅσα ὁ ἴδιος μοῦ εἶπε – «κατάφερε νά φέρει τήν συνεννόηση μεταξύ τῶν ἐκπροσώπων τῶν τριῶν δυνάμεων πού εἶχαν ἀγκυροβολήσει ἐδῶ στόν Πόρο, ὅπως ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, μεταδίδοντας τόν λόγο τοῦ Χριστοῦ, κατάφερε νά δομήσει, μέ τήν Πίστη, τήν συνεννόηση μεταξύ τῶν ἐθνῶν».
Ἔχοντας λοιπόν τήν πεποίθηση ὅτι ὁ Γιῶργος εἶναι ἐδῶ μαζί μας ἀπόψε, δέν θέλησα νά ἀλλάξω οὔτε λέξη ἀπό τό κείμενο πού εἶχα ἑτοιμάσει γι’ αὐτήν τήν παρουσίαση.
***
Μέ ξεχωριστή χαρά καί μέ θερμές εὐχαριστίες γιά τήν τιμή, συμμετέχω άπόψε, γιά τρίτη φορά, στήν παρουσίαση ἔργου τοῦ ἐκλεκτοῦ οἰκογενειακοῦ μας φίλου, Γιώργου Καλοῦ. Παρά τό ὅτι, στίς περιπτώσεις αὐτές, συνηθίζεται νά γίνεται πρῶτα μιά ἀναφορά στά βιογραφικά στοιχεῖα τοῦ συγγραφέα, θεωρῶ ὅτι, στήν σημερινή παρουσίαση, αὐτό εἶναι ἐντελῶς περιττό. Κι αὐτό γιατί ὁ ἔγκριτος ἐπιστήμονας, ὁ ἀξιοσέβαστος πολιτικός καί ὁ καταξιωμένος λογοτέχνης καί συγγραφέας, Γιῶργος Καλός, γεννήθηκε καί γαλουχήθηκε σ’ αὐτόν τόν εὐλογημένο τόπο, πῆρε τά νάματα μιᾶς οὐσιαστικῆς παιδείας στό ἐξαίρετο Γυμνάσιο – Λύκειο τοῦ Πόρου, καί εἶναι ὁ δικός σας ἄνθρωπος. Αὐτός πού ἐσεῖς πολύ καλά γνωρίζετε καί γιά τόν ὁποῖο, δικαίως, σεμνύνεστε. Σεμνύνονται, ὅμως, καί ὅσοι – μέσα στίς συγκυρίες τῆς ζωῆς – τόν γνώρισαν καί εἶχαν τήν εὐκαιρία νά συνεργαστοῦν μαζί του.
Στόν Πρόλογο τοῦ νέου βιβλίου του, «Ἐγώ ὁ Παῦλος», πού κρατᾶμε ἀπόψε στά χέρια μας, ὁ συγγραφέας κάνει μιά λεπτομερῆ ἀναφορά στό πῶς διδάσκονταν τότε τό μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν καί πῶς, οἱ ἐξαίρετοι καθηγητές του ἤξεραν, ὅπως – ἐπί λέξει – γράφει: «νά φυτεύουν, ἀργά ἀλλά σταθερά, στίς καρδιές μας τούς σπόρους τῶν μαθημάτων τους, φέρνοντάς μας, σέ συνεργασία πάντοτε μέ τίς οίκογένειές μας, πιό κοντά στόν Θεό».
Διαβάζω, ἀκόμα, στόν Πρόλογο, μεταξύ ἄλλων, καί ὅσα ἑρμηνεύουν τό πῶς, ἀπό τότε, «κυοφορήθηκε φαίνεται, στά μύχια τῆς καρδιᾶς μου τό ὄνειρο νά προσεγγίσω μέ τήν πένα μου κάποτε τό μεγαλεῖο αὐτῶν τῶν κειμένων πού ὁ λαός τά λέει «ὁ Ἀπόστολος» τίς Κυριακές καί νά ὑπογραμμίσω, μέ τόν δικό μου τρόπο, τά νοήματα πού σφράγισαν τούς ἀγῶνες αἱμάτων, ἐκείνων τῶν πρώτων αἰώνων πορείας τοῦ Χριστιανισμοῦ στόν κόσμο».
*
Διαβάζοντας, λοιπόν, τά ὅσα καταγράφονται σ’ αὐτόν τόν πολύ κατατοπιστικό Πρόλογο, ἦρθαν συνειρμικά στόν νοῦ μου, ἀπρόσκλητοι, δύο στοχασμοί, ἀπό αὐτούς πού ἔτυχε κάποτε νά συναντήσω στά ποικίλα διαβάσματά μου καί τούς εἶχε ἀποθησαυρίσει ἡ μνήμη μου.
-Ὁ πρῶτος λέει πώς :«Ἄμα σέ ρωτοῦν ἀπό ποῦ κατάγεσαι; Ἡ σωστή ἀπάντηση εἶναι: Ἀπό τά παιδικά μου χρόνια». Καί
-Ὁ δεύτερος λέει ὅτι : «Ἕνας δάσκαλος μπορεῖ νά ἐπηρεάσει, θετικά ἤ ἀρνητικά, τήν αἰωνιότητα. Γιατί κανείς δέν μπορεῖ νά ξέρει ποῦ σταματᾶ ἡ ἐπίδρασή του».
Πιστεύω, κυρίες καί κύριοι, ὅτι, ἡ ποιότητα τῆς ζωῆς καί τοῦ συνολικοῦ ἔργου τοῦ Γιώργου Καλοῦ, ἐπιβεβαιώνει καί τούς δύο αὐτούς στοχασμούς.
Μέ τό βιβλίο του δέ πού παρουσιάζεται σήμερα, συμπληρώνεται μιά θεματική τριλογία, ἡ ὁποία θεωρῶ ὅτι, συνολικά, συνιστᾶ μιά ἀδιαμφισβήτητη καί οὐσιαστικά πολύτιμη προσφορά τοῦ συγγραφέα πρός τούς Ἕλληνες Χριστιανούς.
Τό πρῶτο βιβλίο αὐτῆς τῆς τριλογίας, μέ τίτλο «Κύριε», περιλαμβάνει τήν ποιητική ἀπόδοση, σέ σύγχρονη ἑλληνική γλώσσα, πενήντα ἀπό τούς ἑκατόν πενήντα ψαλμούς τοῦ Δαβίδ, ἐπιλεγμένους μέ κριτήριο τήν συχνότητα χρήσης τους στό ὑμνολόγιο τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας.
Τό δεύτερο βιβλίο, μέ τίτλο «Ἕνας ἄγγελος τήν Κυριακή», περιλαμβάνει ποιητική προσέγγιση σέ νεοελληνική γλώσσα τῶν εὐαγγελικῶν περικοπῶν πού ἀκούγονται στίς ἐκκλησίες τίς Κυριακές ὅλου τοῦ χρόνου.
Ἡ τριλογία συμπληρώνεται μέ τήν νεοελληνική ποιητική ἀπόδοση τῶν σπουδαίων ἱερῶν κειμένων τῶν ἐπιστολῶν τοῦ ἀποστόλου Παύλου, τοῦ «ἀποστόλου τῶν ἐθνῶν». Αὐτοῦ πού, μέ τό δικό του θεόπνευστο κήρυγμα πρός ὅλη τήν οἰκουμένη, «φυτεύτηκε γερά στήν καρδιά τῶν ¨ἐθνῶν¨, ὁ σπόρος τοῦ λόγου τοῦ ἀναστημένου Χριστοῦ καί τῆς ἄρνησης τῶν εἰδώλων», λέει χαρακτηριστικά ὁ συγγραφέας.
***
Ἀπό πολύ νωρίς στή ζωή του καί συμμετέχοντας ἐνεργά – μέ τόν νοῦ καί τήν ψυχή του – στίς ἱερές ἀκολουθίες τῆς ἐκκλησίας μας, ὁ Γιῶργος Καλός συνειδητοποίησε ὅτι, ὁ τρόπος μέ τόν ὁποῖο παρουσιάζονται στό ἐκκλησίασμα τῶν ναῶν τά ἀποστολικά ἀναγνώσματα τίς Κυριακές, μέ τίς συχνά μακρόσυρτες φωνητικά συλλαβές καί τίς ἠχητικά ἀτελείωτες καταλήξεις, δέν συμβάλλει στό νά μεταδοθεῖ, ἡ οὐσία καί ὁ προβληματισμός τῶν διαχρονικῶν τους μηνυμάτων στούς ἐκκλησιαζόμενους. Ἔτσι, πολλοί κουράζονται καί, μή κατανοώντας τό περιεχόμενο τῶν κειμένων, δείχνουν νά μήν ἐνδιαφέρονται γιά τό τί θέλουν νά ποῦν καί ποιό εἶναι τό οὐσιαστικό τους νόημα.
Ἡ μύχια ἐπιθυμία πού κυοφορήθηκε ἀπό τότε στήν νεανική καρδιά του, ἔφτασε ἡ ὥρα πού ἔγινε πραγματικότης. Καί, σήμερα, οἱ Ἕλληνες Χριστιανοί, ἀκόμα καί ὅσοι δέν εἶχαν τήν εὐκαιρία μιᾶς εὐρύτερης ἐκπαίδευσης, μποροῦν νά σκύψουν στά δικά του κείμενα πού, σέ σύγχρονη γλώσσα, ὑπογραμμίζουν καί μεταγγίζουν στίς ψυχές τους τά ἀξεπέραστα ἱερά μηνύματα ἀπό τίς Πράξεις τῶν Ἀποστόλων καί τίς ἐπιστολές τοῦ ἀποστόλου Παύλου.
***
Ὁ ταλαντοῦχος λογοτέχνης, στά κείμενα αὐτά, μέ ἐνάργεια, ἀλλά καί μέ ἰδιαίτερη ἱκανότητα στό νά διαλέγει εὔστοχα καί μεθοδικά τίς λέξεις ἔτσι ὥστε νά ἀποδώσουν τό νόημα στήν πληρότητά του, ἀλλά καί μέ τρόπο πού νά γίνεται εὔκολα κατανοητό. Συγχρόνως, ἡ ἀπόδοση καθενός ἀπό τά σαράντα ἐννέα κείμενα πού περιλαμβάνονται στό βιβλίο, ἔτσι ὅπως, ἀντί νά διαχωρίζεται σέ παραγράφους, ἔχει πάρει τήν μορφή ποιητικῶν στροφῶν, δημιουργεῖ στόν ἀναγνώστη μιά μοναδική αἴσθηση ἠρεμίας καί λυρισμοῦ.

Θά ἤθελα νά μποροῦσα νά σᾶς μεταφέρω αὐτήν τήν αἴσθηση διαβάζοντάς σας – εἰ δυνατόν – μέ τή σειρά, ἕνα ἕνα, ὅλα τά κείμενα. Ὅμως, ἐπειδή αὐτό εἶναι ἀδύνατον, εἶμαι βεβαία ὅτι θά τό κάνετε πολλοί ἀπό ἐσᾶς, μετά ἀπό μιά μικρή γεύση πού θά προσπαθήσω νά σᾶς δώσω μέ τρία μόνο ἀποσπάσματα πού ἐπέλεξα νά μοιραστῶ μαζί σας ἀπόψε.
Τό πρῶτο, προέρχεται ἀπό τό κείμενο πού ἀκούγεται κατά τόν ἑορτασμό τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς Θεοτόκου. Ἀναφέρεται στήν ἐνανθρώπηση τοῦ Χριστοῦ, ἐπισημαίνοντας καί ἑρμηνεύοντας τήν οὐσιώδη σημασία της.
Τό κείμενο ἁρχίζει μέ παράθεση λόγων τοῦ Χριστοῦ καί συνεχίζει μέ τό πῶς ὁ Παῦλος ξαναθυμίζει αὐτούς τούς λόγους στούς ἐκ τῶν Ἑβραίων Χριστιανούς. Ἄς τό ἀκούσουμε:

«Στ’ ἀδέλφια μου μεγαλόφωνα θά διακηρύξω
τοῦ ὀνόματός Σου τό μεγαλεῖο,
στό μέσον τῆς σύναξης θά σ’ ἐξυμνήσω» λέει ἡ Γραφή΄
καί σ’ ἄλλο της σημεῖο
«Σ’ αὐτόν ἐγώ θά ἔχω τήν ἐμπιστοσύνη μου»΄
καί παρακάτω
«Ἰδού ἐγώ καί τά παιδιά πού μοῦ ἔδωσε ὁ Θεός».

Στούς χριστιανούς ἐκ τῶν Ἑβραίων τά ξαναθυμίζει
γράφοντάς τους μιά ἐπιστολή σπουδαία
ὁ τῶν Ἐθνῶν Ἀπόστολος. Νά μάθουν θέλει,
πώς ὅλοι ἔχουν τήν ἴδια καταγωγή, πατέρα τόν ἴδιο.
Κι αὐτός πού ἐξαγνίζει
Κι αὐτοί πού ἐξαγνίζονται.

Γι’ αὐτό καί δέν ντρέπεται ὁ Ἰησοῦς
νά τούς ἀποκαλεῖ ὅλους ἀδέλφια του, ὅπως
στά χωρία ἐτοῦτα τῶν Γραφῶν.

Κι ἐπειδή αὐτά τά «παιδιά»
εἶχαν σάρκα καί αἷμα, ἦσαν ἄνθρωποι,
ἄνθρωπος ἔγινε κι ὁ Ἰησοῦς,
γιά νά καταργήσει μέ τόν δικό Του θάνατο
ἐκεῖνον πού εἶχε στή δική του ἐξουσία τόν θάνατο,
δηλαδή τόν διάβολο.

Ἔτσι ἀκριβῶς ἀπελευθέρωσε
ὅσους ὁ φόβος τοῦ θανάτου εἶχε καταδικάσει,
ὑπόδουλοι ἐκείνου σ’ ὁλάκερη τή ζωή τους νά εἶναι…

Κι εἶναι ὁλοφάνερο πώς δέν ἔρχεται
ἀγγέλους νά βοηθήσει ὁ Χριστός,
ἀλλά τοῦ Ἀβραάμ τούς ἀπογόνους.

Νά λοιπόν γιατί ἔπρεπε
νά μοιάσει καθ’ ὅλα στ’ ἀδέλφια Του.
Γιά νά ‘ναι φιλευσπλαχνος καί πιστός ἀρχιερέας
στήν ὑπηρεσία τοῦ Θεοῦ, ἱκανός νά ἐξιλεώνει
τοῦ λαοῦ τίς ἁμαρτίες.

Ἔτσι, ἀφοῦ αὐτός ὑπέφερε καί δοκιμάστηκε
«δύναται τοῖς πειραζομένοις βοηθῆσαι»!

Μέ τοῦτες τίς γραμμές
_ δέν χρειαζόταν περισσότερες _
ὁ Παῦλος διαλάλησε στήν Οἰκουμένη ὅλη
πώς ὁ Ἰησοῦς εἶναι ὁ μόνος
πού ὁδηγεῖ τόν ἄνθρωπο στή σωτηρία.
*
Τό δεύτερο ἀπόσπασμα προέρχεται ἀπό τήν Α΄πρός Κορινθίους ἐπιστολή καί ἀφορᾶ τήν ἴδια τήν πεμπτουσία τῆς χριστιανικῆς μας Πίστης. Ἐννοῶ τόν διαχρονικό καί διαχρονικά ἀξεπέραστο «Ὕμνο στήν Ἀγάπη».
Ἐκεῖ στήν πρώτη πρός τούς Κορινθίους
ἐπιστολή του, βρῆκε νά ἐναποθέσει ὀ Παῦλος
τό λαμπρότερο μαργαριτάρι τῆς διδαχῆς του,
τόν ὔμνο του στήν Ἀγάπη.

Τήν ἔδειξε στήν κορφή
τῶν χαρισμάτων τοῦ θείου Πνεύματος,
καθαρή κι ὀλόφωτη, θείκή, νἀ ‘ναι
ὅλων τῶν ἀρετῶν τό ἐκ τῶν ὥν οὐκ ἄνευ
γιά τήν ἀξία τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς.

[…] Κι ἄν ἔχω τῆς προφητείας τή δύναμη καί τό χάρισμα
Κι ἄν τά πάντα τοῦ Θεοῦ τά μυστήρια γνωρίζω
Κι ὅλη τή γνώση τήν κατέχω,
ἀκόμα κι ἄν ἔχω ὅλη τήν πίστη,
ἱκανή γιά νά μετακινῶ ὁλόκληρα βουνά,
ἀγάπη ὅμως δέν ἔχω
ἕνα τίποτα θά ‘μαι!

[…] Ἡ ἀγάπη μακροθυμεῖ,
ὅποιος ἀγαπάει ἔχει καλοσύνη,
ὅποιος ἀγαπάει δέ ζηλοφθονεῖ.

Μήτε κομπάζει, μήτε περηφανεύεται
αὐτός πού ἀγαπᾶ. Μά εἶναι εὐπρεπής
κι ἐγωιστής δέν γίνεται, οὔτε εὐερέθιστος.
Κακό δέν σκέπτεται νά κάνει στόν πλησίον του
κι ὅ,τι κακό τοῦ ἔκαναν οὔτε τό λογοριάζει.

[…] Ἡ ἀγάπη δέν θά πάψει νά ὑπάρχει στό διηνεκές.
Τῶν προφητῶν οἱ θεῖες προβλέψεις κάποτε
Θά πάψουν νά ὑπάρχουν.
Τό ἴδιο καί τῆς πολυγλωσσίας τά χαρίσματα.
Κι ἡ γνώση τῶν μυστηρίων τοῦ Θεοῦ θά πάρει τέλος.

Θά μένουν ὅμως γιά πάντα ἡ ἀγάπη
μέ τήν πίστη καί τήν ἐλπίδα μαζί.
«Μείζων δέ τούτων ἡ ἀγάπη!».[…]

Μέ λέξεις ἁπλές καί κατανοητές, ὁ Γιῶργος Καλός μᾶς χαρίζει ὅλο τό νόημα καί τό μεγαλεῖο τῶν λόγων τοῦ Ἀποστόλου Παύλου. Λόγων πού, θά ἦταν εὐχῆς ἔργο, νά ἦταν γραμμένοι σέ ἁπλές πινακίδες καί θά κοσμοῦσαν, λέει, ὅλες τίς τάξεις καί τίς αἴθουσες διδασκαλίας ὅλων τῶν ἐκπαιδευτικῶν ἱδρυμάτων τῆς πατρίδας μας…

Θά κλείσω , Κύριοι καί Κυρίες, αὐτήν τήν – κατ’ ἀνάγκη λόγω χρόνου – σύντομη παρουσίαση τοῦ βιβλίου, μ’ ἕνα μικρό ἀπόσπασμα ἀπό τήν ἀπόδοση στήν σύγχρονη γλώσσα μας, τοῦ λόγου πού ἀπηύθυνε πρός τούς Ἀθηναίους ὁ Ἀπόστολος τῶν Ἐθνῶν.

«Ὥ Ἀθηναῖοι,
καθ’ ὅλα εὐλαβέστατους σᾶς βλέπω.
Καί λέω τοῦτο, γιατί
τῆς πόλης σας περιδιαβαίνοντας τούς δρόμους
καί παρατηρώντας τά ἱερά σας,
βρῆκα ἀνάμεσά τους ἕνα βωμό
μέ τήν ἐπιγραφή «Στόν ἄγνωστο Θεό».

Ἀκριβῶς αὐτόν πού δίχως νά γνωρίζετε λατρεύετε,
Αὐτόν κι ἐγώ τώρα σᾶς κηρύττω :

Εἶναι ὁ Θεός πού δημιούργησε τόν κόσμο κι ὅλα ὅσα
ὑπάρχουν σ’ αὐτόν. Αὐτός, ὡς Κύριος οὐρανοῦ καί γῆς,
δέν κατοικεῖ σἐ ναούς φτιαγμένους ἀπό χέρια ἀνθρώπων,
μήτε τόν ὑπηρετοῦν ἀνθρώπινα χέρια
σάν νἄχει χρεία ἀπό κάτι, ἀφοῦ αὐτός ὁ ἴδιος εἶναι
πού δίνει ζωή καί πνοή καί τά πάντα
σέ ὅλα τά δημιουργήματά του.
Ἀπό ἕναν ἄνθρωπο, ἀπό ἕνα αἷμα, ὅλα τά ἔθνη τῶν
ἀνθρώπων δημιούργησε καί πάνω σ’ ὁλόκληρη τή γῆ τά
ἐγκατέστησε.
Ἀκόμα ὅρισε τόν χρόνο πού θά ζοῦν καί θά ὐπάρχουν,
μά καί τά σύνορα πού θά περιβάλλουν
τούς τόπους τῆς κατοικίας των.

Θέλησε τά ἔθνη νά ζητοῦν αὐτά τόν Κύριο
καί νά προσπαθοῦν νά τόν βροῦν ψηλαφητά στό σκοτάδι,
ἄν κι ἐκεῖνος δέν βρίσκεται μακριά πολύ ἀπ’ τόν καθένα
μας.

Γιατί μέσα του ζοῦμε καί κινούμαστε καί ὐπάρχουμε
ὄπως το ‘χουν πεῖ καί μερικοί ἀπ’ τούς δικούς σας
ποιητές
«γενιά δική του εἴμαστε».[…].

Κύριοι καί Κυρίες, φίλοι τοῦ Γιώργου Καλοῦ
Ἄς μοῦ ἐπιτραπεῖ, στό σημεῖο αὐτό, νά καταθέσω μιά προσωπική μου ὑποσημείωση. Ἐπειδή ἀνήκω στίς γενιές πού ἐκπαιδεύτηκαν μέ πολλή ἀνάλυση ἀρχαίων κειμένων, μέ ἀνώμαλα ρήματα καί μέ τό πολυτονικό σύστημα γραφῆς, ὁμολογῶ ὅτι θά προτιμοῦσα, τά ἐξαίρετα αὐτά κείμενα, νά εἶχαν διατηρήσει αὐτό τό σύστημα. Ὅμως, ἀντιλαμβάνομαι πλήρως, σέβομαι ἀπολύτως καί ἐκτιμῶ, μέ ὅλη μου τήν καρδιά, τήν πρόθεση καί τόν σκοπό τοῦ Γιώργου. Ὁ σκοπός αὐτός, θεωρῶ ὅτι, εἶναι ἐξ ἴσου ἱερός μέ τά κείμενα στά ὁποῖα, μέ τόση εὐσυνειδησία καί ἀγάπη ἔχει σκύψει. Καί ὁ σκοπός αὐτός ἐκφράζεται, πιστεύω, μέ πέντε λέξεις : Ἔγνοια γιά τίς νέες γενιές.
Ὅταν, λοιπόν, πρίν ἀπό ὀκτώ μόλις μέρες, τοῦ ἀνέφερα αὐτήν τήν ὑποσημείωσή μου, χάρηκε ἰδιαίτερα γιατί, ὅπως ἐπί λέξει μοῦ εἶπε: «Αὐτή ἀκριβῶς ἦταν ἡ πρόθεσή μου. Για να δείξω, ὅμως, στά νέα παιδιά καί τήν συνέχεια τῆς ἀνεκτίμητης γλωσσικῆς μας κληρονομιᾶς, σέ πολλά σημεῖα τῶν κειμένων μου, ἔχω παρεμβάλλει φράσεις στήν ἀμιγῆ ἀρχική τους διατύπωση».
Κυρίως, λοιπόν, σ’ αὐτές τίς γενιές, ὁ Γιῶργος Καλός προσφέρει ἕνα ἀκόμη πολύτιμο δῶρο, εὐελπιστώντας ὅτι, χωρίς μιά κάποια ἐνδεχόμενη πρώτη ἀντίδραση καί ἀπόρριψη ἐκ μέρους τους, λόγω τῆς… «παλιομοδίτικης» πολυτονικῆς γραφῆς, θά θελήσουν νά πλησιάσουν καί νά κατανοήσουν τήν μοναδική σημασία αὐτῶν τῶν ἱερῶν κειμένων. Εὔχομαι ὁλόψυχα, ὁ ὑπέροχος αὐτός σκοπός του νά εὐοδοθεῖ.

Πιστεύω εἰλικρινά ὅτι, ἡ τόσο ξαφνική ἀναχώρηση τοῦ Γιώργου γιά τό μεγάλο ταξίδι, δέν θά σταματήσει τήν πολύτιμη προσφορά του διότι τό παράδειγμα ζωῆς καί τό ἔργο πού μᾶς κληροδότησε, θά συνεχίσουν νά δίνουν φωτεινά καί διαχρονικά μηνύματα γιά ἀξίες καί ἰδανικά στίς ἐπερχόμενες γενιές. Καί, πάντως, ἐμεῖς οἱ πνευματικοί του φίλοι, πού εἴχαμε τήν καλή τύχη νά τόν γνωρίσουμε, εἶναι βέβαιο ὅτι θά τόν κρατήσουμε ζωντανό στήν μνήμη μας.
Ὁ ἄνδρας μου κι ἐγώ, εὐχόμαστε, στήν καλή σύντροφο τῆς ζωῆς του, Κυριακή, καί στήν εὐλογημένη τους οἱκογένεια, νά τούς παρηγορήσει ὁ Θεός καί νά ἔχουν πάντα τήν εὐχή καί τήν προστασία του. Ἄς εἶναι ἀναπαυμένος ἐκεῖ πού βρίσκεται…
Σᾶς εὐχαριστῶ.

Βιογραφικό της Μερόπης Σπυροπούλου:
Η Μερόπη Ν. Σπυροπούλου γεννήθηκε το 1939 και μεγάλωσε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Αποφοίτησε από το Αβερώφειο Γυμνάσιο Θηλέων και σπούδασε Οδοντιατρική στα Πανεπιστήμια Αλεξανδρείας και Αθηνών. Το 1972, αναγορεύθηκε Διδάκτωρ της Οδοντιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το 1976, μετά από μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Michigan των ΗΠΑ, απέκτησε ειδικότητα και Master of Science στην Ορθοδοντική. Το 1978, αναγορεύθηκε Yφηγήτρια της Ορθοδοντικής. Το 1980, εξελέγη Τακτική Καθηγήτρια και Διευθύντρια της Έδρας της Ορθοδοντικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, όπου υπηρέτησε επί 26 χρόνια. Το 2006, μετά από την αποχώρησή της από την ενεργό υπηρεσία, της απενεμήθη ο τίτλος της Ομότιμης Καθηγήτριας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Έχει προσκληθεί και διδάξει σε Πανεπιστήμια της Αμερικής και της Ευρώπης και διετέλεσε Επισκέπτρια Καθηγήτρια των Πανεπιστημίων Karolinska της Σουηδίας, Μichigan και Saint Louis των ΗΠΑ. Έχει τιμηθεί με πολλές διεθνείς και ελληνικές επιστημονικές διακρίσεις. Συγχρόνως με την επιστημονική της δραστηριότητα, έχει επιδείξει και ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα κοινά. Έχει διατελέσει Βουλευτής Επικρατείας. Είναι μέλος πολλών Πολιτιστικών Οργανώσεων και μέλος των Διοικητικών Συμβουλίων της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας, του Ομίλου Φίλων Βιβλιοθήκης της Αλεξανδρείας και της Εθνικής Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών. Έχει δώσει περισσότερες από 400 διαλέξεις, σε πολλές πόλεις της Ελλάδος, ως προσκεκλημένη ομιλήτρια διαφόρων πολιτιστικών σωματείων, διδάσκει σε Σχολές Γονέων καί αρθρογραφεί σε διάφορα έντυπα για θέματα Παιδείας, Υγείας και Κοινωνικού Προβληματισμού. Επί σειρά ετών, είναι τακτική συνεργάτης του Ραδιοφωνικού Σταθμού της Ιεράς Μητροπόλεως Πειραιώς καί των περιοδικών “Πειραϊκή Εκκλησία” και “Ευθύνη”. Είναι παντρεμένη με τον Ομότιμο Καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών, Νίκο Δ. Σπυρόπουλο και έχουν δύο γιους.




Σχολιάστε