Το φως του Δεκέμβρη στον ελαιώνα…



του Μπάμπη Κανατσιδη από το Saronic Magazine Δεκεμβρίου
“Αργυροπράσινη, στον ήλιο της Μεσόγειος, πάνω σε βράχους φύτρωσες σε κάμπους.. σε νησιά… και ο κορμός σου μια αγκαλιά στον ίσκιο σου που στέκει αγέρωχος τα πρωινά…εκεί…τα μεσημέρια!” μας λέει ο ποιητής, για τον ευλογημένο καρπό της χώρας. Για τον καρπό που έθρεψε γενιές ολόκληρες σε όλα τα μήκη και πλάτη της Μεσογείου…

Ο χειμώνας μας φέρνει πιο κοντά στη φύση και ο ελαιώνας ενώνει οικογένειες στους αγρούς για όσες μέρες χρειάζεται, για να συγκεντρωθεί το λάδι της χρονιάς.
Μια παράδοση – που τηρείται ευλαβικά, εδώ και εκατοντάδες χρόνια από τις αγροτικές οικογένειες και που ο νεοπλουτισμός μας, απείλησε να την αφανίσει – επιστρέφει για να μας θυμίσει, ότι όσο θα υπάρχει η ελιά, θα υπάρχουμε κι εμείς…

Μια βόλτα με το αυτοκίνητο στα χωριά της Τροιζηνίας αλλά και στην καταπράσινη Καλαυρεία του Πόρου, αρκεί για να αντιληφθούμε, το πόσο παραγωγική είναι σε λάδι, αυτή η περιοχή.

Το λάδι της Τροιζηνίας, έχει καταχωρηθεί ως προϊόν με Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης, έπειτα από τις πολυετείς προσπάθειες του επιχειρηματία – καλλιεργητή Ιωάννη Γρώμαν.
Σύμφωνα με σχετική έκθεση, στην Τροιζηνία καλλιεργούνται περίπου 900.000 ελαιόδεντρα και η παραγωγή, με όλες τις αυξομειώσεις των ετήσιων κλιματολογικών συνθηκών, της παρενιαυτοφορίας κ.λ.π., αγγίζει ή και ξεπερνά σε καλή χρονιά τους 3.000 τόννους (με μέσο όρο της τελευταίας 15ετίας τους 1.500 περίπου τόννους).
Οι ποικιλίες ελιάς που καλλιεργούνται σήμερα στην Τροιζηνία είναι το Μανάκι και η Κορωνέϊκη.
Το Μανάκι είναι η παραδοσιακή ποικιλία που καλλιεργείται από εκατοντάδων χρόνων στην περιοχή. Καταλαμβάνει το 95% της καλλιεργούμενης με ελιά έκτασης της Τροιζηνίας και υπάρχουν δένδρα υπεραιωνόβια, όπως και δένδρα νεαρά.
Η Κορωνέϊκη πρωτοεγκαταστάθηκε στην Τροιζηνία και συγκεκριμένα το 1969 από τον Ιωάννη Γρώμαν, ο οποίος έφερε 1600 δένδρα ελιάς Κορωνέϊκη από τη Μεσσηνία.

Στο κλάδεμα…

Ένα από τα σημαντικότερα στάδια της καλλιέργειας της ελιάς. Το κλάδεμα αποτελεί, μαζί με το πότισμα και τη σωστή λίπανση, τον ακρογωνιαίο λίθο που ελιά τείνει στην επετειοφορία στους αρδευόμενους αγρούς της Τροιζηνίας και υπακούει πάντοτε στην γενική αρχή ότι για να έχουμε άριστη ποιότητα ελαιοκάρπου και ελαιόλαδου το δέντρο της ελιάς πρέπει να φωτίζεται και να αερίζεται καλά. Και αυτό, ως γνωστόν, μόνο με σωστό και επίκαιρο κλάδεμα επιτυγχάνεται.

Όσον αφορά τη λίπανση και τη φυτοπροστασία, η οικολογική συνείδηση των περισσότερων ελαιοκαλλιεργητών, έχουν οδηγήσει σε επεμβάσεις ήπιες και συμβατές με το περιβάλλον (οργανικές λιπάνσεις, τοποθέτηση δακοπαγίδων κ.ά.). Δεν είναι τυχαίο άλλωστε το γεγονός το περί τα 4000 στρέμματα ελαιώνων στην Τροιζηνία καλλιεργούνται βιολογικά.

“Καταμεσήμερο Ιουλίου… που κι αν ακόμα δεν υπήρχαν ελαιώνες… θα τους είχα επινοήσει.”
( Οδυσσέας Ελύτης )

Στον ελαιώνα…

Η ιεροτελεστία. Η δραστηριότητα που φέρνει κοντά τις αγροτικές οικογένειες. Ο λόγος που χρειαζόμαστε όλοι για να “τσιμπήσουμε” αγροτική άδεια.
Ξεκινάμε ξημερώματα με τα ταπεράκια με το κολατσιό και τον καφέ στο θερμός. Η δουλειά είναι σκληρή, μα όταν βλέπεις τους καρπούς της ελιάς στα σακιά, μετράς τους καρπούς της εργασίας σου σε τσουβάλια.
Η συγκομιδή της ελιάς ξεκινά το Νοέμβριο και τελειώνει το Φεβρουάριο, με μήνες αιχμής τους Δεκέμβριο- Ιανουάριο.
Η Τροιζηνία είναι υπερπρώϊμη περιοχή (προπάντων ορισμένα σημεία της όπως η
Καλλονή και τα Βλαχέϊκα) και έτσι και το Νοέμβριο ο καρπός δεν είναι άγουρος, απλά η σχέση καρπού προς ελαιόλαδο την εποχή αυτή δεν είναι η
χαρακτηριστική της περιοχής. Η συγκομιδή γίνεται με χτένες και με τα χέρια.

Στο λιοτρίβι…

Μόλις ο ελαιόκαρπος συγκομισθεί, «σακιάζεται» σε σάκους από φυτικές ίνες (γιούτα) που διευκολύνουν τον αερισμό και μεταφέρεται στο λιοτρίβι. Αν χρειασθεί να παραμείνει για 1 ή 2 εικοσιτετράωρα στην αποθήκη, τότε οι σάκοι τοποθετούνται σε παλέτες και σε χώρους
στεγασμένους, καλά αεριζόμενους και προστατευμένους από τον ήλιο και τη βροχή.
Στα ελαιοτριβεία της Τροιζηνίας ο ελαιόκαρπος ακολουθεί τη διαδικασία :
Παραλαβή – τροφοδοσία – αποφύλλωση – πλύσιμο – σπάσιμο – άλεση – μάλαξη – παραλαβή ελαιόλαδου από την ελαιοζύμη – τελικός διαχωρισμός. Η διαδικασία αυτή γίνεται με όλους τους κανόνες που επιβάλλει η καθαριότητα, η ταχύτητα, η ιδανική θερμοκρασία (π.χ.
κατά τη θέρμανση της ελαιοζύμης η θερμοκρασία δεν ξεπερνά τους 2 9 ° C.
Στο λιοτρίβι, κλείνει η ιεροτελεστία της συγκομιδής της ελιάς με τον καλύτερο τρόπο. Η παράδοση θέλει να δοκιμάζουμε το αγουρέλαιο με φρέσκο ψωμί.
Η γεύση που θυμίζει καλοκαίρι μέσα στο καταχείμωνο…




Comments (1)

Trackback URL | Comments RSS Feed

  1. Πολύ όμορφο αφιέρωμα, Συγχαρητήρια!!!
    Είχα κάνει κι εγώ μία ανάρτηση πέρυσι στο blog μου, με εικόνες σε όλα σχεδόν τα στάδια απ’ το λιοτρίβι…
    Μπορείτε να πάρετε μια ιδέα αν θέλετε εδώ:

    http://kouzinotherapy.blogspot.com/2010/11/blog-post_23.html

    Καλή εβδομάδα!

Σχολιάστε