Οι BRICS σκοπεύουν να βάλουν ένα τέλος στην υπεροχή των ΗΠΑ και του δολαρίου



Οι χώρες BRICS (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα και Νότια Αφρική) στα τέλη Μαρτίου πραγματοποίησαν συνάντηση κορυφής στο Νέο Δελχί, η οποία μπορεί να θεωρηθεί ως η αρχή μιας νέας παγκόσμιας οικονομικής και πολιτικής τάξης. Σε πέντε χρόνια ο κόσμος αυτός θα είναι αγνώριστος. Το αγγλοσαξονικό μοντέλο διακυβέρνησης του κόσμου, που άνθησε τη δεκαετία του 1990 έχει χάσει το δρόμο του και έχει αντικατασταθεί από το σινο-ρωσικό. Το γεν ήρθε κοντά στη διεθνή αναγνώριση, και με την υιοθέτηση της Βραζιλίας και της Ινδίας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ η Δύση θα χάσει την πολιτική ηγεμονία της.
Το 2008, η πρακτική της Wall Street, να «φουσκώνει» τις οικονομικές «φούσκες» σε συμμαχία με το Κογκρέσο των ΗΠΑ οδήγησε στην κατάρρευση του νεοφιλελευθερισμού. Δεδομένου ότι οι δυτικοί πολιτικοί δεν έχουν καταφέρει να χτίσουν ένα συνεκτικό μοντέλο ανάνηψης της οικονομίας, η οικονομική κρίση μετατρέπετε ομαλά σε πολιτική. Εάν ο Πρόεδρος Ομπάμα τάσσεται υπέρ της επιστροφής της βιομηχανίας στη χώρα, για ποιο είδος ευημερίας των Ηνωμένων Πολιτειών μιλάμε;
Η παγκοσμιοποιημένη οικονομία έχει μετατοπιστεί σταδιακά στην παραγωγή της Κίνας, της Ινδίας και της Βραζιλίας, όπου η εργασία είναι φθηνότερη και οι φορολογικές και άλλες νομοθετικές πράξεις πολύ πιο ήπιες. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν προφανείς λόγοι για τους οποίους ο Ομπάμα θα επιστρέψει τη βιομηχανική παραγωγή στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Φέτος, οι χώρες BRICS παρείχαν το 56% της αύξησης του παγκόσμιου ΑΕΠ, όταν το μερίδιο του πλουσιότερου κράτος των «επτά ισχυρών»(G7), είναι μόνο 9,5.
Το 2035 οι χώρες BRICS θα έχουν ξεπεράσει τους G7 όσον αφορά τις οικονομικές δυνατότητες. Ο όγκος των συναλλαγών εντός της ένωσης BRICS, αυξήθηκε από 27 δισ. δολάρια το 2002 στα 250 δισεκατομμύρια δολάρια το 2011.
Στις προτεραιότητες των BRICS περιλαμβάνεται η ανάγκη να αλλάξει η παρούσα παγκόσμια τάξη, η οποία βασίζεται στην παγκόσμια ηγεσία του δολαρίου ΗΠΑ και την ηγετική του θέση ως ένα σημαντικό διεθνές νόμισμα, από τότε που εγκρίθηκε από τις συμφωνίες του Μπρέτον Γουντς το 1944, στο τέλος του Β ‘Παγκοσμίου Πολέμου. Τότε που οι σύμμαχοι των ΗΠΑ στην Ευρώπη, πανικοβλήθηκαν από την αναπόφευκτη εξάπλωση του σοβιετικού σοσιαλισμού και με χαρά κρύφτηκαν κάτω από το φτερό του, οικονομικά ισχυρού, γείτονα στον Ατλαντικό.

Το οικονομικό σκεπτικό για τη συνεργασία μεταξύ των BRICS είναι σαφές σήμερα, αλλά πλέον βρίσκονται κοντά και σε πολιτική επαφή. Εδώ τους κανόνες έθεσε η Ρωσία, ήταν ο Πρόεδρος Μεντβέντεφ, μίλησε με έμφαση για πολιτική ενότητα. Η ενότητα αυτή, ήταν για πρώτη φορά προφανής, στο Λιβυκό θέμα.
Οι χώρες των BRICS συμφώνησαν να απέχουν από την ψηφοφορία του ψηφίσματος 1973 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, και μετά την στρατιωτική επιχείρηση επέκριναν το συνασπισμό του ΝΑΤΟ. Αυτή η ενότητα μπορεί να περιγραφεί σήμερα ως “φιλία ενάντια στο ΝΑΤΟ.”
Η Ρωσία, παρά τη μικρότερη συμβολή στην παγκόσμια οικονομία, θεωρείται πολλά υποσχόμενη για επενδύσεις, λόγω του μεγάλου δυναμικού της καταναλωτικής αγοράς και της αυτόνομης αειφόρου ανάπτυξης.

Η Νότια Αφρική (39% του ΑΕΠ όλων των υπο-Σαχάρια Αφρικής χωρών) προσχώρησε στην ένωση, προκειμένου να γίνει η παγκόσμια συμμαχία και να οικοδομηθεί μια «γέφυρα» προς τη Βραζιλία. Επιπλέον, οι εταίροι της Νοτίου Αφρικής στις χώρες BRIC, έχουν αποκτήσει πρόσβαση στην πολλά υποσχόμενη αγορά της Αφρικής, η οποία είναι ιδιαίτερα σημαντική για τη Βραζιλία και την Κίνα.

Στην πρόσφατη σύνοδο κορυφής στο Νέο Δελχί έγιναν δύο σημαντικές συμφωνίες – δηλώσεις. Η πρώτη είναι γεω-οικονομική (για τη δημιουργία μιας κοινής Τράπεζας Ανάπτυξης στο μέλλον) και η δεύτερη – γεωπολιτική (καταδικάζοντας τη ρητορική του πολέμου και των κυρώσεων της Δύσης κατά του Ιράν και της Συρίας).
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι τα μεγαλύτερα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης σχολίασαν με οργή τις δηλώσεις αυτές.
Οι Financial Times, για παράδειγμα, δημοσίευσαν άρθρο που αναφέρει ότι οι χώρες BRICS ζητούν περισσότερη δύναμη στο ΔΝΤ. Το άρθρο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι αν οι BRICS βρεθούν σε θέση να ανατρέψουν την αμερικανική διεύθυνση και την αντικαταστήσουν με έναν μόνο υποψήφιο, το μπλοκ θα σταματήσει τη χρηματοδότηση του ΔΝΤ και θα επικεντρωθεί στην Τράπεζα Ανάπτυξης που αναφέρεται στο Νέο Δελχί. Ο αμερικανικός τύπος τονίζει ότι η Τράπεζα Ανάπτυξης δεν θα είναι ανταγωνιστική προς το ΔΝΤ. Πρόκειται για μια παράξενη δήλωση, δεδομένου ότι η Κινεζική Τράπεζα Ανάπτυξης έχει κεφάλαιο δύο φορές μεγαλύτερο από το σύνολο του κεφαλαίου του ΔΝΤ.
Η Washington Post σημείωσε την αντίθεση των BRICS για το Ιράν και τη Συρία. Η εφημερίδα έγραψε ότι το μπλοκ έχει κάνει μια σημαντική γεωπολιτική κίνηση, καταδικάζοντας τις στρατιωτικές απειλές κατά του Ιράν και της Συρίας. Στην πραγματικότητα, οι συλλογικές διεκδικήσεις υποβλήθηκαν κατά των κυρώσεων που επιβάλει η Δύση, οι οποίες είναι επιζήμιες για το εμπόριο με τις χώρες αυτές. Αυτό σημαίνει ότι σε περίπτωση αρνητικής εξέλιξης των γεγονότων, η θέση αυτή μπορεί να γίνει ακόμη πιο σοβαρή.
Αυτό δήλωσε ο Πρόεδρος της Βραζιλίας Dilma Russef, ο οποίος υποσχέθηκε ότι στην επόμενη σύνοδο κορυφής των G20 τον Ιούλιο, οι BRICS θα κάνουν μια κοινή πολιτική δήλωση. Ίσως, η κριτική να είναι σκληρότερη κατά το τέλος της προεκλογικής εκστρατείας των ΗΠΑ. Οι χώρες BRIC είναι απρόθυμες να πιέσουν τον Ομπάμα, ο οποίος είναι πιο αποδεκτός για αυτούς από ό, τι οποιοδήποτε από τα «γεράκια» των Ρεπουμπλικάνων.
Η Washington Post επισήμανε ότι οι χώρες του μπλοκ δεν πρόκειται ποτέ να βρουν μια κοινή πλατφόρμα για μια πολιτική ένωση. Η εφημερίδα, επικαλούμενη πρώην πρέσβη της Ινδίας στις ΗΠΑ Lalit Mansinha, ο οποίος διαβεβαίωσε ότι όλες οι χώρες της Ένωσης έχουν ζήτημα με την Κίνα, και είπε ότι θα πρέπει να το σκεφτούν καλά, προτού αμφισβητήσουν της Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Ινδός διπλωμάτης πιστεύει ότι το Πεκίνο και το Νέο Δελχί έχουν ισχυρές συνοριακές διαφορές και η Ρωσία αυξάνει τις στρατιωτικές δαπάνες για την αντιμετώπιση της Κίνας. Υπάρχει επίσης ανταγωνισμός μεταξύ της Βραζιλίας και της Κίνας στην Αφρική και η επέκταση των κινεζικών προϊόντων προκαλεί δυσαρέσκεια των Βραζιλιάνων.
Ωστόσο, οι χώρες του ΝΑΤΟ δεν έρχονται πάντα σε συμφωνία για όλα τα θέματα, και κάθε χώρα θα έχει το δικό της εσωτερικό όφελος.
Ο ξένος παράγοντας που ενώνει τις χώρες BRICS είναι η επιθυμία να εκτοπίσουν το δολάριο των ΗΠΑ από την ηγετική του θέση, για να εκδιώξουν τις ΗΠΑ από τη Μέση Ανατολή, να μην επαναποικίσουν την Αφρική και στερήσουν την οικονομική και πολιτική επιρροή, ως εκ τούτου και στις αναπτυσσόμενες χώρες. Αυτό θα είναι η συμμετοχή της Τράπεζα Ανάπτυξης που θα προϋποθέτει τη δημιουργία των μηχανισμών πίστωσης σε εθνικό νόμισμα και τη χρηματοδότηση των αναπτυσσόμενων οικονομιών.
Η εργασία προς την κατεύθυνση αυτή έχει ήδη αρχίσει, και τόσο η Κίνα όσο και η Ρωσία τα τελευταία χρόνια μειώνουν τα εθνικά τους αποθέματα σε δολάρια ΗΠΑ, προτιμώντας να επενδύσουν σε άλλα περιουσιακά στοιχεία. Όλα οδηγούν στο γεγονός ότι σε πέντε χρόνια το γιέν θα είναι ένα σημαντικό διεθνές νόμισμα, και η Κίνα – η κινητήρια δύναμη της παγκόσμιας οικονομίας.
Ο κύκλος εργασιών του αμοιβαίου εμπορίου των BRICS στην πάροδο του χρόνου θα φθάσει τα 500 δισεκατομμύρια δολάρια με αύξηση κατά 28% ετησίως. Οι BRICS θα καταστούν σε σημαντικό παγκόσμιο παίκτη στον πολιτικό στίβο, και όλοι οι ηγέτες του μπλοκ είναι πεπεισμένοι για αυτό. Ο Ντμίτρι Μεντβέντεφ δήλωσε ότι μετά από την συνάντηση στο Νέο Δελχί ότι “η Βραζιλία, η Ρωσία, η Ινδία, η Κίνα και η Νότια Αφρική πρέπει να μετατρέψει τη συμμαχία τους σε έναν ολοκληρωμένο μηχανισμό για τη διεθνή επιρροή και να μετακινούνται από τη συζήτηση των καθαρά οικονομικών ζητημάτων για τις αναπτυσσόμενες θέσεις σε πολιτικά ζητήματα.”

Ο Μεντβέντεφ δήλωσε ότι οι χώρες BRICS δεν ειναι ικανοποιημένοι με το γεγονός ότι ο ΟΗΕ χρησιμοποιείται ως κάλυψη για ενέργειες που οδηγούν σε ανεπιθύμητες καταστάσεις, και δήλωσε ότι θα υποστηρίξει την ένταξη των εταίρων της Ρωσίας ως μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Η πρόταση του Μεντβέντεφ βρήκε απήχηση από τον πρωθυπουργό της Ινδίας Μανμοχάν Σινγκ, ο οποίος σημείωσε ότι «η ευημερία των BRICS συνδέεται με τη γεωπολιτική κατάσταση.” Ενώ λοιπόν η Κίνα είναι ο οικονομικός ηγέτης, η Ρωσία είναι ο πολιτικός ηγέτης των BRICS. Αυτός ο “άξονας” προκαλεί σοβαρή ανησυχία στη Δύση, και αργότερα μέσω της βοήθειας των μέσων ενημέρωσης θα γίνουν προσπάθειες να ελαχιστοποιήσουν τις επιτυχίες των BRICS, που θα απειλήσουν την ηγεμονία της Δύσης.
Τα πολιτικά οφέλη της Βραζιλίας και η Ινδίας είναι επίσης προφανής. Παραδοσιακά, στο περιθώριο της διεθνούς πολιτικής, οι χώρες αυτές βρήκαν τελικά την ευκαιρία να υλοποιήσουν τις φιλοδοξίες τους μέσω των BRICS. Για την πρώτη φορά που μίλησαν για ένα γιγάντα, και όχι μόνο σε περιφερειακό επίπεδο. Όσον αφορά τη Νότια Αφρική, μετά την έναρξη της ένωσης για πρώτη φορά η υποσαχάρια Αφρική να πάψει να αναφέρεται ως «άθλια και φτωχή.”

Άρθρο του Lubov Lyulko στην Pravda.Ru*
Μετάφραση: Μπάμπης Κανατσίδης




Σχολιάστε