Εθελοντισμός (Ένα… καλοκαιρινό χρονογράφημα)



Εθέλω
Ο όρος «Εθελοντισμός» αναφέρεται γενικά στην ηθελημένη πράξη για συγκεκριμένο κοινωφελή σκοπό, χωρίς υλικό ή άλλο αντάλλαγμα. Ως εκ τούτου, εθελοντής είναι ο πολίτης που προσφέρει, ανιδιοτελώς, χρόνο ή γνώση για χρήσιμες δράσεις προς όφελος άλλων, χωρίς να περιμένει αντάλλαγμα. Ετυμολογικά προέρχεται από το ρήμα «εθέλω», που σημαίνει «έχω σφοδρή επιθυμία, θέλω πολύ».
Ο Εθελοντισμός είναι ευρεία έννοια. Μπορεί να περιλαμβάνει  σταθερές και επαναλαμβανόμενες δράσεις, μέσα από συγκροτημένα επίσημα προγράμματα ή οργανώσεις, οπότε συνήθως αποκαλείται «Προνοιακός Εθελοντισμός». Όμως, μπορεί να περιλαμβάνει προσωπικές, πρόσκαιρες και μοναδικές δράσεις, οπότε αποκαλείται «ανεπίσημος Εθελοντισμός». Μπορεί επίσης να περιλαμβάνει τη συμμετοχή  σε προγράμματα Κοινωφελών Ιδρυμάτων και βέβαια Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Στον Εθελοντισμό ανήκουν και ατομικές δραστηριότητες, όπως η εθελοντική αιμοδοσία, η μετά θάνατον προσφορά μελών του ανθρώπινου σώματος για επιστημονικούς σκοπούς, αλλά ακόμα και η απλή βοήθεια ενός ηλικιωμένου στο δρόμο.
Ένας ορισμός που διαδόθηκε στις συνεδριάσεις που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του «Ευρωπαϊκού Έτους Εθελοντισμού 2011» αναφέρει ότι Εθελοντισμός είναι:
«Η με υψηλό αίσθημα ευθύνης και ανιδιοτελή χαρακτήρα προσφορά έργου ή υπηρεσίας που αναλαμβάνει το άτομο, μεμονωμένα ή σε ομάδα, με ελεύθερη βούληση, χωρίς την προσδοκία ή απαίτηση υλικού ή άλλου είδους ανταλλάγματος, με σκοπό τη βοήθεια προς το συνάνθρωπο και την κοινωνία ευρύτερα».
Ένας παρεμφερής και πιο επιγραμματικός αλλά εμπεριστατωμένος ορισμός λέει: «Εθελοντισμός είναι η πρόθυμη δέσμευση ενός ατόμου να εργαστεί, χωρίς αμοιβή, για ένα καθορισμένο ή αόριστο χρονικό διάστημα, για το γενικό καλό της κοινωνίας».
Δήμοι
Στη σύγχρονη εποχή ο Εθελοντισμός έχει καθιερωθεί ως ο θεσμός που συμβάλλει στην αντιμετώπιση των κοινωνικών, οικονομικών και περιβαλλοντικών προβλημάτων, στοχεύει στο συλλογικό όφελος και στη συμμετοχή στα κοινά και καλείται να αναπληρώσει τα κενά που δημιουργούν η αδυναμία του κεντρικού κράτους, αλλά και οι μηχανισμοί της αγοράς.
Στο πλαίσιο αυτό πολλοί Δήμοι της Ελλάδας, εδώ και χρόνια, πρωτοστατούν στην καλλιέργεια αυτού του κοινωνικού πνεύματος, με διάφορες εθελοντικές δράσεις και κύρια πεδία εφαρμογής τον πολιτισμό, τις τέχνες, τη μάθηση, την ευγενή άμιλλα, τις Κοινωνικές Υπηρεσίες, μέσα από συγκεκριμένα τμήματα, που λειτουργούν με βάση μελετημένα και συγκροτημένα προγράμματα.
Αυτά τα προγράμματα έχουν αναλάβει, με την ενίσχυση και υπό την αιγίδα των Δήμων, εκτός των άλλων Υπηρεσιών των Δήμων και τα περίφημα πλέον Κέντρα Ανοιχτής Προστασίας Ηλικιωμένων.
Ο Δήμος γενικά αλλά και οι Δήμαρχοι εκ πεποιθήσεως πρέπει να στηρίζουν δυναμικά την υλοποίηση αυτής της επιδίωξης στην εθελοντική εργασία, η οποία βέβαια προσφέρεται συνήθως από ικανότατα και προθυμότατα άτομα, παιδαγωγούς, καλλιτέχνες, λογοτέχνες, γνώστες καταρτισμένους πάνω σε ποικίλες δράσεις και εξειδικευμένους εκπροσώπους, δημότες αλλά και απλούς κατοίκους της περιοχής, που μεταλαμπαδεύουν με υπομονή, καρτερικότητα, μεταδοτικότητα και μεράκι τις γνώσεις τους και εμπνέουν τους συνανθρώπους των στην πνευματική καλλιέργεια και στην δημιουργική ενασχόληση.
Οι ίδιοι Εθελοντές των Δήμων , όπως έχουν δηλώσει σε διάφορες, κατά καιρούς συνεντεύξεις, αλλά και σε μένα προσωπικά, είναι της άποψης ότι δεν μπορούν να περιμένουν να τους πέσει το λαχείο για να προσφέρουν στους συνανθρώπους τους ουσιαστική βοήθεια. Μέχρι να… πέσει το λαχείο, δεν κρατούν εγωιστικά τις γνώσεις τους για τον εαυτό τους, και με γενναιοδωρία τις μεταδίδουν και σε άλλους, με μόνη απολαβή τη χαρά της προσφοράς.
Οι Εθελοντές των Δήμων γνωρίζουν πολύ καλά ότι η μεν χαρά της απολαβής είναι στιγμιαία, ενώ η χαρά της προσφοράς είναι διαρκής και κρατάει για πάντα.
Οι Εθελοντές των Δήμων έχουν, επί σειράν ετών, εμφυσήσει το πνεύμα και την πεποίθηση στους συνανθρώπους μας, ότι δεν πρέπει να συμμετέχουν στα διάφορα τμήματα, που αυτοί επιβλέπουν, για να σκοτώσουν την ώρα τους, αλλά για να την γεμίσουν. Ο Εθελοντισμός είναι όπως και η φιλία του Khalil Gibran: «Not for hours to kill, but for hours to fill».
Ο Εθελοντισμός δεν έχει ηλικία. Όλες οι ηλικίες είναι ξεχωριστές και γεμάτες από δράση. Εγώ προσωπικά, χαριτολογώντας, έχω παραφράσει μια παλιά παροιμία λέγοντας ότι «στη δράση κολλάει το σήμερο».
Και πιστεύω ακράδαντα ότι αποτελεί αριστούργημα σοφίας και τέχνης στον άνθρωπο, να ξέρει να μεγαλώνει.
Ο Εθελοντισμός δεν είναι απλώς ένας όρος, είναι μια πολυμορφική διαδικασία και στάση ζωής, καθώς επιδρά εποικοδομητικά στο κοινωνικό στερέωμα, αφορά όλους, ανεξαρτήτως κοινωνικών και οικονομικών διακρίσεων, προάγει την ενεργό συμμετοχή των πολιτών στην προάσπιση θεμελιωδών δικαιωμάτων και ενδυναμώνει την κοινωνική αλληλεγγύη και συνοχή. Μια εθελοντική δράση στοχεύει όχι μόνο στην πρόσκαιρη αντιμετώπιση κάποιου προβλήματος, αλλά, κατά περίπτωση, και στην αντιμετώπιση των αιτίων του, την ενδυνάμωση των επωφελούμενων και τη συνεχή λειτουργία δομών υποστήριξης.
Κατά τα δυσβάσταχτα χρόνια της οικονομικής κρίσης και της αποδυνάμωσης του κοινωνικού κράτους, οι εθελοντικές δραστηριότητες των δικών μας αυτών ανθρώπων, των Εθελοντών μας, αποκτούν ακόμα μεγαλύτερη αξία και χρησιμότητα και οι Εθελοντές είναι πραγματικά άξιοι της ευγνωμοσύνης μας.
Κυρίες, κύριοι Εθελοντές του Δήμων της Ελλάδας, σας υποβάλλουμε τις εγκάρδιες ευχαριστίες μας και ευχόμαστε ο Χριστός να σας έχει πάντα καλά και να σας δίνει υγεία, δύναμη και εμπνοές, για να συνεχίσετε το θεάρεστο έργο σας.-

Γεώργιος Χαλιώτης
(Εκ Πόρου)




Comments (1)

Trackback URL | Comments RSS Feed

  1. ΑΡΙΣΤ. ΠΑΝ. ΑΝΤΑΝΗΣ says:

    Αγαπητοί μου φίλοι, συμπατριώτες, συντοπίτες και συμπολίτες.
    Σήμερα 2 Αυγούστου 2018, θα ήθελα να κάνω μια αποκάλυψη, που μπορεί να θεωρηθεί είτε σαν εξομολόγηση ή ακόμα ως τμήμα κάποιας συνέντευξής μου-όχι σε κάποιο ΜΜΕ, ποιος είμαι εγώ για τέτοιες πολυτέλειες!- αλλά σε ξαπλωτή πολυθρόνα κάποιου ψυχολόγου.
    Όταν βλέπω κείμενα και άρθρα αναρτημένα σε ιστοσελίδες του ενδιαφέροντός μου, χωρίς ούτε ένα σχόλιο, μου δίνεται η εντύπωση ότι δεν τα έχει διαβάσει κανείς και λυπάμαι γι αυτό. Τα έχω χαρακτηρίσει μάλιστα ως… ορφανά. Γι αυτό πολλές φορές όταν τα επισκέπτομαι για να μάθω τι συμβαίνει στο νησί μας, κάνω και κάποιο σχόλιο, άλλοτε ευμενές- που δεν ακουμπάει κανένα- κι άλλοτε λέγοντας αλήθειες που πονάνε, διότι μόνο οι αλήθειες πονάνε-, οπότε δημιουργούνται σε βάρος μου ανώνυμες, κυρίως, δυσαρέσκειες, που πολλές φορές φτάνουν και σε χυδαιότητες. Ειλικρινά τα ανώνυμα τα θεωρώ ανύπαρκτα, αν και απαντάω πολλές φορές, γιατί πίσω ακόμα και από αυτόν τον ανώνυμο είρωνα, υβριστή, αυλοκόλακα, μαυροκόρακα, πίσω από τις καρακάξες και τα οκνηρά όρνια που ψάχνουνε για “λέσια”, γιατί δεν μπορούν να κυνηγήσουν ζωντανά θηράματα, κρύβονται άνθρωποι, που μπορεί μεν να στερούνται προσωπικότητας, αλλά έχουν όνομα και αριθμό μητρώου και ταυτότητα. (Ίσως να μην έχουν ΑΦΜ, γιατί τι να δηλώσουν άμα δεν δουλεύουν και ζουν ως παράσιτα, με τα ξεροκόμματα που τους πετάνε!). Πάντως είναι υπαρκτά άτομα και δεν παύουν και αυτά να είναι χρήσιμα στην αλυσίδα της φύσης, ακριβώς όπως χρήσιμες είναι και οι ύαινες.
    Γι αυτό κάνω κι εγώ τα σχόλιά μου όταν βλέπω “μηδέν” σχόλια. Τα λυπάμαι τα έρημα και ορφανά κείμενα.
    Αυτή την απολογία ήθελα να κάνω, επειδή πολλοί παραξενεύονται που σχολιάζω αρκετά συχνά, παρά το ότι πιστεύω στην αξία της σιωπής. Αλλά όπως έχω πει σε δύο χαϊκού μου, από βιβλίο μου, όλα λειτουργούν δυικά στη ζωή μας. Στο ένα γράφω:
    Τρανός μου άθλος
    η φορά που μπόρεσα
    και σιώπησα.

    Και αμέσως από κάτω,

    Αλλά:
    Πώς θα μπορούσα
    να σου πω “ευχαριστώ”
    αν σιωπούσα!

    Έτσι λοιπόν, ρίχνοντας μια ματιά και στο παρόν άρθρο του Γεώργίου Χαλιώτη, που γράφτηκε πριν – και όχι μετά- την οδυνηρή και αδικαιολόγητη απώλεια τόσων συνανθρώπων μας στην Ανατολική Αττική, και βλέποντας ότι είναι ακόμα ορφανό, σε συνάφεια με όσα συμβαίνουν, εδώ και καιρό, και στο νησί μας, ήθελα να προσθέσω μια διευκρίνιση, σχετικά με τον Εθελοντισμό:
    Άλλο “Εθελοντισμός” κι άλλο … “Ετσιθελισμός”.
    Το πρώτο προέρχεται από το ρήμα “Εθέλω” και το άλλο από την έκφραση ” Έτσι θέλω”, που είναι συνώνυμη με το “Έτσι γουστάρω”.
    Οπότε γίνεται ακόμα πιο σαφής η διάκριση μεταξύ “Εθελοντισμού” και … “Ετσιγουσταρισμού”.
    Χαιρετίσματα
    Α. ΑΝΤΑΝΗΣ

Σχολιάστε