Λεμονοδάσος, μέρος (επεισόδιο!) 3ο – Το νέο έργο, προβληματισμοί, μια πρόταση



Γράφει ο Τάσος Γκούμας
Την ενημέρωση ότι εγκρίθηκε μελέτη με τον τίτλο ‘’Ανάδειξη των μονοπατιών του Λεμονοδάσους’’ πήραμε μέσα από τη σελίδα του ‘’Porosnews’’ με τη συνεργασία της Δώρας, στο πρώτο άρθρο μας για το Λεμονοδάσος.

Μίλησα με δυο φίλους που ήξεραν περισσότερα.
-Τι είναι αυτό ρε παιδιά;
-Είναι η πλακόστρωση των μονοπατιών του Λεμονοδάσους με φυσική πέτρα και σταμπωτό τσιμέντο, η τοποθέτηση φωτιστικών, ίσως κάποια παγκάκια κ.λ.π.
Να σας πω, μόλις άκουσα για φωτιστικά το μυαλό μου πήγε στα ‘’φωτιστικά’’ της Αρτίμου.
-Ωχχχ! Αν οι μελετητές είχαν το ίδιο γούστο με τους άλλους, καήκαμε.
Παράλληλα όμως, θυμήθηκα ότι είχε υποβληθεί μια μελέτη για το Λεμονοδάσος, στο πρόγραμμα ‘’Πράσινη Πόλη’’, παληότερα.
Αυτό, όταν το είχα πρωτακούσει δεν μου πήγε καλά στ’ αυτί.
Το Λεμονοδάσος για Πράσινο, το έχω, αλλά για Πόλη, όχι ακόμα.
Ζήτησα τη γνώμη δύο πολύ σπουδαίων ανθρώπων που έχουμε εδώ στην Επαρχία και κατέχουν υψηλότατα επίπεδα μόρφωσης αλλά και εμπειρίας στην διαμόρφωση εξωτερικών χώρων. Και οι δύο αυτοί άνθρωποι μου απάντησαν ταυτόσημα:
‘’Δεν εντάσσεται. Πρόκειται για καταστροφή μη αναστρέψιμη.’’
Αλλά μήπως εντάσσεται στην πολυαναφερόμενη, τελευταία, αλλά μηδέποτε επιδιωκόμενη πραγματική οικονομία; Μπα τι είναι αυτό!
Εδώ, λοιπόν, στην Επαρχία μας, έχουμε και τέτοιους μορφωμένους και έμπειρους ανθρώπους και επιστήμονες με ήθος, που αν ακούγαμε τη γνώμη τους, θα αποφεύγαμε δυνατά λάθη στον Πόρο.
Θετικό θα ήταν να πάρουμε μια γνώμη τους για την νέα πρωτοβουλία(!) της ‘’Πολιτείας’’.
Μίλησα όμως και με άλλους συνηθισμένους ανθρώπους, όπως είμαστε εμείς, περιπατητές, που αγαπούν τη Φύση σαν τον Παναγιώτη, τον Δημήτρη, το Νίκο το Θοδωρή και άλλους και μου απάντησαν κάπως έτσι:
Γιατί;
Λάθος.
Πως τους ήρθε;
Δυστυχώς παιδιά η ‘’Πολιτεία’’ είναι περιβαλλοντικώς ανερμάτιστη. Ασαβούρωτη (στα ναυτικά). Ας πούμε περιβαλλοντικό τραμπάκουλο.
Θυμήθηκα ένα παληό σύνθημα: ‘’Η φαντασία στην Εξουσία’’.
Η φαντασία της εξουσίας περιοριζεται: Στα μπετά, στις μπλαστρωμένες με Καρύστου επιφάνειες, σαν όλες τώρα τελευταία στο Πανελλήνιο, τίποτα φωτάκια, κάνα παρτέρι με λουλουδάκια και κάνας Φοίνικας. ( Ωχ!! Λες να της δίνω ιδέες και να φυτέψει καμμιά 200 φοίνικες, που είναι και ωραίο φυτό, να ομορφήνει το Λεμονοδάσος;)
Πεταμένα λεφτά από δω και από κει, χωρίς να δίνουμε σημασία στα σπουδαία, όπως λέει κι ο Βασίλης ιδιαίτερα στις δύο μεσαίες αράδες του, στην πρώτη του συμβολή στη συζήτηση για το ‘’Λεμονοδάσος που αντέχει’’.
Μετά απ’ αυτές τις συνεργασίες με τους ανθρώπους που πήρα τη γνώμη τους καθόμουνα και μόνος μου και σκεφτόμουνα: ‘’Γιατί τα πλακοστρωμένα μονοπάτια και τσιμενταρισμένα με σταμπωτό τσιμέντο, (ήγουν σταμπωτό τσιμέντο: ένα τσιμέντο απομίμηση της πέτρας. Ψεύτικο δηλαδή), να είναι ομορφώτερα από τα χωμάτινα; ‘’
Σκέφτηκα να λογοπαίξω, για να μην είναι πολύ βαρύ το κείμενο και βαρεθούμε.
Είπα δηλ. να ζητήσω τη βοήθεια του Μίμη και της Μαρίας, που είναι καλοί στα Μαθηματικά, να μου ‘’δείξουν’’ την πρόταση:
‘’Ανάδειξη των φυσικών χωμάτινων μονοπατιών του Λεμονοδάσους, ισούται, με καταπλάκωμα, καταχώνιασμα, επίστρωσή τους με τσιμέντινες ψευτόπετρες και Καρύστου, που έχει γεμίσει ο κόσμος’’.
Κάτι σαν πεζοδρόμια δηλ. στο Λεμονοδάσος. Από τέτοια υλικά δεν τα φιάχνουν κι αυτά; (Όταν υπάρχουν χρήματα).
Αυτήν την πρόταση, έχω φάει μισό μολύβι και ένα τετράδιο, και δεν μπορώ να τη δείξω.
Αντίθετα, ψάχνοντας, έβρισκα επιχειρήματα περί του αντιθέτου:
-Το χωμάτινο μονοπάτι αντιδρά στις Εποχές. Αλλιώς είναι το Καλοκαίρι, αλλιώς το Χειμώνα, αλλιώς την Άνοιξη, αλλιώς το Φθινόπωρο.
-Αντιδρά στη θερμοκρασία και υγρασία του Περιβάλλοντος. Αλλιώς είναι στην ξηρασία, αλλιώς στις βροχές και την υγρασία, αλλιώς στη ζέστη, αλλιώς στο κρύο.
Άλλα χρώματα, άλλες μυρωδιές, άλλες μορφές στις διαφορετικές συνθήκες. Με δυο λέξεις Ζεστό, Ζωντανό, Φυσικό.
-Απ’ την αλλη μεριά το πλακοστρωμένο με φυσική πέτρα και σταμπωτό τσιμέντο δεν αντιδρά, ακούνητο, ψυχρό, χωρίς Ζωή, τεχνητό.
Δεν καταλαβαίνω γιατί το χώμα δεν ανταποκρίνεται στην αισθητική.
Εξ όσων γνωρίζω, η Φύση χρησιμοποιεί το χώμα για ποικίλες ‘’χρήσεις’’. Δεν ξέρω καμιά δραστηριότητά της που να χρησιμοποιεί τσιμέντο. Άρα κατ’ αρχήν η χρήση τσιμέντου είναι α-Φύση-κη. Η γενικευμένη όμως χρήση του τσιμέντου ως βελτιωτικού(;) του περιβάλλοντος δείχνει και την έλλειψη φιλικής προς το Φυσικό Περιβάλλον αντίληψης και της ‘’υποχρέωσης’’ να κάνουμε οπωσδήποτε ‘’παρέμβαση’’. Η έλλειψη δηλ. παρέμβασης στο Περιβάλλον θεωρείται ως εχθρική στην ‘’ανάπτυξη’’ και στην ‘’ανάπλαση’’.
Παραλογισμοί.
Δεδομενου ότι δεν είμαι ειδικός, ευχαρίστως αποδέχομαι τις ενάντιες επιχειρηματολογίες. Όπως π.χ. για την βελτιωτική παρέμβαση στην ακτή της Αρτίμου με το τοιχείο. Εξαιρετική επιτυχία! Ή για το έργο ηλεκτροφωτισμού επίσης της Αρτίμου. Κι άλλη επιτυχία!
Το χώμα, λοιπόν, ότι πολυτιμότερο μαζί με το νερό και τον Ήλιο, υπό διωγμόν. Όλες οι δημόσιες επιφάνειες του Λεμονοδάσους (γιατί τα μονοπάτια είναι το μόνο δημόσιο κομμάτι του, νομίζω) θα χάσουν το φυσικό τους χαρακτήρα.

Πρόταση:
(Γιατί μπορεί να πουν κάποιοι ότι δεν έχουμε, ότι δεν θέλουμε να γίνει τίποτα.)

1.ΝΕΡΟ. Επισκευή των κοντίτων. Έτσι δεν θα χάνεται νερό στο πότισμα. Οι απώλειες είναι μεγάλες. Από τα τόσα κυβικά που βγαίνουν από τις γεωτρήσεις, τα μισά πάνω-κάτω, πάνε στις λεμονιές τα υπόλοιπα χάνονται από διαρροές. Αν τα φιάξουμε θα πρασινίσει περισσότερο το Λεμονοδάσος και θα περισσέψει και περισσότερο νερό για τον Πόρο, για να πιούμε καλύτερο νερό, και να κάνουν και 5-6 ντούς την ημέρα οι τουρίστριες!
Γι αυτό το θέμα ξέρουν καλύτερα τα παιδιά του ΤΟΕΒ.
Αυτά τα παιδιά, που απ’ ότι γνωρίζω, δεν τους έχει πει κανένας ποτέ ένα ‘’μπράβο’’, είναι πολύ έμπειροι να προτείνουν.
Το κύριο μέλημά τους, εδώ και καιρούς, είναι το πότισμα.
Το μαρτυρά και μαρμάρινη πλάκα στον Άγιο-Σεραφείμ

που θυμίζει ότι το 1981 λειτούργησε, ξανακατασκευκασμένο, το αρδευτικό δίκτυο.

Η αναμνηστική γράφει:
ΤΟ ΑΡΔΕΥΤΙΚΟ ΕΡΓΟΝ ΤΟ ΔΙΑΣΩΣΑΝ
ΤΟ ΛΕΜΟΝΟΔΑΣΟΣ
ΕΓΕΝΕΤΟ ΥΠΟ ΤΟΥ Τ.Ο.Ε.Β.
ΕΠΙ ΗΛ. ΔΡΟΣΙΝΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ
Ε. ΜΑΡΚΟΥ Ι. ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
Σ. ΜΟΥΤΖΟΥΒΗ Σ. ΚΟΥΝΕΛΗ ΜΕΛΩΝ
ΜΕΛΕΤΗ ΓΕΩΛΟΓΟΥ ΔΡ. Σ. ΑΡΑΝΙΤΗ
ΕΝΕΚΑΙΝΙΑΣΘΗ ΥΠΟ ΔΙΟΙΚΗΤΟΥ Α.Τ.Ε.
ΚΑΘΗΓΗΤΟΥ ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΥ ΠΕΠΕΛΑΣΗ
18-7-1981

2. Αναστήλωση των μνημείων του Λεμονοδάσους, νερόμυλοι, στοές κλπ.
Μου έλεγε προχτές η Βεατρίκη, ότι σε μια από τις στοές υπάρχουν αγιογραφίες. Μου τόπαν κι άλλοι, ο Σπύρος και η Γιάννα.
Ας υποθέσουμε λοιπόν ότι ένας δάσκαλος θέλει να πάει εκδρομή τα παιδιά στο Λεμονοδάσος.
‘’Αύριο θα πάμε εκδρομή στο Λεμοδάσος (τα παιδιά πετάγονται όρθια και πανηγυρίζουν που θα χάσουν το μάθημα), να δούμε τους νερόμυλους. Πώς τους έφιαχναν οι παληοί, με τι υλικά, πως άλεθαν και έτσι γλύτωναν κόπο οι άνθρωποι, και μετά το νερό πήγαινε για πότισμα’’.
Και οι αγιογραφίες! θα ήταν μια θαυμάσια ευκαιρία να συνδεθεί το νερό, σαν πηγή ζωής, με το θρησκευτικό συναίσθημα. Κάτι σαν: ‘’ευχαριστώ’’ και κάτι σαν: ‘’Θεέ μου φύλαγέ το’’. Φαντάζομαι ότι και οι παληοί Λεμονοδασίτες κάπως έτσι θα το ένοιωθαν.
Το ίδιο περίπου θάλεγαν και κάποιοι οργανωτές εκδρομών, επισκέπτες, με πούλμαν, από πολλά μέρη της Ελλάδας που έρχονται ωθούμενοι από διηγήσεις, αναγνώσεις (Πολίτης κ.α.), κουβέντες του καφενείου, που είναι και οι πιο ανθρώπινες, να δουν το Λεμονοδάσος του Πόρου.
Έχουμε δηλαδή ένα μέρος γνωστό στο Πανελλήνιο και θέλουμε να το αλλάξουμε.
Να το κάνουμε Εκάλη, ας πούμε.
Εκείνος ο Πολίτης γιατί δεν έγραψε για την Εκάλη, αλλά για το Λεμονοδάσος;
Και γιατί ο Μπους, ο νεότερος, και ένα σωρό άλλοι επώνυμοι διάλεξαν να επισκεφτούν το Λεμονοδάσος και όχι την Εκάλη;
Ας γυρίσουμε στο θέμα μας αν κάποιοι, νόμισαν ότι παρεκλίναμε.
Άλλοι, λοιπόν, τόποι πασχίζουν να κάνουν γνωστό το μέρος τους και δύσκολα το καταφέρνουν. Και μεις που το έχουμε κάνουμε ότι δυνατόν να το ‘’αναδείξουμε’’.
Λάθος. Αποφεύγω την άλλη λέξη του συρμού. Δεν πάει στην γεννιά μου.
Η προσέλκυση επισκεπτών λοιπόν, θα ήταν πιο έντονη αφού θα υπήρχαν εκτός από το φυσικό περιβάλλον και μέρη προορισμού-τα μνημεία.
Μας λείπει ‘’του Καρδάση’’.

Εδώ η ταμπέλα ‘’ΛΕΜΟΝΟΔΑΣΟΣ’’ καλύπτει τη σκουριαμένη: «ΤΑΒΕΡΝΑ KARDASSI». Λυπηρό ε;

Κι όμως «του KARDASSΙ» είναι Ιστορία. Ταβέρνα, που ήταν ο τρίτος νερόμυλος, και ένας χώρος υπέροχης θέας, να πιείς ένα κρασάκι να ξεκουραστείς, να γαληνέψεις.

Τώρα όμως που δεν μας συγκινούν ή δεν μας ενδιαφέρουν αυτά, ο δάσκαλος θα πει στα παιδιά: ‘’Αύριο θα πάμε εκδρομή στο Λεμονοδάσος, που έχει κάτι τσιμεντωμένα και πλακοστρωμένα δρομάκια, ωραιότατα!’’. Πεζοδρόμια, να περπατάμε άνετα!

Παιδιά, αν κάνω λάθος σ’ αυτά που λέω, θα είμαι πολύ ευτυχής. Μακάρι το ‘’έργο’’ να είναι καλό και να έχουμε, όλοι που το συζητάμε, άδικο. Γιατί με όποιον κι αν το συζήτησα η αντίδραση ήταν η ίδια: Λάθος.

Στο μεσοδιάστημα, ανάμεσα στα δύο άρθρα, μού ‘ρθαν και άλλες πληροφορίες για μνημεία στο Λεμονοδάσος.
Προχτές πήγαμε με τον γείτονά μου στην Άρτιμο το Στέλιο και είδαμε ένα ‘’εργαλείο’’ των παληών Λεμονοδασιτών. Ένα φυσικό ψυγείο. Ένα χώρος μέσα σε βράχο, δίπλα σε ρέμα. Φαίνεται ότι εκεί επικρατούν χαμηλότερες θερμοκρασίες και βάζανε εκεί τα λεμόνια για να διατηρούνταν λίγο πάρα πάνω.

Το ‘’ψυγείο’’. Όμορφο, ε;

Το καταπράσινο δρομάκι-ρέμα στα κατάντη του ‘’ψυγείου’’.
Μετά την έμπνευση να το τσιμεντοστρώσουμε και να το πλακοστρώσουμε, το πράσινο θα εξαφανιστεί.
(Ενδεχομένως εδώ να γίνει διαφορετική μελέτη, επειδή πρόκειται για ρέμα και επειδή το έχουν ζητήσει τα γειτονεύοντα με το ρέμα κτήματα).

Η συνέχεια του δρομίσκου-ρέματος, στα ανάντη του ψυγείου.
Κι αυτό περιμένει τη μοίρα του, τι θα απογίνει από τις φαεινές ιδέες μας.

Κι άλλο μνημείο.
Αναφέρεται στο βιβλίο του Ιωάννου Σταμ. Σταματίου, που μου το δάνεισε ο φίλος μου ο Νίκος, που του αρέσει να ψάχνει κι αυτουνού.

Είναι μια αναθηματική στήλη, από λαξευμένη, σκούρα καφέ, Ποριώτικη πέτρα, για να θυμίζει την αυτοθυσία του Βαυαρού γιατρού ΡΟΘΛΑΟΥΦ, που στην φοβερή Πανώλη που ενέσκυψε στον Πόρο το 1837, διηύθηνε συνεργεία από γιατρούς και νοσοκόμους και που τελικά προσβλήθηκε και ο ίδιος από την νόσο και πέθανε απ’ αυτήν.
Τι είχε γίνει;
Ένα καΐκι που ερχόταν από την Κωνσταντινούπολη, του καπετάν Φάρσα, έφερε χωρίς να το ξέρει, τη φοβερή αρώστεια στην Καλαυρία.
Ένας ναύτης αρρώστησε, πέθανε, τον έρριξαν στη θάλασσα. Έτσι συνηθιζόταν. Δεν είχαν άλλη επιλογή.
Το συμβάν συνέπεσε με το Πάσχα, που οι πιστοί ασπάζονται ο ένας τον άλλο στην γιορτή. Αυτό συνέτεινε να εξαπλωθεί η αρρώστεια ταχύτατα.
Χώρισαν τότε τον κόσμο σε τρείς κατηγορίες και τους έβαλαν σε διαφορετικά μέρη:
• Τους βεβαιωμένα άρρωστους, που τους πήγαιναν σε ένα νησάκι απέναντι από την ‘’Πλάκα’’.
• Τους ύποπτους,
• Και τους υγιείς.
Τους παρείχαν όση βοήθεια μπορούσαν και περίμεναν να περάσει το κακό.

Η στήλη είναι περί τα 150μ. δεξιά όπως ανεβαίνουμε από την Πλάκα προς το Λεμονοδάσος.

και γράφει:
ΤΩ ΕΚ ΒΑΥΑΡΙΑΣ ΙΑΤΡΩ
ΡΟΘΛΑΟΥΦ,
ΤΗΣ ΦΙΛΑΝΘΡΩΠΙΑΣ ΘΥΜΑ ΓΕΝΟΜΕΝΩ
ΤΩ ΑΩΛΖ
ΕΝ ΤΗ ΝΗΣΩ ΚΑΛΑΥΡΙΑ ΥΠΟ ΠΑΝΩΛΟΥΣ
ΜΑΣΤΙΖΟΜΕΝΗ
ΟΙ ΣΥΝΑΔΕΛΦΟΙ ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ ΤΟΥ ΑΝΗΓΕΙΡΑΝ

‘’ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ ΤΟΥ’’! Ποιός τον θυμάται τώρα; Προσέχουμε τους φανφαρόνους τους παρελασάκιδες και ξεχνάμε τους άξιους, τους Πατριώτες. Άραγες ένας Βαυαρός μπορεί να είναι Έλληνας Πατριώτης;
(Δεν μπόρεσα να μην κάνω τη σκέψη ότι αυτός ο ξένος, για το ΚΑΘΗΚΟΝ και για την ΙΔΕΑ, έδωσε στον τόπο μας, στην Ελλάδα, ότι πολυτιμότερο είχε: Τη ΖΩΗ του.
Και οι δικοί μας οι αχρείοι, οι κανάγες, κλέβουν το Λαό και βγάζουν τα κλοπιμαία έξω.Φοβερό.)
Ο δάσκαλος, λοιπόν, πολλά θα είχε να πει για την φιλανθρωπία, μέχρις θυσίας, του γιατρού. Τα ευγενικά αισθήματα, την αυταπάρνηση, που δεν έφυγε στην πατρίδα του μόλις ενέσκυψε η ασθένεια αλλά στάθηκε εδώ, στον Πόρο, να προσφέρει στην κοινωνία.
Ενώ τώρα που θα ‘’αναδείξουμε τα μονοπάτια’’ και όχι τα μνημεια του Λεμονοδάσους, τι να πει;
Για τις ωραίες πέτρες και το τσιμέντο που θα σκεπάσουν τα φυσικά ζωντανά μονοπάτια;
Κι άλλη αναθηματική πλάκα για τον δήμαρχο Καραμάνο στον Άγιο Σεραφείμ, για τη βοήθεια που προσέφερε να ξαναφυτευτεί το Λεμονοδάσος, μετά τον αφανισμό του από ασθένεια.


Προσπερνάμε και δεν διαβάζουμε.
Και γω τα ίδια.
40 χρόνια περνάω μπροστά από τον ΡΟΘΛΟΥΦ και τον ΚΑΡΑΜΑΝΟ και δεν είχα παρατηρήσει.
Και τώρα δεν είναι αργά.
Και τώρα, να συμμαζέψουμε το μυαλό μας, καλά είναι.

Από κοντά. Να δούμε τι γράφει

ΤΟ ΔΕ ΛΕΜΟΝΟΔΑΣΟΣ
ΑΡΙΘΜΟΥΝ ΥΠΕΡ ΤΑΣ 20000
ΥΨΙΚΟΜΩΝ ΛΕΜΟΝΕΩΝ
ΠΡΟΣΕΒΛΗΘΗ ΤΩ 1873
ΥΠΟ ΚΟΜΜΙΑΣΕΩΣ ΕΝ-
_ΣΚΗΨΑΣΗΣ ΤΟ ΠΡΩΤΟΝ
ΕΝ ΔΑΜΑΛΑ ΤΩ 1869
ΑΝΕΦΥΤΕΥΘΗ ΔΕ ΣΥΝ-
ΔΡΟΜΗ ΤΟΥΔΗΜΟΥ ΕΝ
ΕΤΕΣΙ 1882 ΚΑΙ 1883 ΔΙΑ
ΝΕΡΑΤΖΟΦΥΤΑΝ

Ο ΔΗΜΑΡΧΟΣ
ΣΠΡ ΚΑΡΑΜΑΝΟΣ

Μπορεί η ‘’Πολιτεία’’ να έχει τη δύναμη να κάνει ότι θέλει, αλλά και η ΙΣΤΟΡΙΑ γράφει, ποιος βοηθάει και ποιος χαλάει.

Υπάρχουν κι άλλα ερωτηματικά, όσον αφορά το έργο τσιμεντώματος.
Όπως π.χ.: Είναι η Περιβαλλοντική μελέτη σύμφωνη με την επιταγή του ΦΕΚ 849/25-Σεπτ-1979, ότι η περιοχή είναι ‘’εξαίρετου φυσικού κάλλους και χρήζει προστασίας;’’
Και τι νόημα να έχει αυτή η προστασία; Να έχει σχέση με την διατήρηση του τοπίου ή όχι.
Αλλά μπορεί να μου πεις, ΄΄σιγά μη λάβουμε υπ’ όψι μας το νόμο’’.
Εδώ, η ίδια η Πολιτεία παραβιάζει μέρα παρά μέρα το Σύνταγμα και εμείς θα κοιτάξουμε τι λέει ο νόμος;
Ωραίο θέμα, αλλά θέλει κι αυτό πολύ χώρο. Ίσως να το κουβεντιάσουμε άλλη φορά.
Και μετά: Υπάρχουν μελέτες; Περιβαλλοντική και Σκοπιμότητας; Να βλέπαμε και το σκοπό αυτού του έργου και πως δεν θίγει το Περιβάλλον. Γίνεται εκεί μνεία του ανωτέρω ΦΕΚ;
Στα πλαίσια λοιπόν της ‘’ανοιχτής διακυβέρνησης’’, χρήσιμο θα ήταν να δημοσιευόταν η μελέτη, να μπορεί να τη δει ο κόσμος και να βγάλει συμπέρασμα.
_________________________

Αυτή η συζήτηση που γίνεται για το Λεμονοδάσος, δεν θα μπορούσε να γίνει χωρίς την συμμετοχή του Μπάμπη, που όχι μόνο την φιλοξενεί αλλά και επιμελείται την παρουσίαση.
Επίσης, ίσως τον σημαντικότερο ρόλο παίζει η συμμετοχή στη συζήτηση συνανθρώπων μας.
Στα πλαίσια αυτής της συζήτησης θα ήθελα να πω δυο λόγια για:
-Τη Γιάννα, που η συμμετοχή της στο διάλογο είναι πολλαπλά ωφέλιμη. Στο σχόλιό της παρουσιάζει τις αναμνήσεις της από παλιότερα και ξυπνά ανάλογες, σε όλους όσους περπατήσαμε το Λεμονοδάσος.
Εκτός αυτού θέλουμε να σημειώσουμε το έργο που, αρκετά χρόνια, επιτελεί στο Γαλατά.
Τριγυρνά τη χώρα και με την ικανότητα που έχει μαθαίνει, από πρώτο χέρι τους τοπικούς χορούς της Πατρίδας και τους φέρνει εδώ, στα παιδιά μας.
Ακόμα, σαν μέλος του πολιτιστικού συλλόγου ‘’οι φίλοι της Παράδοσης’’ ενδιαφέρθηκε, τόσο η ίδια, όσο και ο Σπύρος και τα άλλα παιδιά του συλλόγου και πήραν απόφαση να βοηθήσουν προς την κατεύθυνση της διατήρησης του Λεμονοδάσους.
Γιάννα, θέλουμε κι άλλη βοήθεια. Ήδη γνωρίζω ότι έχετε κάποιες ιδέες.
Πρώτα ο Θεός.

-Αντρέα, θα ‘λεγα να πάρεις και κανά περιβόλι στο Λεμονοδάσος. Χάρηκα που γνωριστήκαμε. Δεν έχω καταφέρει να γνωριστώ με Έλενα και Δώρα.
Αντρέα, βόηθα και τώρα που πάμε σε πιο δύσκολα αλλά απολύτως αναγκαία όπως βλέπεις. Ψάχνουμε για άρχοντες με γούστο και σε διαβεβαιώνω ότι υπάρχουν στο Δήμο μας.
Έχουμε στο Δήμο ανθρώπους με βαρειά ονόματα που ενδιαφέρονται και για το όνομά τους και για το τι θα πει η Ιστορία γι αυτούς. Είναι άνθρωποι δικοί μας. Και είμαι βέβαιος ότι αγαπούν το Λεμονοδάσος.
Δεν υπάρχει Ποριώτης που να μην θέλει να διατηρηθεί το Λεμονοδάσος. Τα προβλήματα που δημιουργεί αυτή η επιθυμία της διατήρησης είναι γνωστά. Χαμηλό εισόδημα από το λεμόνι κ.α.
Θα τα δούμε όταν προβληθούν από το φιλόξενο βήμα του Porosnews.

-Κώστα, γάντι στην περίπτωση το ποίημα.
Διαβάζοντας τις δυο τελευταίες αράδες του ποιήματος που χάρισες στην κουβέντα μας, μου ήλθε στο μυαλό μια ρήση που λέει ο Λαός που επισημαίνει το ευμετάβλητο, το πρόσκαιρο. Λέει:
«Εκεί που λες ‘’Δόξα σοι ο Θεός’’ νάσου και φωνάζεις ‘’Βόηθα Παναγιά μου’’».
Αυτό έπαθα και γω διαβάζοντας την είδηση που συνεισέφερε στην στήλη η Δώρα.
Μόλις τη διάβασα βόγκηξα:
-Ωωωωωωωχ. Ήταν ανάγκη Παναγιά μου να ενδιαφερθεί η ‘’Πολιτεία’’ για το Λεμονοδάσος;
-Μα θα μου πεις: Είσαι προκατειλημμένος με την ‘’Πολιτεία’’!
-Και θα σου απαντήσω: Μάλιστα, βέβαια, πάρα πολύ. Αφού μέχρι τώρα όπου παρεμβαίνει ή ‘’Πολιτεία’’ χορτάρι δε φυτρώνει. Και όπου γίνεται της κακομοίρας, αδιαφορεί. Γιατί λοιπόν, αφού υπάρχει τέτοια εμπειρία, να είμαι χαρούμενος με το ενδιαφέρον της για το Λεμονοδάσος;
Προτείναμε όμως και ιδέες, μήπως και πούνε ότι δεν θέλουμε να γίνεται τίποτα. Αν και το τίποτα θα ήταν σωτήριο, μπροστά στις ιδέες που έχει η ‘’Πολιτεία’’.
-Παναγιώτη, εκείνη η ιδέα σου για το τσιπουράκι φαίνεται καλή. Να μαζευτούμε ένα βράδυ σε ένα ωραίο ταβερνάκι να τα πούμε. Το προτείνει και ο Αλέξανδρος.
Παιδιά να είμαστε αισιόδοξοι. Αυτή η προσπάθεια κάτι θα βγάλει.

-Μαρίνα, πάντα σταράτη, σαφής. Σε θυμάμαι από την γνωστή εκδήλωση του συλλόγου γυναικών Πόρου.
Υπάρχουν ελπίδες να σταματήσουμε το κακό.
Ενδιαφέρονται πολλοί άνθρωποι για το Λεμονοδάσος.
Και όχι μόνο από τον Πόρο.
Μου κάνει εντύπωση που ενδιαφέρονται άνθρωποι από την ξενητειά. Έλληνες της διασποράς. Παρακολουθούν το Porosnews και πέρνουν μέρος στην συζήτηση συμπατριώτες μας, που δουλεύουν σε αποστολές, σε επιχειρήσεις μεγάλες, που διδάσκουν σε ξένα πανεπιστήμια.
Θα επιμένουμε.
-Γιούλα, θυμάσαι τότε που ‘’έριχναν’’ το τοιχείο στην Άρτιμο;
Μόλις είδα τις μπετονιέρες να ‘’ρίχνουν’’ μπετό μου ανέβηκε το αίμα στο κεφάλι:
-«Τι κάνετε εδώ ρε παιδιά;»
Και η επι λέξει απάντηση:
-«Μη φωνάζεις κυρ-Τάσο να ρίξουμε κάνα φράγκο στην τσέπη. Δεν υπάρχουν δουλειές».
Καλοί άνθρωποι του συνεργείου, δε λέω. Κάνουμε παρέα. Απλώς δεν είχαν συνείδηση του τι έκαναν. Αυτό όμως δεν επιτρεπόταν για τους γνωρίζοντες.
Τρέξαμε τότε και μαζέψαμε, αν θυμάμαι καλά, 14 υπογραφές από Ποριώτες και Γαλατιώτες, γρήγορα-γρήγορα, γιατί δεν είχαμε χρόνο-το ‘’έργο’’ προχωρούσε, και στείλαμε ένα κείμενο στον τότε Νομάρχη, όπου αναφέραμε ότι δεν έπρεπε να γίνει κατ’ αυτόν τον τρόπο το έργο στήριξης του δρόμου γιατί δίπλα υπήρχε Ιστορική ακτή ‘’εξαίρετου φυσικού κάλλους’’.
Αν οι πληροφορίες μου είναι σωστές, ο Νομάρχης ρώτησε τις υπηρεσίες του αν ακουλουθήθηκαν οι νόμιμες διαδικασίες, και μετά την καταφατική απάντηση το έργο προχώρησε.
Κάτι σαν αυτό που ειπώθηκε στη Βουλή των Ελλήνων και θα μείνει στην Ιστορία σαν παράδειγμα αμορφωσιάς και ασυνειδησίας πως, ‘’ότι νόμιμο και ηθικό’’.
Και να το αποτέλεσμα: Η μη αναστρέψιμη καταστροφή της Αρτίμου.
Θα ήταν και σκόπιμο και παιδευτικό, να μην αναρτώνται μόνο αναθηματικές πλάκες για όσους προσφέρουν αλλά και για όσους καταστρέφουν.
Ο διάλογος που έχει ήδη αναπτυχθεί για το Λεμονοδάσος μέσα από τις σελίδες του Porosnews αλλά και στα καφενεία, στην Κοινωνία, έχει και αυτό το σκοπό: Να μη βρεθεί κάποιος αρμόδιος κάποτε που να προφέρει τη φράση, «Κάναμε λάθος, καταστρέψαμε το Λεμονοδάσος».
Ο διάλογος αυτός θα του στερήσει αυτήν την δυνατότητα.
Δεν θα πρόκειται για λάθος αλλά για ενσυνείδητη καταστροφή.

Τάσος Γκούμας




Comments (11)

Trackback URL | Comments RSS Feed

  1. Νάγια Κοράλλη says:

    Κύριε Τάσο,

    Η προσπάθεια που κάνετε για να αναδείξετε το Λεμονοδάσος και τις ομορφιές του είναι σίγουρα άξια συγχαρητηρίων (αν και δε μου αρέσει η φράση, γιατί μου θυμίζει ξύλινη γλώσσα). Θα τη χαρακτήριζα καλύτερα συγκινητική. Το Λεμονοδάσος αντέχει χάρις μερικούς ρομαντικούς και ευσυνείδητους κατοίκους.

    Η αλήθεια είναι ότι όλα αυτά που γράφεται έχουν και παιδευτικό χαρακτήρα. Εγώ προσωπικά δεν ήξερα τα περισσότερα από αυτά που αναφέρατε στο πιο πάνω άρθρο σας.

    Κάποιες τέτοιες αναφορές στο Λεμονάδος μου θυμίζουν εκδρομές με την οικογένειά μου στο κτήμα ενός φίλου, που σχεδόν πάντα κατέληγαν σε έναν περίπατο προς του Καρδάση για να δούμε τα παιδιά τον καταρράκτη και να πιούμε φυσική λεμονάδα!.

    Πραγματικά έχω όμορφες αναμνήσεις από το Λεμονοδάσος και θλίβομαι όταν συναντώ ανθρώπους και με ρωτούν “υπάρχει ακόμα το Λεμονοδάσος;” ή “Α, όταν πήγαινα παλιά στον Πόρο θυμάμαι το όμορφο Λεμονοδάσος”. Τι να απαντήσω σε αυτούς τους ανθρώπους; Ότι ένα από τα πιο όμορφα μέρη έχει μείνει αναξιοποίητο, ρημάζει και το θυμούνται μόνο σε εκλογές και σε τουριστικές εκθέσεις;

    Και άντε και το διαφημίζεις και έρχεται ο τουρίστας και θέλει να πάει… Πως θα πάει και τι θα πάει να δει, όταν δεν υπάρχει τίποτα που να τον καθοδηγήσει; Το πρώτο που μου έρχεται στο μυαλό είναι το πολύ απλό, χωρίς να γίνει καμία παρέμβαση, έτσι όπως είναι χωμάτινα τα δρομάκια, να αξιοποιηθούν για περιπατιτικό τουρισμό. Ούτε πολλά έξοδα χρειάζονται, ούτε τίποτα. Μόνο λίγο οργάνωση, αλλά δυστυχώς πάσχουμε και από τα απλά.

    Και πλέον θεωρώ ότι βαρέθηκε ο κόσμος τη ζωή της πόλης και τα “καλοφτιαγμένα” τσιμεντένια δρομάκια. Αναζητά την απλότητα. Λίγη μυρωδιά από το φρέσκο χώμα (ιδίως μετά τη βροχή είναι απίστευτη…), έναν ήρεμο περίπατο ανάμεσα στα δέντρα, λίγη γαλήνη. Χαρακτηριστικά που προσφέρονται απλόχερα στο συγκεκριμένο κομμάτι γης.

    Ελπίζω κάποια στιγμή να συνειδητοποιήσουμε όλοι το στολίδι που έχουμε και λέγεται Λεμονοδάσος και να βοήθήσουμε, όπως μπορεί ο καθένας, για να σωθεί και να αξιοποιηθεί.

    Νάγια Κοράλλη

  2. Τάσος Γκούμας says:

    Κυρία Νάγια,
    πραγματικά αυτή η μυρωδιά του βρεγμένου χώματος σου φτάνει μέχρι την ψυχή.
    Η αναφορά σας στους ρομαντικούς, μου έφερε στη μνήμη ένα σύνθημα του Γαλλικού Μάη του ’68. Έλεγε: ‘’Ας είμαστε ρεαλιστές, ας επιδιώκουμε το απραγματοποίητο’’. Νομίζω, ότι καμμιά φορά ο ‘’ρεαλιστής’’ που συμβιβάζεται με ότι επικρατεί γύρω του άσχετα αν αυτό ωφελεί ή όχι την Κοινωνία, προσφέρει λιγότερα από έναν ρομαντικό. Αυτό τουλάχιστον δείχνει η πορεία που ακολουθεί ο Πλανήτης.
    Καταστρέφουμε εμείς οι ‘’προσγειωμένοι’’ το χώρο που ζούμε και αφήνουμε στους επόμενους ένα Περιβάλλον χειρότερο απ’ αυτό που χαρήκαμε εμείς. Η συμμετοχή σας στο διάλογο και η συνεισφορά σας με τις εικόνες που περιέχονται στο σημείωμά σας, όπως και όλων που συμμετέχουν, ενισχύει και το ενδιαφέρον των συνανθρώπων μας που βρίσκονται σε θέσεις εξουσίας και μπορούν να παίρνουν αποφάσεις για τα κοινά.
    Μαθαίνω ότι βρίσκεται σε εξέλιξη μια προσπάθεια, ώστε σύντομα να γίνει μια σημαντική κοινωνική-πολιτιστική εκδήλωση στο Λεμονοδάσος. Οι διοργανωτές είναι ανοιχτόμυαλοι και ευαίσθητοι άνθρωποι και όσοι θέλουμε μπορούμε να χωρέσουμε σ’ αυτήν την εκδήλωση, έστω και μόνο περπατώντας τα μονοπάτια.
    Υπάρχει ευαισθησία για τον χώρο αυτό η οποία εκδηλώνεται αβίαστα. Εύχομαι να συνεχίσουμε. Κάτι θα καταφέρουμε.
    Επί του πιεστηρίου! Μισή ώρα πριν στείλω το παρόν μαθαίνω ότι θα γιορταστεί η Ανάσταση φέτος στον Άγιο Σεραφείμ ”με τις μυρωδιές της Λεμονιάς” όπως χαρακτηριστικά μου είπε ο Δημήτρης. Η λειτουργία θα διαρκέσει πάνω-κάτω από τις 21.45 έως τις 22.15.
    Καλή Ανάσταση.
    Τάσος Γκούμας.

  3. Γιάννης Γκούμας says:

    Καλησπέρα
    Θα ήθελα και εγώ να δω το Λεμονοδάσος να περπατιέται και να είναι πόλος έλξης τουριστών για τον τόπο μας. Γενικά άκουσα ότι εγκρίθηκε δισθεώρατο κονδύλι για ένα έργο ανάπλασης δάσους με το οποίο αντί να ακολουθήσουμε μία μελέτη που προτίνει πρόχειρα μπετά και φωτισμούς μέσα στο δάσος, να ακολουθήσουμε τακτικές που εφαρμόζονται χρόνια από φυσιολάτρες και οργανώσεις που προστατεύουν φυσικά τοπία.
    Στο μυαλό μου έρχονται πρόχειρα:
    1)Αναζήτηση και ανάδειξη ξέφωτων και ιδανικών σημείων ως προορισμούς μέσα στο λεμονοδάσος, συμπεριλαμβάνοντας τα αναφερθέντα μνημεία.
    2)Ανάδειξη, καθαρισμός και κατά περίπτωση δημιουργία μονοπατιών χωρίς προσθήκη δομικών υλικών, πλην χρήσης τοπικής πέτρας για δημιουργία σκαλοπατιών σε σημεία με έντονη κλίση
    3)Από την εξοικονόμιση χρημάτων από το κονδύλι, δημιουργία συγκοινωνίας, ίσως με μικρά λεωφορεία για τουριστική εκμετάλλευση από τα τοπικά γραφεία, προσθέτοντας τουριστική ανταγωνιστηκότητα στον τόπο αναδεικνύοντας αντί να καταστρέφουμε ένα διαμάντι της φύσης.

    4)Ίσως είναι τραβηγμένο αλλά θα το πω…το λεμονοδάσος παρουσιάζει ιδιαίτερο ερευνητικό ενδιαφέρον. Θα μπορούσε στα πλαίσια της ερευνητικής δραστηριότητας διεθνούς φήμης της περιοχής μας (Δενδροκομικός σταθμός), να δημιουργούνταν επιπλέον θέσεις εργασίας για νέους επιστήμονες και να μελετηθεί η κυριάρχηση ενός καλιεργήσιμου φυτού σε δάσος σε φυσική αρμονία με τους υπόλοιπους οργανισμούς, με πιθανή μελλοντική εξέλιξη τον συνεδριακό τουρισμό στην περιοχή μας, με θέματα γεωπονίας και σύγχρονων εφαρμογών της.

  4. Κώστας Μοσχογιάννης says:

    Φίλε Τάσο
    Διάβασα τα άρθρα σου για το λεμονοδάσος και σε συγχαίρω, πολύ καλή δουλιά.
    Επιτρεψέ μου να επισημάνω έναν σημαντικό παράγοντα για την επιβίωση του λεμονοδάσους.
    Είναι το πότισμα, κυρίως ο τρόπος ποτίσματος, με αποτέλεσμα την κατασπατάληση του νερού και τη συχνότητα ποτίσματος, μόνο τρία ποτίσματα για όλο το καλοκαίρι, ενώ αντίστοιχα σε άλλα μέρη ποτίζονται κάθε 10 ημέρες, ακόμα και κάθε 4 ημέρες από τον Απρίλιο και μετά.
    Οι λεμονιές αντέχουν αν και δεν λαμβάνουν το νερό που χρειάζονται μόνο και μόνο επειδή είναι λεμονοδασιώτικες λεμονιές, αλλά η παραγωγή τους είτε είναι ελάχιστη είτε ακατάλληλη για προώθηση λεμονιού λεμονοδάσους και μάλιστα φημισμένου λεμονιού.
    Επίσης είναι απαράδεκτο να υπάρχει νερό, η νέα γεώτρηση, και να μην υπάρχει τρόπος να εξοπλιστεί, κάτι που μπορεί να το κάνει ο κάθε ιδιώτης.
    Με την ενεργοποίηση της αφ΄ενός θα αυξηθεί ο αριθμός των ποτισμάτων, και αφ΄ετέρου θα ξεκουράζεται η άλλη γεώτρηση ώστε να μην εξαντληθεί και βρεθούμε μπροστά σε δυσάρεστες καταστάσεις, παντελούς έλλειψης νερού.
    Για την λεπτομερή εξέταση του προβλήματος νερού θα μπορούσαμε να το συζητήσουμε κατ΄αρχήν με το ΔΣ ΤΟΕΒ και μαζί τους στη συνέχεια, όπου κριθεί σκόπιμο.

    Κώστας Μοσχογιάννης

  5. ΣΙΣΜΑΝΗΣ ΠΕΤΡΟΣ says:

    ΣΥΧΓΑΡΗΤΗΡΙΑ ΠΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΟ ΑΠΙΘΑΝΟ ΑΡΘΡΟ ΣΑΣ.ΕΙΝΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙ ΛΥΠΗΡΟ ΝΑ ΒΛΕΠΟΥΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΨΗ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΑΣ ΛΕΜΟΝΟΔΑΣΟΥΣ(ΑΜΕΣΑ ΚΑΤΟΙΚΩ ΜΕΣΑ ΣΕ ΑΥΤΟ ΜΟΝΙΜΑ),ΚΑΙ ΑΠΛΑ ΝΑ ΤΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΟΥΜΕ ΩΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΑΠΕΙΡΟΥ ΚΑΛΟΥΣ Η ΑΠΕΙΡΟΥ ΧΑΛΟΥΣ ΑΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΥΤΗ Η ΕΚΦΡΑΣΗ.ΟΛΟΙ ΘΥΜΟΜΑΣΤΕ ΤΟΥΣ ΚΑΤΑΡΑΚΤΕΣ ΣΤΟΥ ΚΑΡΔΑΣΗ ΠΟΥ ΠΗΓΑΙΝΑΜΕ ΠΙΤΣΙΡΙΚΑΔΕΣ ΚΑΙ ΜΠΑΙΝΑΜΕ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΟ ΚΡΥΟ ΝΕΡΟ ,ΤΗΝ ΦΡΕΣΚΙΑ ΛΕΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΟΛΟ ΑΥΤΟ ΤΟ ΣΚΗΝΙΚΟ ΠΟΥ ΤΟ ΑΝΤΙΚΑΘΙΣΤΑ ΤΩΡΑ Η ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΨΗ, Η ΜΠΟΧΑ ΤΩΝ ΑΜΑΖΕΥΤΩΝ ΣΚΟΥΠΙΔΙΩΝ ,Η ΔΙΨΑ ΤΩΝ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΤΟΥΣ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟΥΣ ΚΑΙ ΟΧΙ ΜΟΝΟ ΜΗΝΕΣ ,ΚΑΙ Η ΕΛΛΕΙΨΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΟΥ ΑΠΙΘΑΝΟΥ ΑΥΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΠΟΥ ΜΑΣ ΧΑΡΙΣΤΗΚΕ ΑΠΛΟΧΕΡΑ.ΕΛΠΙΖΩ ΝΑ ΓΥΡΙΣΕΙ Η ΕΞΟΥΣΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΛΕΜΟΝΟΔΑΣΟΣ ΚΑΙ ΝΑ ΚΕΡΔΙΣΕΙ ΠΑΛΙ ΤΟΝ ΤΙΤΛΟ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΑΠΕΙΡΟΥ ΚΑΛΟΥΣ. ΣΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ

  6. Τάσος Γκούμας says:

    Πέτρο μου,
    τα άρθρα είναι προϊόν συλλογικής επιθυμίας και συμμετοχής όπως αυτή η δική σου.
    Ότι και να γράψει κανείς δεν θα έχει νόημα αν δεν το αγαπά αυτός που το διαβάζει. Ακόμα καλύτερα και όταν απαντά δημόσια, όπως όλοι οι φίλοι που πέρνουν μέρος στον προβληματισμό .
    Αλλά ακόμα και όσοι δεν τους έρχεται εύκολο να μπουν στο δημόσιο διάλογο-αναζήτηση, σε διαβεβαιώ ότι εκδηλώνουν το ενδιαφέρον τους και την ευχαρίστησή τους, είτε στο δρόμο που συναντιώμαστε, είτε στο Καφενείο, στις παρέες.
    Βέβαια για να διατηρηθεί το Λεμονοδάσος δεν είναι εύκολο. Κυρίως είναι θέμα νοοτροπίας και διαφορετικής εκτίμησης του συμφέροντος.
    Π.χ. βλέπουμε στο Διαδίκτυο πολλά μέρη της Ελλάδας με κόπο και αγωνία να προσπαθούν να διαφημίσουν τον τόπο τους τον οποίο και περιποιούνται με πολλή φροντίδα, ώστε να γίνει και ελκυστικός και γνωστός.
    Εμείς που ήδη έχουμε έναν τόπο πολυδιαφημισμένο και γνωστό στο Πανελλήνιο δεν βλέπω να έχουμε καταφέρει πολλά πράγματα. Μάλλον ζημιές κάνουμε.
    Να σου πω και κάτι που θα σου αρέσει: Ανάμεσα σ’ αυτούς που παίρνουν μέρος στο διάλογο είναι τέσσερις Έλληνες της διασποράς που εκεί στα ξένα παρακολουθούν το Porosnews και το Λεμονοδάσος.
    Η συμμετοχή σου στο διάλογο δίνει κουράγιο.
    Πέτρο, έχουν γραφτεί συνολικά τέσσερα άρθρα για το Λεμονοδάσος στην ενότητα του Porosnews «Περιβάλλον», τα εξής:
    1. {Το Λεμονοδάσος παρ’ όλες τις α-φιλότιμες δράσεις μας, εξακολουθεί να είναι ωραίο.}
    2. {Όπου το ενδιφέρον της ‘’Πολιτείας’’ εκδηλώνεται, χορτάρι (περιβαλλοντικώς) δεν φυτρώνει.}
    3. {Λεμονοδάσος, μέρος (επεισόδιο!) 3ο- Το νέος έργο, προβληματισμοί, μια πρόταση.}
    4. (Μια ιδέα για το Λεμονοδάσος.)
    Τα αναφέρω γιατί μπορεί, κάποιοι που ενδιαφέρονται, να μην τα έχουν δει.
    Όμως εκτός του κυρίως κειμένου μεγάλη σημασία έχουν και τα σχόλια που έχουν γραφτεί γι αυτά. Μακάρι να έχουμε περισσότερα.
    Θα συνεχίσουμε την προσπάθεια βάζοντας και πιο δύσκολα θέματα που αφορούν το Λεμονοδάσος.

    Τάσος Γκούμας

  7. Ανδρέας Δανόπουλος says:

    Ο «χείμαρρος της Αρτίμου» χτύπησε για 3η φορά .

    Κύριε Τάσο , ξέρεις πολύ καλά ότι τα άρθρα σου δεν μπορώ να τα διαβάσω σε μια μόνο ανάγνωση . Στέκομαι στις πρώτες 15 γραμμές του άρθρου , με υπόσχεση να διαβάσω τα προβλεπόμενα άρθρα της μελέτης και να μελετήσω τα σχέδια .
    Είμαι χαρούμενος από την πληροφορία ότι εγκρίθηκε η μελέτη ! Βέβαια θέλει πολύ αγώνα έως την υλοποίηση του μελετώμενου έργου ( εξασφάλιση χρηματοδότησης , δημοπράτηση , τυχόν ενστάσεις , υπογραφή σύμβασης και εγκατάσταση εργολάβου κλπ ) .
    Το σίγουρο είναι ότι ακόμα και με την έναρξη των εργασιών μπορούν πολλά να τροποποιηθούν στο έργο , αρκεί να υπάρχει συνεργασία όλων . Η επιτόπια συζήτηση με τον ανάδοχο και την Επιβλέπουσα Αρχή θα λύσει πολλά από τα προβλήματα .
    Είμαι σίγουρος ότι με την υλοποίηση του έργου σίγουρα θα έχει γίνει ένα βήμα αναβάθμισης στο ήδη εγκαταλελειμμένο Λεμονοδάσος . Το εάν θα φτάσει ποτέ (και πως ?) στην εποχή της δόξας του είναι ένα άλλο ζήτημα , στο οποίο είμαι απαισιόδοξος .
    Οι ανησυχίες σου βέβαια είναι γιατί έχεις «καεί από τον χυλό» των φωτιστικών της Αρτίμου αλλά πιστεύω πως υπάρχει πλέον ευαισθητοποίηση των πολιτών της περιοχής για την πορεία του Λεμονοδάσους ! Είναι δύσκολο να βρεις την χρυσή τομή στα αιτήματα των πολιτών και στην διατήρηση της (έστω και εγκαταλελειμμένης) ομορφιάς του τόπου !
    Σταματάω τον μονόλογο και θα επανέλθω αφού διαβάσω την μελέτη .
    Φιλικά Ανδρέας .

  8. Γιάννης Δημητριάδης says:

    Αγαπητέ Τάσο,

    Αφού σε συγχαρώ και εγώ για τα καταπληκτικά σου κείμενα, θα ήθελα, με αφορμή το σχόλιο του φίλου Ανδρέα Δανόπουλου, να σας ενημερώσω σχετικά με την εν λόγω Μελέτη. Όταν, στις 18.10.2012, επρόκειτο να συζητηθεί στο ΔΣ Πόρου το θέμα της αποδοχής της, επικοινώνησα με τους αρχιτέκτονες Δημήτρη Διαμαντόπουλο και Νίκο Δημητριάδη, στους οποίους έθεσα υπόψη το εισηγητικό σημείωμα της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου Πόρου, προκειμένου να με συμβουλεύσουν αναφορικά με την «αρχιτεκτονική της ποιότητα» (ως μη ειδικός, με τον όρο αυτό εννοώ την συμβατότητά της με το περιβάλλον και την αξία του χώρου). Και οι δύο, με βάση τα λίγα στοιχεία που αναφέρονταν στην εισήγηση, εξέφρασαν τους προβληματισμούς τους και μου ζήτησαν να μεταφέρω στο ΔΣ την πρόθεσή τους να μελετήσουν τη Μελέτη και, εφόσον τους ζητηθεί, να εκπονήσουν αφιλοκερδώς μια πρόταση αναθεώρησής της, η οποία θα ήταν δυνατό να εκτελεστεί με τον ίδιο προϋπολογισμό.

    Κατά τη συζήτηση του θέματος στο ΔΣ, η παράταξή μου μετέφερε την πρόταση αυτή, η οποία έγινε αποδεκτή από τον Δήμαρχο και τους συμβούλους της πλειοψηφίας και έτσι ψηφίστηκε ομόφωνα η αποδοχή της Μελέτης υπό την προϋπόθεση του ελέγχου της και της πιθανής βελτίωσής της από τους δύο αρχιτέκτονες. Λίγες μέρες αργότερα, ο Πρόεδρος του ΔΣ μού χορήγησε αντίγραφο της Μελέτης, το οποίο διαβίβασα στους δύο αρχιτέκτονες, οι οποίοι αμέσως με ενημέρωσαν για την ενίσχυση των αντιρρήσεών τους και για την αναγκαιότητα αναθεώρησης της Μελέτης, επισημαίνοντας ότι αυτό μπορεί να επιτευχθεί χωρίς να μεταβληθεί το κόστος της. Από τη μεριά μου, τούς ζήτησα να συντάξουν ένα υπόμνημα με τις παρατηρήσεις τους και την έγγραφη προσφορά τους για αναθεώρηση της Μελέτης χωρίς αμοιβή.

    Ωστόσο, όταν στις 24.10.2011 δημοσιεύτηκε η σχετική Απόφαση του ΔΣ (αρ. 153/2011), κατάλαβα ότι (για λόγους που δεν θέλω να αναπτύξω στο παρόν, για να μην υποβιβάσω τον διάλογο στον οποίο συμμετέχω) οι συνεννοήσεις που έγιναν με ειλικρίνια και θετική διάθεση, ήταν μάλλον μάταιες και κυρίως ότι το Λεμονοδάσος κινδυνεύει από την εκτέλεση μίας ακατάλληλης Μελέτης μόνο και μόνο επειδή βρέθηκε το σχετικό κονδύλι. Σύμφωνα λοιπόν με την διατύπωση της εν λόγω Απόφασης, η Μελέτη έγινε αποδεκτή ομόφωνα χωρίς κανέναν όρο! Χωρίς η παράταξή μου να έχει προτείνει την βελτίωσή της (αντίθετα φαινόμαστε να την αποδεχτήκαμε ανεπιφύλακτα), χωρίς οι δύο αρχιτέκτονες να προσέφεραν τις υπηρεσίες τους και χωρίς το ΔΣ να τις αποδέχθηκε (μην σας κάνει εντύπωση, έχουν συμβεί και χειρότερα). Παρ’ όλα αυτά, με την προτροπή μου, οι κύριοι Διαμαντόπουλος και Δημητριάδης μελέτησαν τη Μελέτη, συνέταξαν το υπόμνημά τους και στις 2.4.2012 το υπέβαλαν στο Δήμο Πόρου, από τον οποίο πλέον περιμένουν απάντηση. Θα ήθελα πολύ να αποδειχτεί ότι η ανακριβής διατύπωση της Απόφασης έγινε από απλό λάθος, και κλείνω την παρέμβασή μου με την ελπίδα αυτή.

    Χαιρετισμούς και ευχές για καλό Πάσχα,
    Γιάννης Δημητριάδης

  9. Τάσος Γκούμας says:

    Αγαπητοί Ανδρέα και Γιάννη,
    Η συμμετοχή σας στην προσπάθεια συνεισφέρει στοιχεία χρήσιμα για ενημέρωση και τονώνει το ενδιαφέρον που πάντα είναι ωφέλιμο.
    Η ιδιότητα του Γιάννη, ως επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης, φέρνει το θέμα στα όργανα του Δήμου και σηματοδοτεί την διεύρυνση του προβληματισμού και εκεί.
    Είναι θετική η διαδικασία της ανοικτής διαβούλευσης που εξήγγηλε ο Δήμος πριν μερικούς μήνες, γιατί έτσι πετυχαίνει και την ανάπτυξη προβληματισμού και την στάθμιση του ενδιαφέροντος για το θέμα.
    Ίσως να ήταν θετικό να δημοσιοποιήσουμε και ένα αίτημα που υποβάλαμε πέρσυ στο Δήμο 30 πάνω-κάτω πολίτες και δύο πολιτιστικοί σύλλογοι, ο σύλλογος γυναικών Πόρου ‘’Ποριώτισσα’’ και ο σύλλογος Γαλατά ‘’οι φίλοι της παράδοσης’’ για το έργο ηλεκτροφωτισμού της Αρτίμου, ώστε να τεθεί και αυτό υπό την κρίση των συμπατριωτών μας και ναβοηθηθεί κι ο Δήμος που δυσκολεύεται να αποφασίσει.
    Όσον αφορά την αποδοχή ή τροποποίηση ή απόρριψη της μελέτης της πεζοδρόμησης του Λεμονοδάσους, πράγματι η απαράβατη πρακτική που εφαρμόζεται είναι, ότι όταν μας προσφέρεται μια μελέτη και μάλιστα χρηματοδοτημένη είναι περίπου αδιανόητο να την απορρίψουμε και να την στείλουμε ” ‘κεί απ’ όπου ήρθε”. Σχεδόν την ‘’περνάμε’’ χωρίς να την κοιτάξουμε.
    Ένας φίλος που γνωρίζει το αντικείμενο καλά με ρώτησε: «Ποιός είναι ο προϋπολογισμός του έργου;» Του είπα ότι είχα ακούσει για 1,2εκ. σε 4 δόσεις.
    Ο συνομιλητής μου πετάχτηκε: «Πού θα απορροφηθούν τόσα χρήματα; Πρόκειται για ισχυρή παρέμβαση.»
    Αυτήν την παράμετρο δεν την είχα σκεφτεί. Εδώ, λέμε, ότι κάθε παρέμβαση σε τέτοιους χώρους οφείλει να είναι ήπια και διακριτική, ενώ και μόνο από το ύψος του κονδυλίου φαίνεται ότι πρόκειται για έντονη και αδιάκριτη. Η εξασφάλιση μεγάλου ποσού δεν είναι πάντα επιτυχία. Χρειάζεται μέτρο και αίσθηση οικονομίας.
    Το σφάλμα να γίνεται αποδεκτή μια πρόταση χρηματοδοτημένη, χωρίς να την ξανασκεφτόμαστε, έχει ξαναγίνει και μάλιστα δύο φορές στην συγκεκριμένη περιοχή.
    Την πρώτη φορά στην περίπτωση του τοιχείου της Αρτίμου. Το πρόβλημα ήταν ότι η θάλασσα διάβρωνε την ακτή με αποτέλεσμα να προκαλείται ζημιά στο δρόμο.
    Αντί λοιπόν να μελετηθεί και ο χώρος και το πρόβλημα, καταφύγαμε σε μια μελέτη που έπαιρνε υπ’ όψιν της μόνο την προστασία του δρόμου και όχι την ακτή. Το θέμα θα είχει λυθεί με 5-10 φορτηγά πέτρες, που θα απλώνωνταν σε λειτουργία κυματοθραύστη, χωρίς να βλαφτεί ο καλαμιώνας και χωρίς να γίνει ο τόπος μη ελκυστικός πια. Ούτε μπετά, ούτε κόστος.
    Και σ’ αυτήν την περίπτωση είχαμε μελέτη εγκεκριμένη και χρηματοδοτημένη. Και όμως και εκεί η αποδοχή της ήταν λάθος.
    Και δεύτερη φορά, στο έργο αντικατάστασης ήδη υφιστάμενο Δημοτικού έργου ηλεκτροφωτισμού, που ‘’κάλυπτε’’ την περιοχή από την Ν.Α. άκρη της Αρτίμου μέχρι το ρέμα του Σιξέρη.
    Φαίνεται ότι ζήτησαν φωτισμό και άλλοι κάτοικοι προς το Γαλατά, οπότε φαινόταν λογική η επέκταση του έργου με 3-4 στύλους προς Γαλατά. Αντί όμως να γίνει αυτή η επέκταση ξηλώθηκε ολόκληρο το ηλικίας μόλις 5 περίπου ετών δηλ. ολοκαίνουργιο έργο του Δήμου και η υπόγεια καλωδίωση και φιάχτηκε αυτό το τερατώδες δεύτερο έργο. Και αυτό το έργο έγινε αποδεκτό από το Δήμο. Δηλαδή ο Δήμος απεδέχθη την απομάκρυνση του δικού του πρώτου έργου! Γιατί;
    Αυτά έβλεπε και ο Γιώργης και είπε το Ιστορικό ‘’λεφτά υπάρχουν’’.
    Και σ’ αυτήν την περίπτωση λοιπόν είχαμε μια μελέτη εγκεκριμένη και χρηματοδοτημένη. Και όμως η αποδοχή της ήταν λάθος.
    Εμείς οι, μην πω, φορολογούμενοι κοιμόμαστε. Αντί να αντιδρούμε σ’ αυτές τις περιπτώσεις, θαυμάζουμε πόσα πολλά χρήματα εξασφαλίστηκαν για διάφορα έργα.
    Και τώρα με το νέο έργο τι γίνεται;
    Γίνεται μια πρόταση για το Λεμονοδάσος, η οποία εγκρίνεται και χρηματοδοτείται. Συζητιέται όμως το θέμα και συνειδητοποιείται ότι πρόκειται για λάθος ,ότι η πρόταση αυτή χαρακτηρίζεται από προσθήκη στο τοπίο στοιχείων που δεν ταιριάζουν σε εξοχή.
    Τι κάνουμε τώρα;
    Αν αναζητήσουμε τη ‘’μέση οδό’’, ώστε και να αναμορφωθεί η μελέτη και να μην χαθούν τα χρήματα, τότε μαθηματικά οδεύουμε σε διολίσθηση προς την αλλοίωση του Περιβάλλοντος, προς την λανθασμένη κατεύθυνση που αρχικά προτάθηκε. Ενώ η σωστή πρόταση έπρεπε να είναι η τόνωση και η διατήρηση του χαρακτήρα της εξοχής και η αναστήλωση του παληού ύφους του χώρου και των μνημείων που ο Χρόνος έφθειρε.
    Αυτό και συμφέρον για τον τόπο και σύννομο θα ήταν, σύμφωνα με το Φ.Ε.Κ. 849/25-Σεπτ-1979, που χαρακτηρίζει την περιοχή ως «τοπίο εξαιρέτου φυσικού κάλλους… για την προστασία της.»
    Η πεζοδρόμηση και ο φωτισμός της περιοχής δεν αφήνει καμμιά αμφιβολία ότι το αποτέλεσμα θα είναι καταστροφή μη αναστρέψιμη. Δεν συναντάμε πεζοδρόμια και φωτισμούς σε εξοχές, αλλά σε δομημένες περιοχές.
    Και βέβαια αν ανοίξουμε την Κερκόπορτα αποδεχόμενοι κάποιον ‘’μικρό συμβιβασμό’’ το επόμενο βήμα για τον επόμενο μεγάλο συμβιβασμό και την μη αναστρέψιμη αλλαγή του τοπίου και της χρήσης γης, θα είναι ευκολώτερο και μοιραίο.
    Γιαυτό, κατα τη γνώμη μου, δεν πρέπει να διστάσουμε καθόλου. Η μελέτη πρέπει να απορριφθεί ‘’μετ’ επαίνων’’. Μακάρι να υπήρχε τρόπος συννεννόησης με τους κρατούντες, ώστε να εξασφαλιστεί χρηματοδότηση για μια παρέμβαση προς τη σωστή κατεύθυνση στο Λεμονοδάσος.
    Η ιστορικότητα της απόφασης είναι προφανής.

    Τάσος Γκούμας

  10. Σταικος Γιωργος says:

    Θα ήθελα να σας πώ ένα περιστατικό που μου συνέβη πρίν 2 χρόνια σχετικά με το λεμονοδάσος
    Ηρθε μία παρέα ξένων στήν καφετεριά μου και μού παρήγγειλαν κάτι να φάνε, μου έκανε εντύπωση γιατί είχαν κάμερες οπότε ρώτησα την ξεναγό τους περι τίνος πρόκειται και εκείνη μου απάντησε πως ήταν διάσημοι σέφ απο την αυστραλία και έκαναν ένα αφιέρωμα στην Πελλοπόνησο και επισκέπτονταν διάφορα όμορφα μέρη της για να μαγειρέψουν τοπικά φαγητά οχι junk food (λόγω του ότι έφαγαν club sandwitch εδω)έιπε γελώντας .
    Μου είπε λοιπον πως επισκέφθηκαν το λεμονοδάσος αλλά προς εκπληξή τους δεν βρήκαν τίποτα, με ρώτησε λοιπόν γιατί συμβαίνει αυτό κανοντάς με να ντραπώ.
    Τελειώνοντας μου είπε πως θα προβληθεί το ντοκιμαντέρ σε cnn bbc και αλλα πολλα ξένα κανάλια και μου ζήτησε την κάρτα μου για να μου στείλει το dvd μόλις ετοιμαστεί.
    Φανταστείτε τι δημόσια προβολή, παγκόσμια στην εν λόγω περίπτωση θα ΄ήταν για το λεμονοδάσος για τον Γαλατά και τον Πόρο το εν λόγω ντοκιμαντέρ.
    Δεν μου έχει έρθει ακόμα το dvd αν και δεν νομίζω να έρθει ποτέ, αλλα άν έρθει θα χαρώ να το δούμε όλοι μαζί
    Ας μήν χάσουμε αλλη τέτοια ευκαιρία απο δώ και στο εξής ας κάνουμε το λεμονοδάσος όπως το θυμόμαστε απο παιδία.

    ΣΤΑΙΚΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

  11. Βασίλης Μπάσιος και Μάρθα Λεωνίδου says:

    Αγαπητέ μας Τάσο,
    Σε ευχαριστoμoύμε που έχεις το κουράγιο να μπαίνεις μπροστά στον αγώνα για να ξαναζήσει το Λεμονοδάσος οπως του αξίζει, ενάντια στις πολύ συχνά εσφαλμένες αποφάσεις των αρχών.

    Ο αγώνας αυτός έχει μεγάλη σημασία για όλους μας, μικρούς και μεγάλους. Εκτός από την σωτηρία του Λεμονοδάσους που ειναι ένας θησαυρός για τον τόπο μας και για όσους το επισκέπτονται και θα το επισκέπτονται, μας εκπαιδεύει να τιμάμε την ιστορία μας, τις αναμνήσεις μας και το περιβάλλον και ακόμη μας υπενθυμίζει οτι όλοι οι πολίτες έχουν οπωσδήποτε λόγο, όταν πρόκειται για έργα που πληρώνονται από τα λεφτά τους.

    Συμφωνούμε απολύτως με το περιεχόμενο του άρθρου σου και εύχόμαστε κάποια μέρα, σύντομα,να δούμε το Λεμονοδάσος οπως το ονειρεύεσαι εσύ και πολλοί άλλοι και να τα πιούμε στου ’Καρδάση’’.

    Καλή αντάμωση,

    Bασίλης Μπάσιος και Μάρθα Λεωνίδου

    ΥΓ: Ανάμεσα σε τοσα ομορφα σημεία του Λεμονοδάσους που μας έδειξες, μας εντυπωσίασε και το φυσικό ψυγείο. Στην Αγλία παραδείγματος χάριν,στις ιδιοκτησίες που έχουν απομείνει φυσικά ψυγεία (τα λένε ice houses), τα έχουν αναστηλώσει για να τα απολαύσει το κοινό. Μπαίνεις μέσα και παγώνεις….Σου στέλνουμε δύο sites με φωτογραφίες από το ice house των περίφημων και πραγματικά εξαιρετικών Kew gardens στο Λονδίνο: το φυσικό ψυγείο του Λεμονοδάσους είναι πιο εντυπωσιακό!

    http://www.kew.org/visit-kew-gardens/garden-attractions-A-Z/ice-house.htm

    http://www.geograph.org.uk/photo/227212

Σχολιάστε