Η «Νεράιδα» στον Πόρο: Αναμνήσεις… εν πλω


16.Το Νεράιδα στο λιμάνι του Πόρου (1954)  (Πηγή: Ν. Κάϊκας)

16. Το Νεράιδα στο λιμάνι του Πόρου (1954)
(Πηγή: Ν. Κάϊκας)

Δακρυσμένοι περίμεναν τη θρυλική «Νεράιδα», αρκετοί «παλιοί» ποριώτες στην προκυμαία του νησιού, το πρωί της Κυριακής 22 Σεπτεμβρίου. Η επιλογή του καπετάνιου, να έρθει στο λιμάνι από το Μπογάζι, ξύπνησε μνήμες.

Μνήμες μιας χρυσής εποχής. Μιας εποχής που η τουριστική ανάπτυξη “επιβιβαζόταν” από το λιμάνι του Πειραιά σε πλοία όπως ο «Πορτοκαλής Ήλιος» και η «Νεράιδα» δάμαζαν τα κύματα του Αργοσαρωνικού, και μετέφεραν χιλιάδες επιβάτες στα νησιά του.

18.Το στενό του Γαλατά στον Πόρο. Αριστερά διακρίνεται το "Νεράιδα" που πλησιάζει στο λιμάνι (1954) (Πηγή: Κ. Μωραΐτης)

18. Το στενό του Γαλατά στον Πόρο. Αριστερά διακρίνεται το “Νεράιδα” που πλησιάζει στο λιμάνι (1954) (Πηγή: Κ. Μωραΐτης)

«Το γεγονός ότι ο Πόρος, έγινε τουριστικός προορισμός, το οφείλει σε αυτά τα πλοία. Το οφείλει στη Νεράιδα» μας είπε ο συμπολίτης μας Νάσος Αργυρόπουλος. Ο κινηματογραφικός παραγωγός από τον Πόρο, θυμάται τη «γνωριμία» του με τις «τελευταίες» μουσικές επιτυχίες που παίζονταν διαπασών, από τα μεγάφωνα του πλοίου. Για την υποδοχή του πλοίου, δημιούργησε μια συλλογή με αυτά τα τραγούδια. Ο Νάσος Αργυρόπουλος, όπως και πολλοί ποριώτες, θυμάται τα ταξίδια του στον Πόρο με τη «Νεράίδα». Θυμάται την αίσθηση της εισόδου από το Μπογάζι. Το ταξίδι με τη «Νεράιδα» στα νησιά του Αργοσαρωνικού ήταν μια μίνι κρουαζιέρα.

Το Νεράιδα στο λιμάνι της Ύδρας (circa 1960) (Πηγή: Αντ. Ράμπιας)

Το Νεράιδα στο λιμάνι της Ύδρας (circa 1960) (Πηγή: Αντ. Ράμπιας)

Η υποδοχή του Νεράιδα στα νησιά, γινόταν με επευφημίες.  «Νεράιδα, Νεράιδα!». Οι πιτσιρικάδες στον Πόρο, έπρεπε τότε να διαλέξουν «στρατόπεδο». Οι μισοί ήταν με τη Νεράιδα και οι άλλοι μισοί με τον Πορτοκαλή Ήλιο.  Το μόνο σίγουρο είναι ότι οι Αεκτσίδες της εποχής, υποστήριζαν το «Νεράιδα» γιατί είχε κίτρινη τσιμινιέρα.

Ο Γιάννης Λάτσης επιβιβάζεται στο Νεράιδα ενώ τον ακολουθούν ο Σπύρος Βογανάτσης , Α’ Μηχανικός του πλοίου και Ηλίας Ποριώτης, καπετάνιος (Άγνωστη Ημερομηνία) (Πηγή: Σπ. Βογανάτσης)

Ο Γιάννης Λάτσης επιβιβάζεται στο Νεράιδα ενώ τον ακολουθούν ο Σπύρος Βογανάτσης , Α’ Μηχανικός του πλοίου και Ηλίας Ποριώτης, καπετάνιος (Άγνωστη Ημερομηνία) (Πηγή: Σπ. Βογανάτσης)

Το μουσείο, το πλοίο και η κληρονομιά του Γιάννη Λάτση

Το αγαπημένο πλοίο σήμερα, έχει μετατραπεί σε μουσείο. Το μουσείο για τη ζωή και τα επιτεύγματα του ιδιοκτήτη Γιάννη Λάτση.  Η Νεράιδα, παρέμεινε στον Πόρο, από την Κυριακή το πρωί, μέχρι την Τρίτη το απόγευμα. Εκατοντάδες το επισκέφτηκαν. Χαρακτηριστικές ήταν ουρές που δημιουργούνταν από ανθρώπους που θέλησαν να γνωρίσουν από κοντά τον «θρύλο» του πλοίου και του ιδιοκτήτη του, και από παλαιότερους που θέλησαν να ξαναζήσουν την αίσθηση του καταστρώματος του.

Άποψη του καταστρώματος επιβατών του Νεράιδα στην Ελευσίνα, πριν την έναρξη εργασιών ανακατασκευής (Σεπτέμβριος  2007) (Φωτ: Γ. Πατρικιάνος)

Άποψη του καταστρώματος επιβατών του Νεράιδα στην Ελευσίνα, πριν την έναρξη εργασιών ανακατασκευής (Σεπτέμβριος 2007) (Φωτ: Γ. Πατρικιάνος)

Στις αρχές του 1950, το «Νεράιδα» σάλπαρε για πρώτη φορά στον Αργοσαρωνικό με το όνομα «Laurana» που του είχαν δώσει οι Ιταλοί ιδιοκτήτες του, δέκα χρόνια πριν.

Με το όνομα αυτό είχε εξυπηρετήσει ακτοπλοϊκά δρομολόγια στις βόρειες ακτές της Αδριατικής, είχε θητεύσει κατά τη διάρκεια του Β’ παγκοσμίου πολέμου ως διασωστικό πλοίο του ιταλικού στόλου και στη συνέχεια είχε δρομολογηθεί στη γραμμή Μάλτα – Συρακούσες.

Οι Σοβιετικοί Κοσμοναύτες, A. Leonov και P. Belyayev με μέλη του πληρώματος Νεράιδα κατά τη διάρκεια ημερήσιας κρουαζιέρας (1965)

Οι Σοβιετικοί Κοσμοναύτες, A. Leonov και P. Belyayev με μέλη του πληρώματος Νεράιδα κατά τη διάρκεια ημερήσιας κρουαζιέρας (1965)

Με το όνομα αυτό, επίσης το είχε αγοράσει ο Γιάννης Λάτσης τον Δεκέμβρη του 1949 από μαλτέζικη ακτοπλοϊκή εταιρεία. Σύντομα, ξεκίνησαν οι εργασίες επισκευής του και δρομολογήθηκε στη γραμμή του Αργοσαρωνικού, την οποία εξυπηρέτησε έως το 1974.

17.Το επιβατηγό Νεράιδα στα Μέθανα (Αύγουστος 1960) (Πηγή: Γ. Παπαμιχαλόπουλος)

17. Το επιβατηγό Νεράιδα στα Μέθανα (Αύγουστος 1960) (Πηγή: Γ. Παπαμιχαλόπουλος)

Βαφτίστηκε «Νεράιδα» από τον Νικόλαο Πλαστήρα, σε τελετή που πραγματοποιήθηκε στο λιμάνι της Ύδρας και μετά από ονομαστική ψηφοφορία που πραγματοποιήθηκε εν πλω. Είχε επίσης, την ευκαιρία να πρωταγωνιστήσει, τις δεκαετίες του ’50 και του ’60, σε πλήθος ελληνικών ταινιών αλλά και το 1957 στη χολιγουντιανή παραγωγή «Το Παιδί και το Δελφίνι» του Jean Negulesco, με πρωταγωνιστές τη Sophia Loren, τον Alan Ladd και τον Clifton Webb. Πάνω απ’ όλα όμως, είχε την τύχη να μεταφέρει, για περίπου είκοσι πέντε χρόνια, χιλιάδες έλληνες και ξένους, ντόπιους και τουρίστες, στα λιμάνια του Αργοσαρωνικού, άλλους για επαγγελματικούς λόγους και άλλους για διασκέδαση και αναψυχή.

Το Νεράιδα δισχίζει τη διώρυγα της Κορίνθου (29 Απριλίου 2010) (Φωτ: Ε. Πατρίκιος)

Το Νεράιδα δισχίζει τη διώρυγα της Κορίνθου (29 Απριλίου 2010) (Φωτ: Ε. Πατρίκιος)

Παρόλο που ήταν ένα από τα μικρότερα και, οπωσδήποτε, ένα από τα λιγότερο προσοδοφόρα πλοία του στόλου του καπετάν – Γιάννη Λάτση, πάντα ο ίδιος και η οικογένεια του  το θεωρούσαν το πιο τυχερό. Αρκετοί, άλλωστε, ακόμα θυμούνται τον ίδιο στο λιμάνι του Πειραιά άλλοτε να κόβει εισιτήρια, άλλοτε να μοιράζει κάρτες επιβίβασης και άλλοτε να μεταφέρει τις αποσκευές των επιβατών του «Νεράιδα».  Έτσι, δεν ακολούθησε τη μοίρα της πλειονότητας των πλοίων που συμπληρώνουν τον κύκλο της ζωής τους και δεν οδηγήθηκε ποτέ στη διάλυση. Αντίθετα, παρέμεινε παροπλισμένο στην Ελευσίνα για πάνω από τριάντα χρόνια, έως το 2007, οπότε και η οικογένεια αποφάσισε την μετασκευή η οποία διήρκησε περίπου 3 χρόνια.

Η καθέλκυση του Νεράιδα στην Κροατία (16 Ιανουαρίου 2010) (Φωτ: B. Vucak)

Η καθέλκυση του Νεράιδα στην Κροατία (16 Ιανουαρίου 2010) (Φωτ: B. Vucak)

Σήμερα, το «Νεράιδα» πλέει και πάλι με ελληνική σημαία και αυτή τη φορά παραμένει λίγες ώρες παραπάνω στα λιμάνια της, χωρίς να βιάζεται να προλάβει το δρομολόγιο. Το πλωτό μουσείο αφηγείται την ιστορία του πλοίου από την καθέλκυση έως και την ανακατασκευή του αλλά και την πορεία του Γιάννη Λάτση στο χώρο των επιχειρήσεων, τοποθετημένη στο ευρύτερο πολιτικό και οικονομικό πλαίσιο του μεγαλύτερου μέρους του 20ου αιώνα.

Για τη μεταφορά του στην Κροατία , το Νεράιδα φορτώθηκε στο φορτηγό-πλοίο βαρέων μεταφορών Maria (9 Σεπτεμβρίου 2007) (Φωτ: Γ. Πατρικιάνος)

Για τη μεταφορά του στην Κροατία , το Νεράιδα φορτώθηκε στο φορτηγό-πλοίο βαρέων μεταφορών Maria (9 Σεπτεμβρίου 2007) (Φωτ: Γ. Πατρικιάνος)

Η περιήγηση στους εσωτερικούς χώρους και το κατάστρωμα του πλοίου προκαλεί δέος. Ίσως το ελαφρύ κούνημα των κυμάτων. Ίσως η παγκόσμια ιστορία στους τοίχους. Ίσως οι προσωπικές ιστορίες που γράφτηκαν στο πλοίο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, είναι η έκθεση μια σελίδας του ημερολογίου του πλοίου που χρονολογείται το 1959 και αναφέρει τη γέννηση ενός κοριτσιού, εν πλω. Το κορίτσι που γεννήθηκε στη «Νεράιδα» είναι μια συμπολίτισσα μας, ποριώτισσα, η οποία επισκέφτηκε το πλοίο την Κυριακή και προκάλεσε ρίγη συγκίνησης στο πλήρωμα του πλωτού μουσείου.

 

Άποψη από τον προθάλαμο του Μουσείου  (Φωτο: Σ. Μαυρομμάτης)

Άποψη από τον προθάλαμο του Μουσείου (Φωτο: Σ. Μαυρομμάτης)

Το «Νεράιδα» ανήκει στο νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου με την επωνυμία «Πλωτό Μουσείο Νεράιδα» που χρηματοδοτείται αποκλειστικά από το Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση, με κύριους σκοπούς την ανάδειξη και προώθηση της ιστορίας της ελληνικής εμπορικής και ποντοπόρου ναυτιλίας, την προσέλκυση νέων στο ναυτικό επάγγελμα, την προστασία του περιβάλλοντος και την προβολή της επιχειρηματικής πορείας του ιδιοκτήτη της, του Γιάννη Λάτση, μέσα από δράσεις εκπαιδευτικού και πολιτιστικού χαρακτήρα.

Βασική αποστολή του, όμως, παραμένει η ανάδειξη της ιστορίας του ίδιου του πλοίου, μια ιστορία που συμπυκνώνει και συμβολίζει το κομβικό, και συχνά παραγνωρισμένο, έργο που επιτέλεσαν και επιτελούν τα πλοία και οι άνθρωποι της ακτοπλοΐας στη χώρα μας.

 




Comments (2)

Trackback URL | Comments RSS Feed

  1. Καιτη Κουνελη says:

    Μπραβο για τιs φϖτογραφιεs. Να ευχαριστησουμε οσουs προσεφεραν φϖτογραφικο υλικο, καθωs και τη συνταξη του Poros news

  2. Τάσος Γκούμας says:

    Νομίζω ότι το ”Νεράιδα” της φωτογραφίας είναι ωραιότερο του σημερινού.
    Του έχουν αλλάξει την πλώρη.
    Αλλά και ο Πόρος του τότε ήταν ωραιότερος του σημερινού.
    Του έχουμε ‘’αλλάξει τα φώτα’’.
    Κάποιοι δηλαδή σκέφτηκαν: ‘’Να αλλάξουμε την πλώρη στο ‘’Νεράιδα’’. Να το κάνουμε ωραιότερο, να αφήσουμε τη σφραγίδα μας’’.
    Το ίδιο ίσως σκέφτηκαν και για τον Πόρο.
    Παρ’ ότι ήταν χαρακτηρισμένος σαν ‘’εξαιρέτου φυσικού κάλλους’’ κατέβαλαν κάθε προσπάθεια για τον αλλάξουν!!!
    Φταίει η έλλειψη Παιδείας και η απουσία νησιώτικης ευαισθησίας.
    Τάσος Γκούμας

Σχολιάστε