Γ. Αθανασίου: Συνθήκη της Λωζάννης



Γράφει ο Γιώργος Αθανασίου – 

Αυτό τον καιρό γίνεται πολύ συζήτηση, εκ μέρους του κ. Ερντογκάν (Σουλτάν-Εργκάν) για την αμφισβήτηση και αναίρεση της συνθήκης της Λωζάννης, που αφορά κυρίως τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου. Καλώ θα ήτανε λοιπόν να γνωρίζουμε τι αναφέρει η Συνθήκη της Λωζάννης  σχετικά με τα ανατολικά μας σύνορα. Για τον λόγο αυτό θα μεταφέρω εδώ τα σχετικά άρθρα που αφορούν τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου.

Ως γνωστόν η Συνθήκη της Λωζάννης υπεγράφη την 24η Ιουλίου του 1923, μετά ένα έτος περίπου από την ολέθρια καταστροφή της Μικράς Ασίας και τον εξανδραποδισμό του Ελληνισμού της. Σ’αυτήν συμμετείχαν η Βρετανική Αυτοκρατορία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ιαπωνία, η Ελλάς, η Ρουμανία, το Σερβο-Κροατικό-Σλοβενικόν κράτος και η Τουρκία.

Από πλευράς Ελλάδος εκπροσωπώντας την αυτού Μεγαλειότητα τον Βασιλέα της Ελλάδος την Συνθήκη υπέγραψαν,

ο Ελευθέριος Βενιζέλος, Πρώην Πρόεδρος του Υπουργικού Συμβουλίου, Μεγαλόσταυρος του Τάγματος του Σωτήρος, ο οποίος εκλείθει εσπευσμένος για να βοηθήσει, και ο Δημήτριος Κακλαμάνος Πληρεξούσιος Υπουργός στο Λονδίνο, Ταξιάρχης του Τάγματος του Σωτήρος.

ΤΜΗΜΑ  Α΄.     1. Εδαφικοί Όροι.

Άρθρον 2

Από του Ευξείνου Πόντου προς το Αιγαίον τα σύνορα της Τουρκίας ορίζονται ως έπεται:

………….

2ον Μετά της Ελλάδος:

Εκείθεν μέχρι της συμβολής του Άρδα και του Έβρου:

Ο ρους του Έβρου.

Εκείθεν προς τα άνω του Άρδα μέχρι σημείου επί του ποταμού τούτου ορισθησομένου επί του εδάφους εγγύτατα προς το χωρίον Τρουρέκ-κιοί:

Εκείθεν Νοτιοανατολικώς μέχρι σημείου επί του Έβρου εις απόστασην ενός χιλιομέτρου προς τα κάτω του Βόσνα-κιοί:

………………………………………………….

Άρθρον 12

Η ληφθείσα απόφασις τη 13η Φεβρουαρίου 1914 υπό της Συνδιασκέψεως του Λονδίνου εις εκτέλεσιν των άρθρων 5 της Συνθήκης του Λονδίνου της 17/30 Μαΐου 1913, και 15 της Συνθήκης των Αθηνών της 1/14 Νοεμβρίου 1913, η κοινοποιηθείσα εις την Ελληνικήν Κυβέρνησην τη 13 Φεβρουαρίου 1914 και αφορώσα εις την κυριαρχίαν της Ελλάδος επί των νήσων της Ανατολικής Μεσογείου, εκτός της Ίμβρου, Τενέδου και των Λαγουσών νήσων (Μαυρυών), ιδία των νήσων Λήμνου, Σαμοθράκης, Μυτιλήνης, Χίου, Σάμου και Ικαρίας, επικυρούνται, υπό την επιφύλαξιν των διατάξεων της παρούσης Συνθήκης των συναφών προς τας υπό την κυριαρχίαν της Ιταλίας διατελούσας νήσους, περί ων διαλαμβάνει το άρθρον 15. Εκτός αντιθέτου διατάξεως της παρούσης Συνθήκης, αι νήσοι, αι κείμεναι εις μικροτέραν απόστασιν των τριών μιλίων της ασιατικής ακτής, παραμένουν υπό την τουρκικήν κυριαρχίαν.

Άρθρον  13

Προς εξασφάλισιν της Ειρήνης, η Ελληνική Κυβέρνησις υποχρεούται να τηρή εν ταις νήσοις Μυτιλήνη, Χίω, Σάμω και Ικαρία τα ακόλουθα μέτρα:

  1. Αι ειρημέναι νήσοι δεν θα χρησιμοποιηθώσιν εις εγκατάστασιν ναυτικής βάσεως ή εις ανέγερσιν οχυρωματικού τινός έργου.
  2. Θα απαγορευθεί εις την ελληνική στρατιωτικήν αεροπλοΐαν να υπερίπταται του εδάφους της ακτής της Ανατολίας.

Αντιστοίχως, η Οθωμανική Κυβέρνησις θα απαγορεύση εις την στρατιωτικήν   αεροπλοΐαν αυτής να υπερίπταται των ρηθεισών νήσων.

  1. Αι ελληνικαί στρατιωτικαί δυνάμεις εν ταις ειρημέναις νήσοις θα περιορισθώσι εις τον συνήθη  αριθμών των δια την στρατιωτικήν υπηρεσίαν καλουμένων, οίτινες δύνανται να εκγυμνάζωνται επί τόπου, ως και εις δύναμιν χωροφυλακής και αστυνομίας ανάλογον προς την εφ’ ολοκλήρου του Ελληνικού εδάφους υπάρχουσαν τοιαύτην.

Άρθρον  14

Αι νήσοι Ίμβρος και Τένεδος, παραμένουσαι υπό την τουρκικήν κυριαρχίαν, θα απολαύωσιν ειδικής διοικητικής οργανώσεως, αποτελουμένης εκ τοπικών στοιχείων και παρεχούσης πάσαν εγγύησιν εις τον μη μουσουλμανικόν ιθαγενή πληθυσμόν δι ό,τι αφορά εις την τοπικήν διοίκησιν και την προστασίαν των προσώπων και των περιουσιών. Η διατήρησις της τάξεως θα εξασφαλίζεται εν αυταίς δι’ αστυνομίας στρατολογουμένης μεταξύ του ιθαγενούς πληθυσμού, τη φροντίδι της ως άνω προβλεπομένης τοπικής διοικήσεως υπό τας διαταγάς της οποίας θα διατελή.

Αι συνομολογηθείσαι ή συνομολογηθησόμεναι μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας συμφωνίαι, αι αφορώσαι την ανταλλαγήν των ελληνικών και τουρκικών πληθυσμών, δεν θα εφαρμοσθώσιν εις τους κατοίκους των νήσων Ίμβρου και Τενάδου.

Άρθρον  15

Η Τουρκία παραιτείται υπέρ της Ιταλίας παντός δικαιώματος και τίτλων επί των κάτωθι απαριθμουμένων νήσων, τουτέστι της Αστυπαλαίας, Ρόδου, Χάλκης, Καρπάθου, Κάσσου, Τήλου, Νισύρου, Καλύμνου, Λέρου, Πάτμου, Λειψούς, Σύμης και Κω, των κατεχομένων νυν υπό της Ιταλίας και των νησίδων των εξ αυτών εξαρτωμένων, ως και της νήσου Καστελορίζου.

Άρθρον  16

Η Τουρκία δηλοί ότι παραιτείται παντός τίτλου και δικαιώματος πάσης φύσεως επί των εδαφών ή εν σχέσει προς τα εδάφη άτινα κείνται πέραν των προβλεπομένων υπό της παρούσης Συνθήκης ορίων, ως και επί των νήσων, εκτός εκείνων ων η κυριαρχία έχει αναγνωρισθή αυτή δια της παρούσης Συνθήκης, της τύχης των εδαφών και των νήσων τούτων κανονισθείσης ή κανονισθησομένης μεταξύ των ενδιαφερομένων.

Αι διατάξεις του παρόντος άρθρου δεν θίγουσι τας συνομολογηθείσας ή συνομολογηθησομένας ιδιαιτέρας συμφωνίας μεταξύ της Τουρκίας και των ομόρων χωρών λόγω της γειτνιιάσεως αυτών.

…………………………………………………………………………………………………

Γιώργος Αθανασίου




Σχολιάστε