Αντάνης Αντώνης (1930-2020): Ζωής Επιμύθιον



Χάι-κού
Της ζωής, στιγμές
αμέτρητες, γίνονται
μία στο τέλος. (Α.Α.)

Η ανθρώπινη ζωή είναι τόσο ανεκτίμητη, ώστε το μόνο «στοιχείο» που μπορεί να αντισταθμίσει την αξία της, είναι το μυστήριο του θανάτου.
«Επιμύθιον» είναι ο επίλογος μιας ιστορίας που συμπυκνώνει, ως δίδαγμα, το περιεχόμενο μιας διήγησης. Μπορεί να είναι και ο επίλογος μιας ολόκληρης ζωής. Βέβαια, για να γράψει κανείς το επιμύθιο της ιστορίας ενός ανθρώπου πρέπει να έχει γράψει πρώτα την ιστορία του. (Λογικό δεν ακούγεται;)
Ιστορία όμως δεν γράφεται για άσημους ανθρώπους. Γράφεται μόνο για διάσημους. Οι περισσότεροι άνθρωποι, πάντως, είμαστε άσημοι, η δε ιστορία μας παραμένει άγνωστη. Κανείς δεν διαβάζει για μας, αφού κανείς δεν γράφει για μας, τους άσημους και ασήμαντους.
<<<>>>
Τις προάλλες τέλειωσε η γήινη ζωή του Αντάνη Αντώνη. Κατά τη γνώμη μου το ρήμα «τέλειωσε» δεν αντικατοπτρίζει το τέλος, αλλά την τελείωση. Το όνομά του φυσικά θα παραμείνει άσημο και άγνωστο. Εκτός κι αν βρεθεί κάποιος και πει την ιστορία της ζωής του. Διότι, όλοι μας έχουμε μιαν ιστορία, που περιφέρεται γύρω από το όνομά μας. Αλλά εξαρτάται από ποια πλευρά και με τι «μάτι» θα τη δει ο κοινωνικός μας περίγυρος.
Όταν τέλειωσε και η λιτή τελετή του αποχωρισμού τού αδελφού μου Αντώνη Αντάνη, από τα γήινα, μετά τα ευχετικά και υμνολογικά μέρη της νεκρώσιμης ακολουθίας (Στάσεις, Ευλογητάρια, Κοντάκια, Ιδιόμελα, Μακαρισμοί, Απόστολος, Ευαγγέλιο, Συγχωρητικές Ευχές) μια διαφορετική μελωδία με συνεπήρε, αλλά δεν θυμόμουν τι μου… θύμιζε. Σαν έφτασα λυπημένος στο σπίτι μου ξεκαθάρισε αυτό το μοτίβο. Πρόκειται για το τραγούδι «Άνθρωποι μονάχοι», που είναι ποίηση του Γιάννη Καλαμίτση και μελοποίηση του Γιάννη Σπανού. Το είχε ερμηνεύσει η Βίκη Μοσχολιού. Κανείς από τους τρεις διάσημους συντελεστές δεν υπάρχει πλέον στη γήινη ζωή μας. Τότε στο νου μου επανήλθε η σκέψη ότι, τελικά, όλοι οι άνθρωποι, εδώ στη γη, είμαστε μονάχοι. Όμως, κάποιοι από μας είναι πιο μονάχοι από άλλους.
Και τότε αναρωτήθηκα: Για τον Αντώνη Αντάνη του Παναγιώτου, ένα μοναχικό και χαμηλών τόνων άνθρωπο, που έζησε στον Πόρο όλη του τη ζωή, δεν πρέπει να βρεθεί, άραγε, κάποιος να γράψει λίγες λέξεις, για να μείνουν, σε ένα αρχείο; Κάτι σαν … «επιμύθιον»; Και άραγε ποιος άλλος θα μπορούσε να γράψει γι αυτόν τον μοναχικό άνθρωπο, εκτός από κάποιον που τον γνώριζε και που συνηθίζει να γράφει, δηλαδή έναν… γραφικό, σαν κι εμένα! Αλλά πού να τα γράψει, όχι μόνο για να διαβαστούν, αλλά και για να μείνουν για πάντα;
Εγώ- δεν μου αρέσει αυτή η λέξη, αλλά τι να κάνω, τώρα!- εκτός από γραφικός, είμαι και αδελφός τού μεταστάντος εις Κύριον. Γνωρίζω λοιπόν την ιστορία του πολύ καλά. Δεν θα την διηγηθώ, φυσικά. Λίγες λέξεις μόνο.
Μία πρόσβαση που έχω για πιθανή ανάρτηση αυτών των λίγων λέξεων είναι και ο ιστότοπος του Porosnews.
Με αυτές τις σκέψεις και με θλίψη στην ψυχή μου κάνω μια προσπάθεια, να γράψω λίγα πράγματα για τον μεταστάντα αδελφό μου και υποβάλλω θερμή παράκληση στο Porosnews να αναρτήσει τούτο το κείμενο, υποθέτοντας με ενοχή, ότι ίσως να υπερίπταται κι ένα παράπονο από το συγχωρεμένο Αντώνη Αντάνη:
«Ρε, Αρίστο»- έτσι με αποκαλούσε- «για άλλους έγραψες. Για μένα τίποτα; Ξέχασες πόσες φορές σε πήρα για ψάρεμα, που δεν έπαιρνα κανένα; Μέχρι και για ζόγκα σε πήγα!»
<<<>>>
Στις 27 Ιανουαρίου 2020 ο καπτα- Αντώνης Αντάνης ταξίδεψε, από τον Πόρο προς τον Υπερπόρο, πλήρης ημερών (90 ετών ακριβώς). Αφού είχε ταξιδέψει σε όλον τον κόσμο, με τα εμπορικά και τα γκαζάδικα καράβια, κι αφού υπήρξε ένας από τους πιο καλούς ερασιτέχνες ψαράδες, με την ξύλινη βάρκα του και σε όλα τα «μοναχικά» είδη ψαρέματος (καθετή, συρτή, παραγάδι, ζόγκα κ.ά), στις 27 Ιανουαρίου 2020, βιράρισε άγκυρα και χάραξε μια νέα -και τελευταία- πορεία, όχι προς άγριες θάλασσες και ωκεανούς, αλλά ετούτη τη φορά, προς τους γαλήνιους Ουρανούς.
Ο Αντώνης ήταν ανέκαθεν ένα άτομο με εσωστρέφεια. Και μετά την απώλεια της συζύγου του Ευαγγελίας- Ανδριανής Αντάνη, το γένος Σέγκου, η μοναχικότητά του μεταλλάχτηκε σε ανελέητη μοναξιά, χωρίς παρέα, και χωρίς μια κουβέντα, εκτός από τις πολύ συχνές επισκέψεις του μικρότερου αδελφού μας Γιώργου Παναγιώτη Αντάνη – ο μόνος από τους συγγενείς αυτού και της γυναίκας του- που, σχεδόν κάθε εβδομάδα, ήταν εκεί στο πλάι του. Επίσης ο Γιώργος τον έπαιρνε στο σπίτι του στο Λουτράκι στις γιορτάδες και τον έτρεχε στους γιατρούς και στα κέντρα αποκατάστασης, μετά από κρίσεις και επεισόδια της υγείας του. Αλλά ο Αντώνης δεν ήθελε να πάει πουθενά κι ήθελε να βρίσκεται στο νησί του και στο σπίτι του. Πουθενά αλλού. Μόνο εκεί στον Πόρο, στο νησί όπου γεννήθηκε, μεγάλωσε, έπαιξε, έμαθε γράμματα, πέρασε κατοχή και εμφύλιο, και δεν έφευγε ποτέ, παρά μόνο για να μπαρκάρει.
Και μετά από κάθε πολύμηνο μπάρκο ξαναγύριζε στον Πόρο, το αγαπημένο του νησί και στην αγαπημένη του γυναίκα. (Παιδιά δεν είχαν). Δεν μπορούσε να ζήσει μακριά από τον Πόρο, ούτε και για μιαν ημέρα. Αν οι μέρες της απουσίας του από το νησί και από το σπίτι του ήταν… δύο, τότε του γινόταν πραγματικό βάσανο και μαρτύριο. Ίσως δεν είναι ανθρωπίνως σωστό να δαπανάει κανείς εμμονικά σε κάτι συγκεκριμένο, όλη του την αγάπη, παρά μόνο στο Θεό. Και ο Αντώνης Αντάνης μάλλον υπερέβαλλε. Είναι πρακτικά αδύνατον, τόση αγάπη να βρει ανταπόκριση, ούτε και να απαιτεί ανταπόδοση.
<<<>>>
Εδώ θα σταματήσω τη μικρή αναφορά μου στον καπτα-Αντώνη Αντάνη του Παναγιώτου, προσθέτοντας ότι, ο άσημος αυτός άνθρωπος, όχι μόνο δεν έβλαψε ποτέ κανέναν συνάνθρωπό του, αλλά φιλοξενούσε και φίλευε απλόχερα όποιον περνούσε από την πόρτα του σπιτιού του, στη Μπρίνια.
Ναι, εδώ θα σταματήσω αυτό το αδελφικό κείμενο και αντί να μπω σε άλλες, μετά το θάνατό του, λεπτομέρειες, που ίσως θίξουν κάποιους ανθρώπους που ευεργετήθηκαν πολλαπλά από αυτόν, θα ήθελα να κάνω, μόνο μια απλή αναφορά στο απόσπασμα από την προς Θεσσαλονικείς Α’ επιστολή Παύλου (Δ,13-17), που διαβάζεται πριν το Ευαγγέλιο στη νεκρώσιμη ακολουθία, αναφέρεται στη μετάβαση από τη ζωή στο θάνατο και αποτελεί μιαν ορθόδοξη κοσμοθεωρία, με βάση την οποία οι χριστιανοί συνεχίζουμε να ζούμε και μάλιστα με ελπίδα και αισιοδοξία, ακόμα δε και με χαρά, αλλιώς δεν θα είχε κανένα νόημα η ζωή μας. (Το κείμενο που παραθέτω είναι μεταγλωττισμένο από την αρχαΐζουσα της Βίβλου, στην καθομιλούμενη νεοελληνική γλώσσα):
«Ἀδέλφια μου, δὲν θέλω νὰ ἀγνοεῖτε σχετικὰ μὲ τοὺς κεκοιμημένους, γιὰ νὰ μὴ λυπάσθε ὅπως οἱ ὑπόλοιποι ποὺ δὲν ἔχουν ἐλπίδα. Ἂν πιστεύουμε ὅτι ὁ Ἰησοῦς πέθανε καὶ ἀναστήθηκε, ἔτσι καὶ ὁ Θεὸς, τοὺς κοιμηθέντες μὲ πίστη θὰ τοὺς φέρει στὴν αἰώνια ζωὴ μὲ τὸν Ἰησοῦ. Γιατί σᾶς λέμε τὰ λόγια του Κυρίου, ὅτι ἐμεῖς οἱ ζωντανοὶ δὲν θὰ προφθάσουμε τοὺς νεκρούς, οἱ ὁποῖοι θὰ μᾶς προλάβουν στὴν προϋπάντηση τοῦ Κυρίου. Γιατί ὁ ἴδιος ὁ Κύριος μὲ πρόσταγμα, μὲ φωνὴ ἀρχαγγέλου καὶ μὲ σάλπισμα Θεοῦ θὰ κατέβει ἀπὸ τὸν οὐρανὸ καὶ οἱ νεκροὶ ποὺ κοιμήθηκαν μὲ πίστη στὸν Χριστὸ θὰ ἀναστηθοῦν πρῶτοι. Ἔπειτα ἐμεῖς οἱ ζωντανοί, μαζὶ μὲ αὐτοὺς θὰ ἁρπαγοῦμε σὲ νεφέλες γιὰ νὰ συναντήσουμε στὸν ἀέρα τὸν Κύριο καὶ ἔτσι θὰ εἴμαστε πάντοτε μαζί Του.»
<<<>>>
Τέλος επιθυμώ να ευχαριστήσω από καρδιάς όλους όσοι παρευρέθηκαν στην κηδεία του αδελφού μου Αντωνίου Παναγιώτου Αντάνη, και αφενός τον τίμησαν στο τελευταίο αντίο, αφετέρου μετέδωσαν σιωπηρή αγάπη και προς εμένα, που την εισέπραξα, καθώς φαινόταν αποτυπωμένη ολοκάθαρα στα μάτια τους. Καιρό είχε να υποδεχθεί τόση αγνή και ειλικρινή αγάπη η ψυχή μου, και αυτό το οφείλω στον αδελφό μου Αντώνη Αντάνη.
Φυσικά ευχαριστώ και τον αδελφό μας Γιώργο Παναγιώτου Αντάνη που ήταν πάντα εκεί, για πολλά χρόνια, ανελλιπώς στο πλάι του, να του κρατάει το χέρι με πραγματική αυτοθυσία.
Διακινδυνεύοντας να θίξω την μετριοφροσύνη τους, ρισκάρω να απευθύνω εγκάρδιες ευχαριστίες στα ανίψια του Αντώνη και της Λίλιας Αντάνη, Πέτρο και Σοφία Βέττα, που τους συμπαραστάθηκαν σαν πραγματικά παιδιά τους, με πολλή αγάπη και μεγάλο νοιάξιμο. (Ο Πέτρος είναι και παιδικός μου φίλος και από αυτόν έμαθα να παίζω σκάκι, μάθαινα πολλά ‘ξένα’ τραγούδια, και πρωτοδιδάχθηκα- ίσως δεν το γνωρίζει- τη λογοτεχνία, μέσα από τα βιβλία που μου χάριζε για να διαβάζω, όταν ήμαστε παιδιά.)
Στο φίλο Βασίλη Παν. Κουτουζή, έγκριτο δημοσιογράφο, αποτίνω ένα μεγάλο ευχαριστώ που, πρωτόβουλα, ανάρτησε την είδηση του επίγειου θανάτου του αδελφού μου Αντώνη Αντάνη, του Παναγιώτου, στην ιστοσελίδα του.
Στο Ποροσνιουζ υποβάλλω τις θερμές ευχαριστίες μου και γι αυτή τη φιλοξενία.

Καλό ταξίδεμα, «καπτα- Αντωνάκη», όπως σε αποκαλούσε και η αξέχαστη γυναίκα σου και αγαπημένη νύφη μας, Λίλια Αντάνη.-

Άριστείδης Παναγ. Αντάνης




Comments (4)

Trackback URL | Comments RSS Feed

  1. Παναγιώτης Γ. Ανδρέου says:

    Καλημέρα.

    Η έκφραση συλλυπητηρίων στην οικογένεια Αντάνη δεν αποτελεί τυπική πράξη, αλλά επιβεβαίωση των όσων, εύστοχα, γράφει ο Άρις στο “Αντάνης Αντώνης (1930-2020): Ζωής Επιμύθιον”.

    Σχετικά, ο Κωστής Παλαμάς γράφει: “Ό,τι δεν αγαπούμε δεν υπάρχει”.

    Ένας Ποριώτης “πέρασε” σε έναν άλλο “Πόρο” αιωνιότητας και αθανασίας.

  2. ΑΡΙΣΤ. ΠΑΝ. ΑΝΤΑΝΗΣ says:

    Φίλε μου Τάκη, σε ευχαριστώ παραπολύ, που με το ευγενικό και συμβολικό σχόλιό σου, έδωσες κι εσύ μια “νότα”, στο πνεύμα του ασήμαντου κειμένου μου.
    Αντιλήφθηκες μέσα από τη λακωνική σου ανφορά και την παράθεση της ρήσης του Παλαμά, ότι το τελευταίο ταξίδι του αδελφού μου Αντώνη, ήταν μόνο η αφορμή, για να σκεφτώ- εγώ κυρίως- τις αιώνιες δυνάμεις της ζωής και της αγάπης, αλλά και των ανθρώπινων αδυναμιών μας, γενικά, που μας παρασύρουν σε ματαιότητες. Άρα, κάθε φορά που φεύγει ένας άνθρωπος, ανανεώνεται μέσα μας η εκτίμηση για την ανεκτίμητη αξία της ζωής.
    Μακάρι να του είχα γράψει λίγους στίχους με τίτλο “Αντώνης”, γιατί λόγω της διαφοράς ηλικίας μας και νοοτροπίας, κάπου τον έχανα. Αυτούς τους στίχους, όμως, δεν θα τους διάβασε ποτέ. αλλά βέβαια ελάχιστοι είναι που διαβάζουν στίχους. Δεν είναι παράπονο αυτό , αλλά ρεαλισμός. Μάλιστα είμαι ευτυχής που διαβάζουν, έστω μόνο την “αφιέρωση”.
    (Εξαιρετική… εξαίρεση, αποτελείς εσύ, αγαπητέ μου Τάκη, αλλά αυτό στο έχω πει και… ιδιαιτέρως, ότι -… ιδιαίτερα με τα βιβλία και κείμενα φίλων και Ποριωτών- ασχολείσαι… ιδιαίτερα, και μάλιστα χωρίς… ιδιαίτερες φιλοφρονήσεις αλλά με αντικειμενικότητα. Γι αυτό κι εγώ σε ευχαριστώ… ιδιαίτερα.

    ΑντΩνης
    Τον έπιασα μια μέρα από τους ώμους
    και τον κράτησα γερά.
    Αυτός με κοίταξε στα μάτια
    και είδα πως του άρεσε.

    Κι άλλη μια μέρα σκύβω ξαφνικά
    και του φιλάω το χέρι.
    Το τράβηξε απαλά, “τι πας να κάνεις;”
    ρώτησε, μα ξέρω πως του άρεσε.

    Όμως ποτέ μου δεν ξεστόμισα
    μια λέξη, να τονε πω Αδελφό
    Συγγνώμη να τον ονομάσω, Φίλο,
    γιατί δεν ήξερα αν θα του άρεσε.

    Και τότε που ήτανε παρών και τώρα
    που μου λείπει, αντί για Φίλο ή Αδελφό
    ή Συγγνώμη, “καλό ταξίδι Καπτα-Αντώνη”
    αν του φώναζα, νομίζω θα του άρεσε.
    (ΑΑ)

  3. ΑΡΙΣΤ. ΑΝΤΑΝΗΣ says:

    ΣΑΝ…ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ
    Παρακαλώ πολύ, ας μου επιτραπεί ένα ακόμα σχόλιο, όχι μόνο για τον μεταστάντα αδελφό μου Αντώνη Αντάνη, αλλά και για όλους τους συγγενείς και φίλους όλων μας, που έχουν φύγει από τη ζωή, τους έχουμε χάσει, μας λείπουν και διατηρούμε στη σκέψη μας τη θύμησή τους.
    Αυτό το σχόλιο δεν είναι παρά ένα ακόμα λακωνικότατο τρίστιχο (17 συλλαβές).

    Κάθε άνθρωπος
    δύο αριθμοί και στη
    μέση μιά παύλα.

    Και ας μη ξεχνάμε ότι τα μνημόσυνα είναι καλά, για να επαναφέρουν στη μνήμη των ζώντων, όχι μόνο τους ανθρώπους που μετέστησαν της ζωής, αλλά ότι και η δική μας ζωή πρέπει να διέπεται από “ρεαλισμό”.
    (Φυσικά δεν είμαι άξιος να διευκρινίσω τι σημαίνει “ρεαλισμός” για τον κάθε άνθρωπο. Ο νοών νοήτω!)
    Άρις

  4. ΑΝΤΑΝΗΣ ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ says:

    ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ ΤΟΥ ΑΔΕΛΦΟΥ ΜΟΥ ΑΝΤΩΝΗ ΑΝΤΑΝΗ ΣΤΟ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΠΟΡΟΥ, ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 7 ΜΑΡΤΙΟΥ 2020.

    ΕΠΕΙΔΗ ΑΔΥΝΑΤΩ ΝΑ ΠΑΡΕΥΡΕΘΩ ΣΤΟ ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ ΤΟΥ ΑΓΑΠΗΜΕΝΟΥ ΜΟΥ ΑΔΕΛΦΟΥ, ΛΟΓΩ ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ΜΟΥ, ΘΑ ΕΠΙΘΥΜΟΥΣΑ ΝΑ ΑΦΙΕΡΩΣΩ ΕΝΑ ΤΡΙΣΤΙΧΟ ΔΕΚΑΕΠΤΑΣΥΛΛΑΒΟ ΧΆΙ-ΚΟΥ, ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ:

    ΑΝΤΑΝΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ
    “Απεβίωσε 27 Ιανουαρίου 2020”

    Πιστέ αδελφέ,
    δεν τέλειωσ’η ζωή σου:
    Τελειώθηκε!

    ΑΡΙΣ. ΑΝΤΑΝΗΣ

Σχολιάστε